دسته بندی | علوم انسانی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 9 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 15 |
بسیاری از شرکتهای کوچک به ضرورت و اهمیت استخدام کارمند در نقاط دور دست پی بردهاند و میدانند که حتی کار کردن با مشتریان و شرکای تجاری راه دور، از اهمیت شایانی برخوردار است. شرکتها میتوانند با بهرهگیری از امکاناتی که اینترنت برای متصل کردن گروههای کاری در اختیار آنها قرار داده است. افزایش کارایی، کاهش هزینهها و بهبود بخشیدن به ارتباط را امکان پذیر کنند. در زیر به شش ابزار مهم برای ارتقای بهرهروی کار از راه دور (Remote Work) اشاره میشود:
بعضی از گروههاییکه روش کار از راه دور را برگزیدهاند، به اهمیت سیستم تقویم اشتراکی واقف نیستند. کارمندان میتوانند با اعلام برنامههای کاری خود در شبکه و مراعه به دفاتر کاری خود و مطالعه برنامه کاری سایر کارمندان، قرار ملاقاتهای ضروری را بدون این برنامه، آنها ناگزیر خواهند بود به طور مستقیم با تمام اعضای شرکت کننده، تماس حاصل کرده و تا رسیدن به یک تاریخ مناسب جهت برگزاری جلسه، به این تماسها ادامه دهند. این کار نه تنها ساعات با ارزش کاری را به هدر میدهد، بلکه باعث افزایش هزینه تلفن شرکتها نیز میشود.
پایگاه داده اطلاعات تماس، به اندازه منابع اشتراکی ارزش دارند. شرکتها میتوانند با ایجاد یک یک لیست مشترک از آدرسها، شماره تلفنها و سایر اطلاعات مربوط به تماس در شبکه، دسترسی کارمندان خود را به آخرین اطلاعات تماس، تضمین کنند. بدین ترتیب دیگر نیازی به جست و جو در میان انبوه یادداشتها یا استفاده از خدمات راه دور مخابرات، برای دسترسی به اطلاعات تماس سایر اعضای گروه نیست. همچنین وجود یک پایگاه داده اشتراکی تضمین میکند که یک شرکت پس از استعفا یا بازنشستگی کارمندان، به شماره تلفنهای مهم دسترسی دارد. بدون این برنامه، پس از استعفای یک کارمند، فهرست اسامی تماسهای او نیز از شرکت خارج میشود.
ویرایش و انتقال اسناد به صورت مستقیم از طریق یک دفتر کار online در مقایسه با دسترسی از راه دور یا شبکههای پست الکترونیک کارآمدتر است، زیرا کارمندان میتوانند بدون تماس با یک سرور یا دریافت نامههای الکترونیکی از شبکه، اسناد را مشاهده و یا بازیابی کنند. استفاده از ابزازهای ایجاد شبکهای اینترانت (intranet) یا اکسترانت (Extranet) مانند برنامه ShardPoint Team Services محصول شرکت bCentral به اعضای یک گروه اجازه میدهد تا با چند کلیک ماوس، این دفاتر مجازی را بر پا کنند.
استفاده همزمان از Office XP مایکروسافت و برنامه SharePoint، جریان مبادله اسناد را هموارتر میکند، زیرا کارمندانی که از برنامههای کاربردی مشترکی چون Word و Excel استفاده میکنند، میتوانند اسناد را با استفاده از ویژگی “Save As” نرم افزار خود، مستقیماً در دفاتر مجازی Share Point ذخیره کنند.
شرکتها میتوانند با قرار دادن مستقیم اعلانهای خود در دفاتر کاری مجازی مشترک، فرآیند اطلاع رسانی به گروه های راه دور را به صورت خودکار انجام دهند. این قابلیت موجب کاهش در مراحل اداری برای ایجاد، آدرس دهی و ارسال اعلانات کاغذی یا الکترونیکی میشود. این روش ارتباط، در صورت به وجود آمدن یک کادر اعلان در بالای وب سایت مشترک گروه، یک گام فراتر خواهد رفت.
ایجاد ارتباط زنده با کارمندان با استفاده از نرم افزارهای مخصوص برگزاری کنفرانس، قابل دستیابی است. به جای جلسات حضوری یا تماس تلفنی میتوانید از این ابزارها برای کاهش هزینهها و به حداکثر رساندن راندمان، استفاده کنید.
پیام رسانی فوری (instant Messaging) به اعضای یک گروه امکان گفت و گوی online، به جای مکالمه تلفنی را میدهد. این قابلیت به خصوص برای کارمندان که پیوسته نیاز به برقراری ارتباط دارند اما نمیخواهند زمان زیادی را صرف مکالمات تلفنی کنند، بسیار مفید است.
مترجم: ثریا پاک نظر
دسته بندی | ریاضی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 1751 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 67 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
کابرد تبدیل لاپالس در تحلیل مدار....................................................................... 1
16-1- مقدمه......................................................................................................... 1 16-2- عناصر مدار در حوزة s.............................................................................. 2 16-3- تحلیل مدار در حوزة s............................................................................... 9 16-4 چند مثال تشریحی....................................................................................... 10 16-5 تابع ضربه در تحلیل مدار............................................................................. 28 16-6 خلاصه......................................................................................................... 46 17-5- تابع تبدیل و انتگرال کانولوشن.................................................................. 48 مراجع.................................................................................................................... 64 کاربرد تبدیل لاپالس در تحلیل مدار 16-1- مقدمه تبدیل لاپالس دو ویژگی دارد که آن را به ابزاری جالب توجه در تحلیل مدارها تبدیل کرده ات. نخست به کمک آن می توان مجموعه ای از معادلات دیفرانسیلی خطی با ضرایب ثابت را به معادلات چند جمله ای خطی تبدیل کرد. دوم، در این تبدیل مقادیر اولیة متغیرهای جریان و ولتاژ خود به خود وارد معادلات چند جمله ای می شوند. بنابراین شرایط اولیه جزء لاینفک فرایند تبدیل اند. اما در روشهای کلاسیک حل معادلات دیفرانسیل شرایط اولیه زمانی وارد می شوند که می خواهیم ضرایب مجهول را محاسبه کنیم. هدف ما در این فصل ایجاد روشی منظم برای یافتن رفتار گذرای مدارها به کمک تبدیل لاپلاس است. روش پنج مرحله ای بر شمرده شده در بخش 15-7 اساس این بحث است. اولین گام در استفاده موثر از روش تبدیل لاپلاس از بین بردن ضرورت نوشتن معادلات انتگرالی –دیفرانسیلی توصیف کنندة مدار است. برای این منظور باید مدار هم از مدار را در حوزةs به دست آوریم. این امر به ما امکان می دهد که مداری بسازیم که مستقیماً در حوزة تحلیل شود بعد از فرمولبندی مدار در حوزة sمی توان از روشهای تحلیلی بدست آمده (نظیر روشهای ولتاژ گره، جریان خانه و ساده سازی مدار) استفاده کرد و معادلات جبری توصیف کنندة مدار را نوشت. از حل این معادلات جبری، جریانها و ولتاژهای مجهول به صورت توابعی گویا به دست می آیند که تبدیل عکس آنها را به کمک تجزیه به کسرهای ساده به دست می اوریم. سرانجام روابط حوزه زمانی را می آزماییم تا مطمئن شویم که جوابهای به دست امده با شرایط اولیة مفروض و مقادیر نهایی معلوم سازگارند. در بخش 16-2- هم از عناصر را در حوزة s به دست می آوریم. در شروع تحلیل مدارهای حوزة s باید دانست که بعد ولتاژ تبدیل شده ولت ثانیه و بعد جریان تبدیل شده آمپر ثانیه است. بعد نسبت ولتاژ به جریان در حوزة s ولت بر آمپر است و بنابراین در حوزة s یکای پاگیرایی ( امپدانس) اهم و یکای گذارایی ( ادمیتانس) زیمنس یا مو است. 16-2- عناصر مدار در حوزة s روش به دست آوردن مدار هم از عناصر مدار در حوزة s ساده است. نخست رابطة ولتاژ و جریان عنصر در پایانه هایش را در حوزه زمان می نویسم. سپس از این معادله تبدیل لاپلاس می گیریم به این طریق رابطة جبری میان ولتاژ و جریان در حوزة s به دست می آید. سرانجام مدلی می سازیم که رابطة میان جریان و ولتاژ در حوزة s را برآورد سازد. در تمام این مراحل قرارداد علامت منفی را به کار می بریم. نخست از مقاومت شروع میکنیم، بنا به قانون اهم داریم (16-1) از آنجا که R ثابت است، تبدیل لاپلاس معادلة (16-1) چنین است . (16-2) V=RI که در آن بنا به معادلة (16-2) مدار هم ارز یک مقاومت در حوزة s مقاومتی برابر R اهم است که جریان آن Iآمپر – ثانیه و ولتاژ آن V ولت –ثانیه است. مدارهای مقاومت در حوزة زمان و حوزه بسامد در شکل 16-1 دیده می شود به یاد داشته باشید که در تبدیل مقاومت از حوزة زمان به حوزة بسامد تغییری در آن ایجاد نمی شود. القاگری با جریان اولیة Io در شکل 16-2 آمده است. معادلة ولتاژ و جریان آن در حوزة زمان چنین است. شکل 16-1- مقاومت در الف) حوزة زمان ،ب) حوزة بسامد.
شکل 16-2- القا گر L هانری با جریان اولیه Io آمپر.
در حوزة زمان چنین است
(16-3)
پس از تبدیل لاپلاس گرفتن از معادلة (16-3) داریم (16-4) به کمک دو مدار مختلف می توان معادلة (16-4) را تحقق بخشید. مدار هم از اول مداری است متشکل از یک امپدانس sL اهمی که با یک منبع ولتاژ مستقل LIo ولت ثانیه ای متوالی است. این مدار در شکل 16-3 دیده می شود در بررسی مدار هم ارز حوزة بسامدی شکل 16-3 توجه کنید که جهت ولتاژ منبع LIo بر مبنای علامت منفی مجود در معادله (16-4) است توجه به این نکته نیز اهمیت دارد که Io علامت جبری مخصوص به خود را دارد. یعنی چنانچه مقدار اولیة I خلاف جهت مبنای I باشد آنگاه Io مقدار منفی دارد. مدار هم از دیگری که معادله (16-4) را برآورده، می سازد متشکل است از یک امپدانس SL اهمی که با یک منبع جریان مستقل Io/s آمپر ثانیه ای موازی است. این مدار هم ارز در شکل 16-4 آمده است. برای به دست آوردن مدار هم از شکل 16-4 راههای مختلفی موجود است. یکی از این راهها حل معادلة (16-4) نسبت به جریان I و ساخت مداری بر حسب معادلة به دست آمده بنابراین (16-5) به سادگی مشاهده می شود که مدار شکل 16-4 معادلة (16-5) را برآورده می سازد دو راه دیگر به دست آوردن مدار شکل 16-4 عبارت اند از (1) به دست اوردن هم از نور تن مدار شکل (16-3، (2) به دست آوردن جریان القا گر بر حسب ولتاژ آن و گرفتن تبدیل لاپلاس از معادلة به دست آمده این دو روش به صورت تمرین در مسائل 16-1 و 16-2 به خواننده واگذار می شود. قابل توجه است که هرگاه انرژی اولیة ذخیره شده در القا گر صفر باشد یعنی اگر Io=o مدار هم ارز القا گر در حوزة بسامد به صورت القا گری با امپدانس sL اهم در می آید. این مدار در شکل 16-5 آمده است. برای خازنهای با بار اولیه نیز دو مدار هم ارز در حوزة s وجود دارد. خازنی که با بار اولیة Vo ولت در شکل 16-6 دیده می شود. جریان خازن چنین است. شکل 16-5 مدار خوزة بسامدی القاگری با جریان اولیه صفر. شکل 16-6- خازنی C فارادی که تاVo ولت بار دار شده است. (16-6) پس از تبدیل معادلة (16-6) داریم یا (16-7) I=sCV-CVo از معادله فوق دیده می شود که جریان I در حوزة بسامد از دو جریان شاخه ای تشکیل می شود یکی از شاخه ها از یک گذارایی به مقدار sc مو و دیگری از یک منبع جریان مستقل CVo آمپر ثانیه ای تشکیل می شود. این مدار هم ارز در شکل 16-7 آمده است. از حل معادلة (16-7) نسبت به V می توان مدار هم ارز متوالی خازن باردار را به دست آورد. بنابراین داریم (16-8) مداری که در شکل 16-8 آمده است تحقق معادلة (16-8) است. در مدارهای هم ارز شکلهای 16-7 و 16-8، علامت جبری خود را دارد. یعنی اگر جهت خلاف جهت مبنای باشد مقداری منفی خواهد بود. اگر ولتاژ اولیه خازن صفر باشد مدارهای هم ارز ساده می شوند و تنها امپدانس sc/1 اهمی باقی می ماند که در شکل 16-9 آمده است. مدارهای حوزه بسامدی به دست آمده در این بخش در جدول 16-1 آمده اند. کاربرد این مدارها در بخش 16-4 نشان داده خواهد شد. جدول 1016 مدارهای هم ارز در حوزة s
شکل 16-9 مدار حوزة بسامدی خازنی با ولتاژ اولیة صفر
16-3- تحلیل مدار در حوزة s پیش از بررسی مدارها در حوزة s به ذکر چند نکته می پردازیم که اساس تمام کارهای بعدی ماست. نخست میدانیم که چنانچه در القا گر و خازنها انرژی اولیه نداشته باشیم رابطة ولتاژ و جریان آنها چنین است. (16-9) V=ZI که در آن Z امپدانس (پاگیرایی) عنصر در حوزة s است. به این ترتیب امپدانس مقاومت R اهم، امپدانس القا گر sL اهم، و امپدانس خازن sC/1 اهم است. نکته ای که در معادلة (16-9) آمده است، در شکلهای 16-1(ب)، 16-5، و 16-9 مشخص شده است. گاه معادلة (16-9) را قانون اهم در حوزة s می نامند. عکس پاگیرایی، گذارایی، گذاراییها در حوزة s دقیقاً همان قواعد ترکیب آنها در حوزة فازبرداری است. در تحلیل حوزة بسامدی می توان از ساده کردنهای متوالی و موازی و تبدیلهای ستاره – مثلث استفاده کرد. نکتة مهم دیگر این است که قوانین کبرشهف را می توان برای جریانها و ولتاژهای حوزة s به کار برد. دلیل این امراین است که بنا به خواص تبدیل عملیات، تبدیل لاپلاس مجموع چند تابع در حوزة زمان برابر مجموع تبدیل لاپلاسهای یکایک توابع است( جدول 15-2 را ببینید) بنابراین از آنجا که جمع جبری جریانها در یک گروه در حوزة زمان صفر است، جمع جبری جریانهای تبدیل شده نیز صفر خواهد بود. همچنین جمع جبری ولتاژهای تبدیل شده حول مسیری بسته صفر است. قوانین کیرشهف در حوزة s چنین اند. (16-10) ها ) جبری (16-11) V)=o ها) جبری نکتة سوم مبتنی بر درک مفاهیم نهفته در دو نکتة اول است. ازآنجا که ولتاژ و جریان در پایانه های عناصر غیر فعال به وسیلة معادلاتی جبری به هم مربوط می شوند و قانون کیرشهف همچنان برقرار است، پس کلیة روشهای تحلیل شبکه های مقاومتی را میتوان در تحلیل مدارها در حوزة بسامد به کار برد. بنابراین حتی اگر در القا گرها و خازنها انرژی اولیة ذخیره شده باشد روشهای ولتاژ گره، جریان خانه، تبدیل منابع، هم ارزهای تونن- نورتن و روشهای معتبری هستند. چنانچه در مدار انرژی اولیه ذخیره شده باشد باید معادلة (16-9) را تغییر داد این تغییر بسیار ساده است و کافی است به کمک قوانین کیرشهف منابع مستقل لازم را با امپدانس عناصر موازی یا متوالی کرد. 16-4 چند مثال تشریحی برای نشان دادن چگونگی استفاده از تبدیل لاپلاس در تعیین رفتار گذرای مدارهای خطی با پارامترهای فشرده، مدارهای تحلیل شده در فصلهای 6،7و8 را به کار می بریم. علت تحلیل این مدارهای آشنا این است که وقتی در یابیم نتایج به دست آمده با نتایج قبلی یکسان است، به توانایی خود در تحلیل مدارها به کمک روش تبدیل لاپلاس اطمینان می یابیم. نخستین مداری که تحلیل خواهیم کرد مدار شکل 16-10 است. بار اولیة خازن ولت است و می خواهیم روابط iو را در حوزة زمان به دست اوریم. از آنجا که این مدار قبلا در فصل 6 تحلیل شده است می توانید پیش از پرداختن به تحلیل حاضر، بخش 6-3 را مرور کنید. کار را با یافتنi شروع می کنیم. برای تبدیل مدار شکل 16-10 به حوزة s دو مدار هم ارز برای خازن باردار وجود دارد. از آنجا که مطلوب ما جریان است مدار هم ارز متوالی جالبتر است زیرا به کمک آن به مداری با تنها یک خانه در حوزة بسامد دست می یاییم. شکل 16-10- مدار تخلیة خازن بنابراین مدار حوزه بسامدی شکل 16-11 را می سازیم. از جمع ولتاژ ها حول خانة شکل 16-11 داریم. (16-12) از حل معادلة (16-12) نسبت به I داریم (16-13)
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 184 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 74 |
پورتال و کاربری آن
تعریف اولیه پورتال بسیار ساده است : "مکانی (Hub) که ساده ترین کاربران اینترنت با رجوع به آن بتوانند به راحتی از سرویس های متداول در اینترنت بهره مند شوند و یا اطلاعات مورد نیاز خود در را بدست آورند ". هریک از این کلمات دقیقا نشان دهنده ویژگی خاصی از پورتال هستند :
مکان : در اکثر موارد پورتال به عنوان یک وب سایت با ویژگی های خاص شناخته می شود. این وب سایت می تواند یک واسط (Interface) بین کاربران و تعدادی وب سایت زیر مجموعه پورتال باشد و یا اینکه به عنوان وب سایتی واسط، بین کاربران و اینترنت قرار گیرد. اما تعاریفی نیز وجود دارند که مستقیما از لغت وب سایت استفاده نکرده در این مورد سکوت می کنند : "پورتال دروازه ای است به سایتهای دیگر " و یا "پورتال نقطه ورود کاربران به اینترنت است " .
ساده ترین کاربران : کاربرانی که به پورتال مراجعه می کنند ، لزوما کاربران حرفه ای اینترنت نیستند. پورتال این توانایی را به کاربران می دهد که حتی کم تجربه ترین آنها بتواند از اطلاعات و سرویسهای ارائه شده استفاده کند . بر حسب نوع پورتال ، کاربران آن نیز متفاوتند و شامل کاربران معمولی ، مشتریان ، تولیدکنندگان ، کارمندان سازمان و... باشند .
سرویس های متداول در اینترنت : هر وب سایتی بر حسب نوع فعالیت کاری خود ارائه دهنده سرویس خاصی است . اما یک پورتال باید توانایی ارائه سرویس های عمومی باشد نظیر سرویس پست الکترونیک رایگان ، انجمن ،تالار گفتگو ، اخبار ، نقشه های مرتبط با موضوع پورتال ، جستجو در سایتهای زیر مجموعه و اینترنت ، شخصی سازی توسط کاربر و شخصی سازی توسط پورتال(Tailoring) باشد . در پورتالهای تجاری خدمات خرید و فروش آنلاین ، ارائه کاتالوگ و سیستمهای پرداخت لحاظ می گردند .
اطلاعات مورد نیاز : یکی از ویژگی های پورتال دریافت اطلاعات از سایتهای دیگر(Content aggregation) است . پورتال تنها دریافت کننده اطلاعات است و آنها را به اشتراک می گذارد . به عبارت بهتر پورتال اطلاعاتی که در سایتها و پایگاههای مختلف وجود دارد را سازماندهی کرده و نمایش می دهد. در نظر داشته باشید که این اطلاعات باید استاندارد شده باشند .
بنابراین :
پورتال ، تولید کننده و مدیریت کننده اطلاعات نیست .
پورتال ، استاندارد کننده اطلاعات نیست .
پورتال ، یک وب سایت همه کاره نیست .
به عبارت دیگر پورتال چهارچوبی است که اطلاعات و سرویسهای منابع مختلف را کنار یکدیگر قرار داده و تحت یک طرح امنیتی ارائه می دهد . با استفاده از پورتال می توان به یکپارچه سازی سیستمهای مجزا کمک کرده و کاربران را برای استفاده از خدمات موجود یاری داد.
بر طبق نکاتی که در تعریف پورتال داده شد ویژگی های پورتال عبارتند از :
1- ارائه شخصی سازی اطلاعات و کاربری های پورتال بر حسب نیاز کاربر توسط شخص یا خود پورتال . (PersonalizationوTailoring)
2- ارائه سیستمهای جستجو و دایرکتوری به گونه ای که کاربر در کمترین زمان ممکن به اطلاعات دست یابد . (Search and Directory)
3- ارائه امکان شخصی سازی برای تغییر ظاهر و ساختار پورتال به ازای هر کاربر (End user customization)
4- ارائه ساز و کار مدیریت اطلاعات به افراد مسوول پورتال .(Content & Data Management)
5- ارائه مکانیزمهایی به مدیران پورتال برای پاسخگویی به نیازهای افراد مختلف در سازمان.
6- پشتیبانی برقراری ارتباط با منابع خارج از پورتال نظیر web service و سایتهای دیگر ، برای دریافت اطلاعات و سرویسهای مورد نیاز .
7- عدم وابستگی به پهنه ای (Platform) خاص به گونه ای که برای تمامی افراد با سیستم عاملهای مختلف و مرورگرهای مختلف قابل دسترس باشد(Cross-platform functionality) . این مورد شامل پشتیبانی توسط سیستمهای PDA و موبایل نیز می گردد .
8- Single sign-on : مکانیزمی که به وسیله آن کاربر تنها با یک بار ورود به سیستم به تمام سرویس ها و اطلاعات محدوده خود دسترسی داشته باشد .
9- راهکارهای امنیتی به منظور تعیین سطوح دسترسی کاربران و نقش هر کاربر در سیستم. این سطح دسترسی شامل بازدیدکنندگان و مسوولین پورتال می شود.(Security)
10- ساختار مشخصی برای ارائه اطلاعات به کاربر(Taxonomy)
11- ساختار پیمایش ساده به گونه ای که کاربر با کمترین کلیک به مکان ، سرویس و یا اطلاعات مورد نظرش دست یابد .( Browse / Navigate Documents)
12- ایجاد امکان ارتباط کاربران با مسوولین پورتال و دیگر کاربران پورتال به صورت همزمان (“Chat”)یا غیر همزمان (“Forum”) . (Collaboration)
13- ارائه سرویس های متداول در اینترنت
14- ارائه مکانیزمی که از طریق آن کاربران بتوانند در بخش های مختلف پورتال عضو شده و در صورت تغییر اطلاعات آن بخش و یا افزودن اطلاعات جدید ، Email دریافت کنند .( Subscribe / What’s new)
15- ارسال پیام به ازای رویدادهایی که برای کاربر مهم هستند . این سیستم با استفاده از email و یا خود پورتال پیامی برای مشتری ارسال کرده و به او می گوید که رویداد درخواست شده اتفاق افتاده است . به عنوان مثال کاربران می توانند در بخش تنظمیات خود ، برای دریافت پیامهای شخصی ، دریافت یک وظیفه ، دریافت یک خبر با عنوانی خاص "دریافت پیام " را درخواست کنند.(Alert)
16 – مدیریت گردش کار - تمامی فرآیندها دارای یک روند اجرایی هستند . این فرآیند به بخشهای مختلف تقسیم شده و با زمان بندی مشخص به افراد مختلف اختصاص داده و انجام می شوند. حداقل امکانی که به بهتر شدن کیفیت فرآیند کمک می کند ، پیاده سازی آن بر روی کاغذ می باشد. اما آیا این امکان کافی است ؟ آیا بدین وسیله می توان علاوه بر روند کار ، نحوه انجام کار و زمان بندی آن را کنترل کرد ؟ یکی از امکانات پورتال ارائه مدیریت گردش کار است. (Workflow Management)
بر این اساس می توان فرآیندی در سیستم تعریف کرد و با استفاده از امکانات " زمان بندی " و "فازبندی " ، فرآیند را به وظایف کوچک تر تقسیم کرد ؛ به گونه ای که هر وظیفه نه تنها نشان دهنده فرد انجام دهنده ، بلکه نمایش دهنده زمان بندی انجام فرآیند نیز باشد. حال اگر بخش مدیریت گردش کار کنار سیستم Alert و یا ارسال پیام از تقویم شخصی قرار گیرد ، می تواند کمک موثری در نظارت و پیش برد آن فرآیند نماید. در انتها توصیف گرافیکی فرآیند برای ایجاد کننده فرآیند و کسانی که در انجام فرآیند سهیم هستند، این حسن را دارد که بتوانند درک بهتری از آن داشته باشند و حتی پروسه را اصلاح کنند تا در زمان بندی ها صرفه جویی شود .
علاوه بر این ، در صورتی که فرآیند انتخابی در طول زمان انجام خود احتیاج به بهره گیری از بخشهای مختلف پورتال داشته باشد ، می تواند محک خوبی برای شناخت ارتباطات لازم ما بین بخشهای های پورتال باشد.
پورتال چیست ؟
پورتال را می توان بر حسب محتوا و مخاطب طبقه بندی کرد :
محتوا : "چه سیستم و اطلاعاتی توسط پورتال ارائه می شوند ؟"
پورتالهای اطلاعاتی ( Information Portal )، پورتالهایی هستند که بیشتر اطلاعات استاتیک موجود در منابع مختلف را گردآوری کرده و نمایش می دهند.
پورتالهای کاربردی ( Application Portal ) ، پورتالهایی هستند که بیشتر ارائه دهنده سرویس هستند .
مخاطب : " مخاطب پورتال چه کسی است ؟ "
پورتال افقی ( Horizontal Portal - Hortal ) ارائه دهنده اطلاعات و سرویسهای مختلفی است ، و افراد مختلف را پاسخگو می باشد به عنوان مثال پورتالی که در آن خرید و فروش کالاهای مختلفی صورت می گیرد .
پورتال عمودی ( Vertical Portal- Vortal ) بر روی عناوین خاص و یا سرویسهای خاص تمرکز دارد و پاسخگوی گروه خاصی می باشد . به عنوان مثال پورتالی که به خرید و فروش محصولات یک صنعت خاص و اخبار همان صنعت اختصاص می یابد . (شکل 1 )
تصویر 1 - طبقه بندی پورتال
علاوه بر طبقه بندی محتوایی پورتال ، طبقه بندی دیگری وجود دارد که پورتال را به دوبخش پورتالهای تجاری (Commercial Portal) و پورتالهای سازمانی (Enterprise Portal) طبقه بندی می کند.
این پورتال که برای استفاده کارمندان و به منظور بهبود روند دسترسی افراد به اطلاعات ، به اشتراک گذاشتن اطلاعات مختلف و کار بر روی اطلاعات طراحی می گردد . با استفاده از EIP می توان پروسه ها و کنترل روند اجرای فرآیندهای سازمان، مخزن اطلاعات (Data Warehouse) ، برنامه های کاربردی در سطح سازمان را یکپارچه کرد .
EIP امکان دسترسی کارمندان به انواع دیگر پورتال نظیر e-business Portal و پورتالهای شخصی را فراهم می آورد . به صورت خلاصه می توان گفت که EIP ، برنامه ای است که شرکتها را قادر می سازد تا به کاربران اجازه دهند تا به اطلاعات درون سازمانی آنها دسترسی داشته باشند ، آنها را شخصی کنند و در انتها بر حسب اطلاعات موجود تصمیم درستی بگیرند.
انوع این نوع پورتال عبارتند از :
Business intelligence شامل برنامه هایی است که برای جمع آوری ، ذخیره سازی ، تحلیل و دسترسی به اطلاعات بکار می روند وبه کاربران این اطلاعات اجازه می دهد که بر حسب این اطلاعات بهترین تصمیم گیری انجام دهند . همچنین این نوع پورتال، از انواع پورتالهای سازمانی است که به کاربران امکان می دهد تا به پورتال دسترسی داشته و گزارش هایی را وارد بانک اطلاعاتی سازمان نمایند .این اطلاعات -که کاملا به روز هستند - در تصمیم گیری های استفاده کنندگان تاثیر زیادی دارند .IBM و Oracle از ارائه دهندگان این نوع پورتال هستند.
پورتالهایی که تنها عملکردهای خاص درون سازمانی را شامل می شوند . Authoria وPeopleSoft در زمینه مدیریت منابع انسانی ، SAP Portal و Oracle در زمینه ERP ، Siebel در زمینه بازاریابی و فروش از ارائه دهندگان این نوع پورتال هستند. این نوع پورتال به کارمندان کمک می کند که به اطلاعات ذخیره شده در سازمان ذخیره شده اند دسترسی داشته باشند و از آن برای هدف تعیین شده استفاده کنند.
این نوع پورتال سه نوع مدل تجاری (Business Model) را پشتیبانی می کند. بدین صورت که برای هریک از انواع B2E ، B2C و B2B خدماتی ارائه می دهد .
این پورتال در محدوده B2E ، به کارمندان اجازه می دهد تا به اطلاعات مورد نظر خود دسترسی داشته باشند. خروجی این نوع پورتال قابل شخصی سازی است.. در محدوده B2C به شرکت اجازه می دهد که با مشتریانش ارتباط برقرار کند. در این محدوده خدماتی نظیر سفارش دهی ، صدور صورتحساب ، پشتیبانی و پیگیری انجام فرایند به صورت الکترونیکی را فراهم می کند. در محدوده B2B این نوع پورتال به شرکت اجازه می دهد که نحوه انتقال اطلاعات ، فعالیتهای تجاری و فرایندهای بین خود و تولید کنندگان، شرکت های همکار و توزیع کنندگان خود را کنترل نماید .
این نوع پورتال دارای سه زیر مجموعه است :
این نوع پورتال در محدوده B2B به شرکتهای همکار و تولید کننده اجازه می دهندکه به Exteranet شرکت دیگر دسترسی داشته باشند . در این حالت خدماتی نظیر سفارش کالا ، مطرح کردن درخواست مناقصه مورد استفاده قرار می گیرد . در محدوده B2C این نوع پورتال به مشتریان اجازه می دهد که به Extranet شرکت دسترسی داشته باشند و خدماتی نظیر سفارش کالا ، صدور صورتحساب و خدمات مشتری دریافت نمایند.
این نوع پورتال به کاربران اجازه می دهند که کالاهای خود را برای خرید و یا فروش بر روی پورتال قرار دهند. این نوع پورتال ارتباط بین خریدار و فروشنده را برقرار کرده و با ارائه اخبار و اطلاعات مرتبط با موضوعی که در آن زمینه فعالیت می کند به کاربران سایت کمک می کند تا تصمیم گیری درستی داشته باشند.
این نوع پورتال ، در محدوده B2B بوده و به کاربران خود اجازه می دهد تا خدمات و کالاهای موجود را اجاره نمایند . نمونه های این نوع پورتال عبارتند از :
Portera’s ServicePort
Salesforce.com
SAP’s MySAP.com
Oracle’s oraclesmallbusiness.com
این نوع پورتال که در تلفنهای همراه ، PDA ، ومحصولاتی از این قبیل وجود دارد ، به عنوان یک سرویس مهم برای کارمندان و مشتریان مطرح می شود . زیرا که این دو گروه با استفاده از این نوع پورتال می توانند اطلاعات لازم جهت خدمات دهی ، کالا ، قیمت ، تخفیف ، وضعیت پرداختها و وضعیت حمل و نقل کالا را کنترل نمایند..
سازمانهایی که در این گروه قرار می گیرند ، بر روی جذب تعداد زیاد مخاطب آنلاین کار می کنند. این نوع پورتال شامل دو زیر گروه می گردد :
پورتالهایی که اطلاعات را به صورت عمومی در اختیار افراد قرار می دهند . این پورتالها اغلب دارای سرویس های رایگان بوده و هزینه های خود را از طریق تبلیغات بدست می آورند . مخاطب این پورتال عام مردم هستند که برای ارتباط با دیگران و همچنین بهرمندی از اطلاعات اینترنت از پورتال استفاده می کنند . نکته جالب در مورد این نوع پورتال این است که اغلب موتور های جستجوی قدیمی با افزودن سرویسهایی در گروه پورتالهای تجاری قرار می گیرند .
اطلاعاتی که اغلب در این نوع پورتال ارائه می شود شامل قیمت سهام ، گزارش هواشناسی ، اخبار ، فهرست برنامه های تلویزیونی می باشد.برنامه هایی که در اختیار کاربران این سیستمها قرار می گیرد شامل تقویم ، بازی های آنلاین ، دایرکتوری های آدرس و تلفن افراد و برنامه ریز الکترونیک برای یادداشت کارهای روزانه و تنظیم ملاقات می باشد . .
عناوینی که در اینگونه پورتال ارائه می شوند ، اغلب شامل مطالبی است که عام مردم به آن علاقه مندند: نظیر ورزش ، سرگرمی ، داد و ستد، علوم و آموزش .
امکانات شخصی سازی در این گونه پورتال شامل ، اطلاعات و ظاهر سایت می باشد . نکته ای که در مورد این نوع پورتال مهم است این است که تمامی افراد به اطلاعات ذکر شده دسترسی دارند، حتی اگر به سیستم وارد نشده باشند. پورتالهایی نظیر Yahoo ، MSN و AOL در این گروه قرار می گیرند. تعداد این نوع پورتال در حال کاهش است .
تعداد این نوع پورتال به سرعت در حال افزایش است . این نوع پورتال بر روی مخاطبین با علایق خاص نظیر کامپیوتر، خرده فروشی ، خدمات بانکی و بیمه تمرکز دارد.مثال این نوع پورتال ivillage.com برای خانواده ها می باشد.
|
|
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 31 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 45 |
فرایند و عملکرد سیستم ERP ایده آل
یک سیستم ایده آل زمانی یک پایگاه اطلاعاتی جداگانه محسوب می شود که مورد استفاده قرار گرفته و تمام اطلاعات مربوط به گزینه های مختلف نرم افزاری را دربر گیرد. این قطعات نرم افزاری می تواند شامل این موارد باشد:
مجموعه عملکردهایی که شامل این موارد میشود؛ مهندسی، ظرفیت، مدیریت و کنترل جریان کار، کنترل کیفیت، صورت حساب مواد اولیه، جریان و فرآیند تولید و غیره
حساب های قابل پرداخت، حساب های دریافتی، دارایی های ثابت، دفتر حساب کنترل و مدیریت پول نقد و غیره.
سودها، آموزش، لیست حقوق، زمان حضور و غیره.
لیست سیاهه انبار، برنامه ریزی زنجیره عرضه کالا، برنامه ریزی زمان بندی شده تأمین کننده، جریان ادعای خسارت، ثبت سفارش و غیره.
هزینه ای، صورت حسابی، کنترل فعالیت، زمان و مخارج مصرفی و غیره.
فروش و بازاریابی، سرویس خدماتی، تشکیل کمیسیون، تماس با مشتری، فراخواندن مرکز حمایتی و غیره.
به طور معمول بخشی است که می تواند توسط سازمان ها و مشتریان و تأمین کنندگان و کارمندان به آن دسترسی پیدا شود.
ERP روند تولید را بهبود می بخشد:
قبل از سیستم های ERP، هر اداره موجود در یک سازمان به احتمال بسیار زیاد از سیستم های کامپیوتری، اطلاعات و پایگاه مختص به خود برخوردار خواهند بود. متأسفانه، بسیاری از این سیستم ها قادر به برقراری ارتباط با یک سیستم دیگر نخواهد بود با این که به ذخیره و نوشتن مجدد اطلاعات جهت امکان پذیر ساختن برقراری ارتباط بین سیستم های کامپیوتری نیاز خواهند داشت. برای مثال، امور مالی یک شرکت به جای سیستم HR بر مبنای سیستم کامپیوتری مجزاست و آن را در زمینه به جریان انداختن برخی عملکردها، پیچیده و سخت گیرانه می سازد.
هرگاه سیستم ERP در جایی وجود داشته باشد، به طور معمول تمام جنبه های یک سازمان می توانند به طور هماهنگ به جای هر سیستم جداگانه و منفردی که نیاز به سازگاری با یکدیگر دارند، کار کنند. سازمان های بزرگ، قدرت تولید را افزایش دادند و انواع نرم افزاری کمتری را نتیجه کار خود قرار دادند.
اجرای یک سیستم ERP :
اجرای سیستم ERP کار ساده ای نمی باشد. در واقع مستلزم برنامه ریزی و مشاوره و رایزنی بسیاری است و در اکثر موارد 3 ماه تا 1 سال طول می کشد. سیستم های ERP به طور فوق العاده ای از نظر ادراکی وسیع و گسترده می باشند و برای بسیاری از سازمان های بزرگ تر این سیستم می تواند بی نهایت پیچیده باشد. اجرای سیستم ERP در نهایت مستلزم تغییرات قابل توجهی در زمینه عملکردهای پرسنل و عملکردهای کاری خواهد بود. در حالی که این سیستم ممکن است برای پرسنل خانگی AT تا رییس و مدیر پروژه معقول به نظر برسد، بسیار توصیه می شود که از مشاوران اجرایی ERP به واسطه این حقیقت که مشاوران به طور معمول مقرون به صرفه تر می باشند و به ویژه در زمینه اجرایی این نوع سیستم ها آموزش دیده اند، استفاده می شود. یکی از مهمترین ویژگی هایی که یک سازمان باید در زمان اجرای سیستم ERP داشته باشد، مالکیت پروژه است. از آن جا که تغییرات بسیار زیادی اتفاق می افتد و تأثیر گسترده آن بر روی تا حدودی هر فرد حاضر در سازمان رخ می دهد، کسب اطمینان از این که هر فرد عضو هیأت رئیسه است و به ساخت پروژه و استفاده از موفقیت یک سیستم جدید ERP، مهم تلقی می شود. به طور معمول سازمان ها از فروشندگان ERP استفاده می کنند یا برای اجرای سیستم سفارشی ERP خود یا شرکت ها مشورت می کنند. سه نوع سرویس خدماتی حرفه ای وجود دارد که در هنگام اجرای سیستم ERP فراهم آورده می شوند، آنها سیستم های مشورتی، سفارشی و حمایتی می باشند.
به طور معمول سرویس های خدماتی مشاوره ای هستند که مسئول مراحل اولیه اجرای ERP می باشند، این سیستم ها به سازمان کمک می کنند تا با سیستم جدید خود، پیش بروند، با آموزش تولید محصول جریان کار همراه باشند و استفاده ERP را در سازمان خاص و غیره بهبود بخشند.
سرویس های خدماتی سفارشی با گسترش استفاده از سیستم جدید ERP با تغییر استفاده از آن و با ایجاد رابطه های سفارشی و یا کاربرد کد و رمز بنیادی کار می کنند.
سرویس های حمایتی هم شامل حمایت و هم حفظ و پایدری سیستم های ERP می شوند. برای مثال، عیب زدایی و رفع اشکال و یاری رساندن به موضوعات ERP.
فواید سیستم های ERP:
فواید بسیار زیادی در خصوص اجرای سیستم ERP وجود دارد؛ در اینجا تعداد کمی از آن ها ارائه می شود:
مضرات سیستم های ERP:
در حالی که فواید این سیستم به طور معمول نسبت به مضرات آن برای اکثر سازمان های اجرایی سیستم ERP در کفه سنگین تر ترازو قرار دارد، اما در این جا بعضی از متداول ترین موانع تجربه شده را بیان می داریم: به طور معمول بسیاری از موانع می تواند جلوگیری شود مشروط بر این که سرمایه کافی تخصیص داده شود و آموزش کافی داده شود، با این همه، موفقیت آن به مهارت ها و تجربه نیروی کاری برای سازگاری سریع تر با سیستم جدید بستگی دارد.
مرور و بازنگری
برنامهریزی منبع سازمانی (ERP) سیستم های تجاری عملی را که یک سازمان برای کنترل و مدیریت عملکردها و فعالیت های تجاری پایه اش در رابطه شغل و حرفه خود به کار می بندد از قبیل تخصیص بودجه، حسابرسی، منابع انسانی و جریان مواد اولیه را با هم هماهنگ و یکپارچه می سازد. راه حل و فصل برنامه ریزی منبع سازمانی (ERP) به شرکت ها در حفظ هماهنگی جریان تجاری و حرفه ای بدون مرز مشخص در میان عملکردها و فعالیتهای تجاری مهم، کمک می کند؛ و روند رقابتی خود را با پیشرفت های فناوری کنونی ادامه می دهد.
اجرای موفقیت آمیز ERP به سازمان ها این توان را می دهد تا جریان تجاری خود را به منظور بهبود فعالیت ها و عملکردهای تولیدی، توزیعی و جریان های مالی هر شغل و حرفه، ارتقا بدهند، خودکار سازند و مطلوب بگردانند. راه کار استفاده از ERP می بایست سازمان را در جهت تأمین خدمات عالی به مشتری، قابلیت نظارت روزانه بر عملکردها، برانگیختن عوامل محرک کاری، پیش بینی گرایش های آتی و اندازهگیری ضربان موقعیت مالی شرکت، توانمند سازد.
ص 70
ERP، جریان تجارت و حرفه بازرگانی را با استفاده از محیط متداول سیستم اطلاعاتی، خودگردان میسازد. این خودگردانی به این خاطر به دست میآید چون ERP یک ساختار و چارچوب کاربردی چند بخشی است که از طریق پایگاه اطلاعاتی منسجم و هماهنگ فعالیت می کنند.
راه حل ERP مرکب از چندین بخش عملکردی است، و هر یک از این بخش ها در راستای بهترین عملکردها ساخته میشود. این راه حل به مشاغل در درک بهتر و کنترل بهتر منبع اجرایی خود کمک می کند.
اجزای سازنده:
انواع مختلف زیادی تولید کننده، توزیع کننده، شرکت های خدماتی حرفه ای و مشاغل سنتی وجود دارد که اکثر آنها از ترکیب و تلفقیق کاربردهای فهرست شده در این جدول استفاده می کنند.
کاربردهای اجزای سازنده ERP |
تولیدکنندگان |
توزیع کنندگان |
خدمات حرفه ای |
مشاغل سنتی |
حسابرسی مالی |
٭ |
٭ |
٭ |
٭ |
مدیریت و کنترل منابع انسانی |
٭ |
٭ |
٭ |
٭ |
مدیریت و کنترل سیاهه لموال |
٭ |
٭ |
|
|
مدیریت و کنترل انبارداری |
٭ |
٭ |
|
|
جریان سفارش خرید و فروش |
٭ |
٭ |
٭ |
|
مدیریت و کنترل زنجیره عرضه کالا |
٭ |
٭ |
|
|
برنامه ریزی شرایط و نیاز به مواد اولیه |
٭ |
|
|
|
برنامریزی موقعیت (MRP) |
٭ |
|
|
|
پیش بینی و برنامه ریزی |
٭ |
٭ |
٭ |
٭ |
حسابرسی پروژه |
|
|
٭ |
|
مدیریت و کنترل منابع |
|
|
٭ |
|
مدیریت و کنترل مشارکت |
|
|
٭ |
|
مدیریت و کنترل روابط مشتری |
|
٭ |
٭ |
٭ |
تجزیه و تعیین مشاغل هوشمند |
٭ |
٭ |
٭ |
٭ |
سرویس های خدماتی:
خدمات ERP :
تکثیر و فزونی سیستم های متعدد ERP به طور معمول گیج کننده می باشد و اغلب مواقع مشکلات و سختیهای مهمی را برای تصمیم گیران یک شرکت در رابطه با موضع هایی مثل این که کدام سیستم اجرا شود، انتخاب فروشنده، چارچوب های زمانی، موفقیت ترکیب و آریش موقعیتی و هزینه ها و غیره، به وجود آورد.
شرکت GREEN BEACON یک راه حل جهت یافته ای را ارایه می دهد که موضوعات ذکر شده در بالا را با ارایه تنوعی از خدمات ERP بر طبق نیازهای شرکت نیمه بازرگانی بیان می کند. تجربه ما حاکی از این است که مشاغل در راستای جریان اطلاعات به منظور بهینه ساختن فعالیت های تجاری و بازرگانی هر روزهشان به کنترل عملکردها و فعالیت ها نیاز دارند. مضاف بر این، اکثر شرکتهای تجاری میبایست از سیستمهای مناسبی برای رسیدن به اهداف و نیات خود استفاده کنند. اکثر مطالعات و بررسیهایی که در مورد صنعت انجام گرفته حاکی از این بوده است که پروژه های اجرایی ERP عدم توانایی قوی در زمینه شناسایی واضح و مبرهن اهداف تجاری، با مشکل مواج می شوند، در شرکت GREEN BEACON در ابتدا بر روی نیازهای یک شغل و حرفه تمرکز می کنیم و سپس به جنبه های فنی و تکنولوژیکی اجرای ERP می پردازیم. GREEN BEACON مهارت ها و توانایی های مهم و حیاتی زیر را برای اجرای ERP مشتریان به همراه می آورد که عبارتند از:
عوامل متمایز کننده:
روش کاربردی ما از کسب تجربه در عملکرد و به کار گیری دستگاههای متعدد نشأت می گیرد. شغل و حرفه ما در جهت دستیابی به غلبه بر خطرات احتمالی مرتبط با انجام عملکردهای ERP، سمت و سو می گیرد. اکثر اوقات مشاغل و تجارت ها در جریان اجرای ERP خود و همچنین مرحله بعد از به کارگیری آن با مشکل روبرو میشوند. بعد از کارکردن تنگاتنگ با ارباب رجوعها، معیارهایی را شناسایی کردهایم که باعث موفقیت پروژه ERP همراه با فواقد عملکردی و راهاندازی بنیادی می شود و به ما در غلبه بر خطرات احتمالی مرتبط با عملکردهای اجرایی ERP کمک می کند. راه کارها و تاکتیک های اصلی و هم ما در کنترل و مدیریت اجرایی ای آر پی عبارتند از:
دستاورد ما بیشتر هدفمند شدن شغل و حرفه تجاری است نه متمرکز بر سیستم با محصول تولیدی ما اقدام به کمک کردن به ارباب رجوعهایمان میکنیم تا به روشنی و به وضوح اهداف خود را با تنظیم و مشخص کردن اهداف قابل اندازهگیری و قابل شمارش به منظور دستیابی به سودهای عملکردی تعیین کنند.
اغلب مواقع شرکت ها بر محصولات تولیدی تمرکز میکنند، نه جریان و فرآیند تولید آن.
شرکت Green Beaconبا ارزیابی نیارهای ارباب رجوعان و فعالیتهای عملکردی مخالف است و سپس با انتخاب محصول تولیدی مناسب که به بهترین وجه شرایط و نیازهای شغل و حرفه بازرگانی را برآورده میسازد، موافق میشود.
شرکت Green Beaconبه شدت آموزش ارباب رجوعان را به منظور غلبه بر موانع دانش و آگاهی و فاصله میان آموزش دهندگان و کاربران نهایی را در ارجحیت کار خود قرار می دهد.
تجربه به ما آموخته است که جنبه های بسیار زیادی وجود دارد که تحت تأثیر بهکارگیری ERP در یک سازمان- از جریان اجرایی تا مرحله بعد از اجرا، قرار می گیرد و می بایست به خوبی آموزش داده شود. قدرت ما در جلسات آموزشی آموزش دهندگان و همچنین کاربران نهایی به کاربران کمک کند تا با تغییرات به وجود آمده سریع و به نحو مؤثری سازگاری پیدا کنند. هدف ما انتشار سریع دانش و آگاهی ERP در فعالیتهای تجاری و بازرگانی روزانه برای تمام احزاب و بخش های گنجانده شده در آن میباشد.
موفقیت حاصل شده در هر مرحله:
موفقیت Green Beaconبه واسطه موفقیت ارباب رجوع هایش تعیین میشود. ما به طور کامل درصدد اثبات و تأمین خدمات عالی با نتایج قابل بررسی میباشیم و همچنین درصدد کسب اطمینان از این هستیم که نیازهای تجاری ارباب رجوعهایمان تأمین و برآورده شود. هدف ما برقراری ار تباط مستمر با ارباب رجوعهایمان و همچنین اعتماد آنها به مشاوران تجاری که در هر مرحله از پروژه ERP وجود دارند، میباشد.
تیم مشاروان کارشناس و با تجربه ما مستقیم با ERP با سایر مدیران مشاغل به منظور شناسایی بهتر ERP کار میکند. راه کار اجرایی مربوط به شرکت شما سرمایه گذاری حرفهای و تجاری را به حداکثر خواهد رساند و کارآمدترین راه حل را ارایه خواهد داد. شرکت Green Beacon هم بر بخش فنی و هم بر بخش تجاری فرآیند اجرایی ERP تأکید می کند چون موفقیت هر پروژه به شناسایی واضح و دقیق نیازهای تجارتی بستگی دارد.
مدیر منبع شرکت بازگانی TM:
ERM شامل نسل بعدی ERP، CRMوSFA مبتنی بر وب میشود. ERP,BSCALER مبتنی بر وب را فراهم میآورد و از راه حل مدیریتی به طور کامل کارآمد در بخش تجاری و بازرگانی برخوردار میشود. که شامل حسابرسی مبتنی بر وب، CRM,MRP برای SMB ها، VARS، فروشندگان و دلالان، وارد کنندگان و توزیع کنندگان میشود. بیشتر در مورد گزینه های انتخابی پرداخت به اضافه SAAS بیاموزید، ویژگی حسابرسی و خلاصه کنترل آن را مطالعه کنید.
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 162 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 212 |
عنوان پروژه
امنیت فناوری اطلاعات
پیشگفتار
مفهوم امنیت در دنیای واقعی مفهومی حیاتی و کاملاً شناخته شده برای بشر بوده و هست. در دوران ماقبل تاریخ، امنیت مفهومی کاملاً فیزیکی را شامل می شد که عبارت بود از اصول حفظ بقا نظیر امنیت در برابر حمله دیگران یا حیوانات و نیز امنیت تامین غذا. بتدریج نیازهای دیگری چون امنیت در برابر حوادث طبیعی یا بیماریها و در اختیار داشتن مکانی برای زندگی و استراحت بدون مواجهه با خطر به نیازهای پیشین بشر افزوده شد. با پیشرفت تمدن و شکل گیری جوامع، محدوده امنیت ابعاد بسیار گسترده تری یافت و با تفکیک حوزه اموال و حقوق شخصی افراد از یکدیگر و از اموال عمومی، و همچنین تعریف قلمروهای ملی و بین المللی، بتدریج مفاهیم وسیعی مانند حریم خصوصی، امنیت اجتماعی، امنیت مالی، امنیت سیاسی، امنیت ملی و امنیت اقتصادی را نیز شامل گردید. این مفاهیم گرچه دیگر کاملاً محدود به نیازهای فیزیکی بشر نمی شدند، ولی عمدتاً تحقق و دستیبابی به آنها مستلزم وجود و یا استفاده از محیط های واقعی و فیزیکی بود.
لیکن جهان در دهه های اخیر و بویژه در پنج سال گذشته عرصه تحولات چشمیگری بوده که بسیاری ا زمناسبات و معادلات پیشین را بطور اساسی دستخوش تغیر نموده است. این تحولات که با محوریت کاربری وسیع از فناوری اطلاعات و ارتباطات امکانپذیر شده، از کاربرد رایانه به عنوان ابزار خودکارسازی (AUTOMATION) و افزایش بهره وری آغاز گردیده و اکنون با تکامل کاربری آن در ایجاد فضای هم افزایی مشارکتی (COLLABORATION) ، عملاً زندگی فردی و اجتماعی بشر را دگرگون ساخته است. به باور بسیاری از صاحب نظران همانگونه که پیدایش خط و کتابت آنچنان تاثیر شگرفی بر سرنوشت انسان برجای گذاشته که مورخین را بر آن داشته تا داستان زندگی بشر بر این کره خاکی را به دوران ماقبل تاریخ تقسیم نمایند، ورود به فضای مجازی حاصل از فناوری نوین اطلاعات و ارتباطات نیز دوره جدیدی از تمدن بشری را رقم زده، به نحوی که انقلاب عصر اطلاعات شیوه اندیشه، تولید، مصرف، تجارت، مدیریت، ارتباط، جنگ و حتی دینداری و عشق ورزی را دگرگون ساخته است.
این تحول بزرگ الزامات و تبعات فراوانی را به همراه داشته که از مهمترین آنها بوجود آمدن مفاهیم نوین امنیت مجازی یا امنیت در فضای سایبر می باشد. با تغییری که در اطلاق عبارت شبکه رایانه ای از یک شبکه کوچک کار گروهی به شبکه ای گسترده و جهانی (اینترنت) واقع گردیده، و با توجه به رشد روز افزون تعاملات و تبادلاتی که روی شبکه های رایانه ای صورت می پذیرد، نیاز به نظام های حفاظت و امنیت الکترونیکی جهت ضمانت مبادلات و ایجاد تعهد قانونی برای طرفهای دخیل در مبادله بسیار حیاتی است. نظام هایی مشتمل بر قوانین ،روشهای، استانداردها و ابزارهایی که حتی از عقود متداول و روشهای سنتی تعهدآورتر بوده و ضمناً امنیت و خصوصی بودن اطلاعات حساس مبادله شده را بیش از پیش تضمین نمایند.
امنیت اطلاعات در محیط های مجازی همواره بعنوان یکی از زیرساختها و الزامات اساسی در کاربری توسعه ای و فراگیر از ICT مورد تاکید قرار گرفته است. گرچه امنیت مطلق چه در محیط واقعی و چه در فضای مجازی دست نیافتنی است، ولی ایجاد سطحی از امنیت که به اندازه کافی و متناسب با نیازها و سرمایه گذاری انجام شده باشد تقریباً در تمامی شرایط محیطی امکانپذیر است. تنها با فراهم بودن چنین سطح مطلوبی است که اشخاص حقیقی، سازمانها، شرکتهای خصوصی و ارگانهای دولتی ضمن اعتماد و اطمنیان به طرفهای گوناگونی که همگی در یک تبادل الکترونیکی دخیل هستند و احتمالاً هیچگاه یکدیگر را ندیده و نمی شناسند، نقش مورد انتظار خود بعنوان گره ای موثر از این شبکه متعامل و هم افزا را ایفا خواهند نمود.
فهرست مطالب
عنوان صفحه |
|
پیشگفتار ............................................................................................................................ |
2 |
خلاصه اجرایی .................................................................................................................. |
5 |
بخش اول |
|
مقدمه ............................................................................................................................... |
9 |
فصل 1: امنیت اطلاعات چیست؟..................................................................................... |
10 |
فصل 2: انواع حملات ..................................................................................................... |
26 |
فصل 3: سرویس های امنیت اطلاعات ............................................................................ |
42 |
فصل 4 : سیاست گذاری .................................................................................................. |
55 |
فصل 5: روند بهینه در امینت اطلاعات ............................................................................. |
91 |
نتیجه گیری ........................................................................................................................ |
114 |
بخش دوم |
|
|
|
فصل 1: امنیت رایانه و داده ها .......................................................................................... |
119 |
فصل 2: امنیت سیستم عامل و نرم افزارهای کاربردی ...................................................... |
140 |
فصل 3: نرم افزارهای مخرب .......................................................................................... |
150 |
فصل 4: امنیت خدمات شبکه .......................................................................................... |
163 |
نتیجه گیری ..................................................................................................................... |
191 |
پیوست آشنایی با کد و رمزگذاری ................................................................................... |
193 |
منابع .................................................................................................................................. |
204 |
خلاصه اجرایی
راهنمای امنیت فناروی اطلاعات، راهنمایی کاربردی جهت فهم و اجرای گامهای دستیابی به امنیت در کاربردهای حوزه فناوری اطلاعات در منزل و محل کار شما است. گرچه این پروژه بهترین و نوین ترین راهکارها را در زمینه فناوری اطلاعات ارائه می دهد، اما در اصل بری خوانندگان کشورهای در حال توسعه نوشته شده است. این پروژه علاوه بر ارائه خلاصه ای از تهدیدات فیزیکی و الکترونیکی موجود در حوزه امنیت فناوری اطلاعات، به راهکارهای مدیریتی ، محیط های ضابطه مند و الگوهای مشارکت سازماندهی همکار می پردازد که در حال حاضر در بازارهای، دولتهای، موسسات حرفه ای و سازمانهای بین المللی وجود دارند.
سازگارسازی فناوری اطلاعات و ارتباطات در حال افزایش است
این پروژه در ابتدا مروری بر رشد بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) دارد. این رشد و ارتقا کاربران عادی ICT را در بر میگیرد و از افزایش تعداد شبکه های خانگی و رشد سازمانهای کوچک و متوسط (SMES) که برای پشتیبانی از بازارهایی که به شدت به توسعه فناوری و بکارگیری آن در سراسر جهان وابسته اند کتکی به منابع رایانه ای می باشند- می توان به آن پی برد.
اطلاعات موجود از سوابق فعالیتهای
تامین امنیت فناوری اطلاعات
از آنجا که توسعه بازار محصولات و خدمات فناوری در دو سطح فردی و سازمانی چشمگیر است، اطلاع از مباحث امنیت فناوری اطلاعات بسیار مفید و مهم می باشد. ممکن است کاربران فردی در مورد خطراتی که هنگام استفاده از اینترنت متوجه آنها است مطلع نباشند . اگر کاربران خطرات شبکه های حفاظت نشده را تشخیص دهند، باز هم ممکن است یادگیری در مورد دیواره های آتش، ویروس یابها، رمزگذاری و نگهداری قاعده مند از اطلاعات را به دلیل هزینه و وقتی که از آنها می گیرد و تغییری که در رفتار رایانه ای آنها ایجاد می کند به تعویق بیاندازند. علاوه بر این سازمانهای کوچک و متوسط ممکن است از یک راه حل فنی نظیر دیواره آتش استفاده نمایند و به طبقه بندی سطوح امنیت توجهی نداشته باشند و ندانند که بدون توجه به آن، امنیت سیستم به شدت دچار مخاطره است. همچنین ممکن است به دلایل مختلف ایمن ساختن سیستمهای خود را به تاخیر بیاندازند و در تدوین سیاستهای شفاف امنیتی برای کاربران و مدیران نیز کوتاهی کنند. اگر ارتباطات، آگاهی و آموزش مناسب در سازمان وجود نداشته باشد، تبهکاران ممکن است به آسانی حفاظهای فنی را پشت سر بگذارند.
فناوری در یک محیط متغیر
دستگاههای سیار، نرم افزارهای رایج کاربردی، و تهدیدهای که موجب ایجاد پیچیدگی می شوند.
در حال حاضر کاربران جدید و غیر متخصص تنها علت نقض امنیت فناوری اطلاعات نیستند. محیط فناوری اطلاعات و ارتباطات با پیدایش محصولات جدید خصوصاً دستگاههای سیار (مانند رایانه های کیفی، تلفنهای همراه و PDAها) که چالشهای متفاوتی را در زیرساخت و امنیت داده ها ایجاد می کنند بسرعت رو به تغییر می باشد. پیدایش برنامه های کاربردی رایانه ای برای سرمایه گذاری الکترونیکی و تجارت الکترونیک نیز موجب بروز پیچیدگی های در محیط های شبکه ای شده اند.
از هنگام ظهور دستگاههای خودپرداز گرفته تا زمان رواج بانکداری اینترنتی ، این قابلیتها موجب صرفه جویی مناسب در هزینه ها می شوند، اما تهدیدات و خطرات بالقوه ای نیز به همراه دارند.
آنچه که اوضاع را بدتر می کند این است که اکنون نفوذگران قادر به توسعه و گسترش تهدیدات خود می باشند: مثل ترکیبی از ویروسها، کرمها و تراواهایی که می تواند آسیبهای شدیدتری را به این سیستمها و داده ها وارد کند. این صدمات حتی می توانند از بعضی نرم افزارهای مخرب (بدافزارها) نیز خطرناکتر باشند. از آنجا که تمامی این پیشرفتها کاربران فناوری را در سطح جهانی تحت تاثیر قرار می دهند، بهترین روشهای مقابله با تهدیدات ناشی از آنها تنها از طریق همکاری بین المللی حاصل می شود.
همکاری بین المللی و امنیت در کشورهای در حال توسعه
امنیت فناوری اطلاعات در کشورهای در حال توسعه از اهمیت شایانی برخوردار است. واضح است که اینترنت فرصتهایی طلایی برای تجارت و ارتباطات فراهم آورده که حدود ده سال قبل حتی تصور آنها مشکل بود. البته دسترسی به اینترنت همیشه هم ارزان نیست. اینترنت کاربران را قادر می سازد تا نگاهی به گستره وسیعی از موضوعات داشته باشند و با استفاده از آن ارتباط مردم از طریق پست الکترونیکی بسیار کارآمدتر از خدمات پستی سنتی شده است. اینترنت بر اصول تجارت بین المللی نیز تأثیر گذاشته است،بازارهای کشورهای در حال توسعه اکنون می توانند کالاهای خود را بصورت برخط بفروشند. اگر چه هنوز تعداد رقبا در بازار بسیار زیاد است، اما مشتریان می توانند به سادگی تواناییها و محصولات شرکتهای رقیب را ببینند و برای انجام این کار نیازی به اطلاعات وسیع در این زمینه ندارند. از آنجا که دسترسی به بازارهای آنسوی مرزهای جغرافیایی برای هر سیستم اقتصادی بسیار جذاب است، همکاری گسترده ای برای جا افتادن مدل یک نظام شبکه ای کارآمد و جهانی لازم است.
بخش اول
امنیت اطلاعات
مقدمه
اولین گام در ارائه یک استراتژی صحیح امنیتی این است که مفهوم «کاربرد صحیح» رایانه های شخصی و «حفاظت» از آنها مشخص شود. اگر شما نیز بدنبال همین مسئله هستید، اطمینان حاصل کنید که:
فصل اول
امنیت اطلاعات چیست؟
امنیت اطلاعات نمی تواند ایمنی را صد در صد سازماندهی اطلاعاتی سیستم کامپیوتری شما ضمانت نماید. به عبارت دیگر امنیت اطلاعات قادر به نگهداری اطلاعات شما نیست. هیچ سحر و جادویی را نمی توان یافت تا امنیت کاملی برای اطلاعات ایجاد نمود. مفاهیم موجود در امنیت اطلاعات، علم نظامی و فنی هم نیست که واضح و آشکار باشد.
در واقع امنیت اطلاعات نوعی طرز فکر است. طرز فکری که در آن انواع تهدیدهای ممکن و راههای ضربه زدن به سازماندهی اطلاعاتی بررسی می شود و مدیریت مناسبی برای آن پیشنهاد می گردد. شاید به تعداد زیادی از تولید کنندگان برخورد کرده باشید که هر یک ادعا می کنند محصول تولیدی آنها بهترین راه حل برای رفع مشکلات امنیتی است .
در این فصل سعی بر آن است تا مسائل مربوط به امنیت اطلاعات تشریح گردد و در نهایت استراتژی مدیریتی مناسبی برای سازماندهی اطلاعاتی پیشنهاد گردد.
تعریف امنیت اطلاعات
بنا بر فرهنگ Merrian- Webster (که به صورت زنده در آدرس www.m-w.com موجود است) کلمه «اطلاعات» بصورت زیر تعریف شده است:
اطلاعات دانشی است که از طریق تحقیق، مطالعه، آموزش، فهم مطلب، اخبار، حقایق، دیتا، سیگنال یا کارکتری که حاوی دیتا باشد ( مانند سیستمهای مخابراتی یا کامپیوتری)، چیزی که نحوه ایجاد تغییرات در یک ساختار را بیان می کند (مانند طرح یا تئوری) و چیزهایی از این قبیل بدست آمده باشد.
در همین فرهنگ نامه امنیت بصورت زیر تعریف شده است :
رهایی از خطر ، وجود ایمنی ، رهایی از ترس یا نگرانی
اگر دو کلمه فوق را در کنار هم قرار دهیم ، به تعریفی از «امنیت اطلاعات» بصورت زیر خواهیم رسید:
امنیت اطلاعات میزان اجازه و اختیاری است که استفاده از یک سرویس ، عدم استفاده از آن، و مقدار ایجاد اصلاحات توسط آن تعریف می شود و جلوگیری از بکارگیری دانش، حقایق ، دیتا یا قابلیت ها را باعث می شود .این تعریف حوزه وسیعی را شامل می شود که دانش ، حقایق ، دیتا یا قابلیت ها در برابر اتفاقات بد محافظت شود. علاوه بر این در تعریف فوق محدودیتی روی شکل اطلاعات قرار ندادیم بطوریکه می تواند بصورت دانش یا قابلیت های یک سیستم باشد.
اما تعریفی که از امنیت شبکه ارائه شد ضمانتی روی حفاظت از اطلاعات ندارد . زیرا اگر بزرگترین قلعه نظامی دنیا بسازیم باز هم یک نفر پیدا خواهد شد که با ابزار جنگی قوی تر و بزرگتری آن قلعه را فتح خواهد کرد.
امنیت اطلاعات نامی است که به اقدامات پیشگرانه اطلاق می شود بطوریکه این اقدامات قادر است از اطلاعات و قابلیت هایمان نگهبانی نماید. بدین ترتیب می توانیم اطلاعات را در برابر حملات خارجی و بهره برداری های غیر مجاز محافظت نماییم.
تاریخچه مختصری از امنیت
امنیت اطلاعات در طول زمان و بتدریج سیر تکاملی خود را پیموده است بطوریکه این روند تکاملی از رشد تکنولوژی و مسائل اجتماعی متأثر بوده است . فهمیدن روند رشد امنیت اطلاعات در این جهت مهم است که می توانیم احتیاجات خود را بهتر درک کرده و مطابق نیازهای روز آنرا ایجاد نمائیم . علاوه بر دانستن تاریخچه امنیت اطلاعات ، باید بر جنبه های مختلف آن نیز اشراف داشت بدین ترتیب اشتباهاتی که افراد قبل از ما انجام داده اند تکرار نخواهد شد . در ادا مه به این موارد خواهیم پرداخت .
امنیت فیزیکی
از جهت تاریخی می توان گفت اولین شکل اطلاعاتی که بشر آنها را نگهداری می کرد به صورت فیزیکی بودند بطوریکه در ابتدا آنها را روی سنگ و بعداً روی کاغذ ثبت می کرد. ( بسیاری از کتابهای راهنمای تاریخی در مکان امن و مناسبی قرار نداشته اند تا اطلاعات حیاتی آنها در امان بماند . به همین دلیل امروزه اطلاعات بسیار کمی درباره علم کیمیا وجود دارد. علاوه بر این کسانی که اطلاعات مهم در اختیار داشتند آنرا فقط در برخی شاگردان خاص خود قرار می دارند چنانکه ضرب المثلی معروف میگوید دانش همان قدرت است . شاید این روش بهترین روش باشد . یک ضرب المثل معروف می گوید: رازی که بیش از یکنفر آنرا بداند دیگر راز نیست ). بهر حال برای محافظت از این سرمایه ها امنیت فیزیکی بصورت دیوار ، خندق و نگهبان بکار می رفت.
برای ارسال این نوع اطلاعات از یک پیام رسان استفاده می شد که اغلب نگهبانی هم او را همراهی می کرد. خطر موجود در این حالت کاملاً فیزیکی است چون راهی وجود ندارد که بدون بدست آوردن آن شئ اطلاعاتش را بدست آورد. در اکثر موارد سرمایه موجود به سرقت می رفت ( این سرمایه پول یا اطلاعات مکتوب بود ) و مالک اصلی آنرا از دست می داد.
امنیت مخابراتی
متأسفانه امنیت فیزیکی دارای نقص عمده ا ی است و آن اینکه اگر هنگام جابجایی اطلاعات، پیام به سرقت رود اطلاعات آن قابل استفاده و یادگیری برای دشمن خواهد بود . این نقیصه توسط ژولیس سزار شناسایی شده بود. راه حل این نقص در امنیت مخابراتی است. ژولیس سزار برای رفع این مشکل رمز سزار را ایجاد کرد. این نوع رمز باعث میشد تا اطلاعات در حال انتقال حتی اگر به سرقت برود توسط کسی قابل خواندن و استفاده نباشد .
این مسئله در جنگ جهانی دوم ادامه پیدا کرد. آلمانی ها از ماشینی به نام Enigma استفاده کردند که پیام های ارسالی به واحدهای نظامی توسط آن رمز میشد. آلمانی ها ادعا می کردند اگر از ماشین Enigmaبدرستی استفاده شود نمی توان قفل آنرا شکست . اما استفاده درست از آن کار بسیار سختی بود، به همین دلیل برخی اپراتورها هنگام استفاده از این ماشین دچار اشتباه می شدند و در نتیجه طرف مقابل قادر بود برخی پیامها را بخواند ( بعد از آنکه مقادیر قابل توجهی از منابع رمز این ماشین بدست آمد مشکل خواندن پیام های آن نیز حل شد).
ارتباطات نظامی برای ارسال پیام به واحدها و مکان های نظامی از کلمات کد استفاده می نمایند. ژاپن در طول جنگ از کلمات کدی استفاده می کرد که درک درست پیام ها را برای آمریکایی ها ، حتی اگر کدها را کشف می کردند بسیار مشکل می ساخت . زمانیکه جنگ به نبرد Midway کشیده شد، کد شکن های آمریکایی سعی می کردند هدف ژاپنی ها پیدا کنند. این هدف در پیام های ژاپنی ها بصورت " AF " دیده می شد. سرانجام آمریکایی کاری می کردند تا Midway عمداً پیامی درباره کمبود آب ارسال نماید. ژاپنی ها مجبور شدند در پاسخ و یک پیام کد ارسال کنند. در پیام کد شده معلوم گردیده که AF مخفف آب است . از انجام که آمریکایی ها پیام ژاپنی ها را خواندند لذا قادر بودند که بفهمند AF در واقع همان Midway است.
پیام ها تنها نوع ترافیکی نبود که کد می شدند . واحدهای ارتش آمریکا از یک زبان محلی استفاده می کردند تا دشمن نتواند به پیام های مخابره شده گوش کند . این افراد محلی برای ارسال پیام ها استفاده می کردند به همین دلیل اگر دشمن به این پیام ها گوش می داد نمی توانست از آن چیزی بفهمد.
بعد از جنگ جهانی دوم جاسوسان اتحاد جماهیر شوروی برای ارسال اطلاعات از یک سیستم خاص استفاده می کرد که one- time pads ( الگوی یکبار مصرف) نام داشت. این سیستم در واقع از چند صفحه کاغذ ادبی تشکیل شده بود که هر صفحه از آن دارای یک عدد تصادفی بود. هر صفحه فقط و فقط برای یک پیام بکار می رفت . چنانچه از این روش رمز نگاری بدرستی استفاده می شد، غیر قابل شکست بود اما در اینجا هم اشتباهات انسان باعث شد تا برخی از پیام ها قابل رمز گشایی شود.
امنیت تشعشع
صرف نظر از اشتباهاتی که باعث لو رفتن یک پیام رمز شده می شود، استفاده از یک رمز کننده خوب باعث می شود که شکستن آن رمز بسیار مشکل گردد. به همین دلیل تلاش ها به سمت دیگری معطوف گردید تا بوسیله آن بتوان اطلاعات رمز شده برای ارسال را به چنگ آورد. در سال1950 کشف گردید اگر سیگنالهای الکتریکی که از طریق خطوط تلفن عبور می کنند تحت نظر قرار گیرند می توان به پیام اصلی دست پیدا کرد.
تمام سیستم های الکترونیکی از خود تشعشع الکترونیکی صادر می کنند. این پدیده در دستگاه تله تایپ و دستگاه رمز کننده ای که برای ارسال پیام های رمز شده بکار می رود نیز وجود دارد .
وظیفه دستگاه رمز کننده این است که سر راه پیام قرار داده شود و پس از رمز نمودن پیام، آنرا روی خط تلفن ارسال کند. اما نکته جالب این است که سیگنالهای الکتریکی که پیام اصلی و رمز نشده را در خود دارند بدلیل تشعشع ، اندکی روی خط تلفن دیده می شود. در واقع اگر از تجهیزات خوبی استفاده شود می توان پیام را از روی خط تلفن بازیابی کرد.
این مشکل ایالات متحده آمریکا را بر آن داشت تا برنامه ای به نام TEMPTEST ایجاد کند. وظیفه این برنامه ایجاد استاندارد های تشعشع الکتریکی برای سیستم های کامپیوتری است که در محیطهای بسیار حساس استفاده می شوند . نتیجه این بود که با کاهش تشعشعات ، امکان به سرقت رفتن اطلاعات کاش یافت .
امنیت کامپیوتری
اگر از سیستم تله تایپ برای ارسال پیام استفاده شود، کافی است برای محافظت پیام امنیت مخابراتی و امنیت تشعشع رعایت شود. اما با ورود کامپیوتر به عرصه زندگی انسان چشم اندازهای جدیدی در نحوه ذخیره و ارسال اطلاعات ایجاد گردید و فرمت های جدیدی برای سیگنالهای الکتریکی حاوی پیام ابداع گردید . با گذشت زمان استفاده از کامپیوتر آسانتر شد و مردمان بیشتری امکان استفاده و برقراری ارتباط دو طرفه با آنرا پیدا کردند. بدین ترتیب اطلاعات موجود روی سیستم کامپیوتر ی برای هر کسی ک بتواند از این وسیله استفاده کند قابل استفاده می شود.
در سال 1970 دو نفر به نامهای Leonard La Padula و Davd Bel مدلی برای عملکرد ایمن کامپیوتر ابداع کردند. این مدل بر اساس یک مفهوم حکومتی بنا شده است که در آن اطلاعات بصورت طبقه بندی شده وبا سطوح مختلف قرار می گیرد و مجوزهایی با سطوح مختلف برای استفاده از اطلاعات وجود دارد . ( در این سیستم اطلاعات به چهار فرم طبقه بندی نشده ، محرمانه ، سری و بسیار سری تقسیم بندی می شود) . بدین ترتیب اگر کسی یا سیستمی دارای مجوزی باشد که سطح آن از سطح طبقه بندی اطلاعات بالاتر باشد می تواند به آن فایل دسترسی پیدا کند.
مدل فوق اساس استاندارد 28/5200 در آمریکا گردید که به نام TCSEC شناخته می شود (البته به نام کتاب نارنجی هم شناخته می شود). کتاب نارنجی سیستم های کامپیوتری را بر طبق معیار زیر تعریف می کند :
حداقل محافظت ( و یا خارج از محدوده ) D
محافظت امنیتی از روی احتیاط C1
محافظت بصورت دسترسی کنترل شده C2
محافظت امنیتی طبقه بندی B1
محافظت ساختار یافته B2
حوزه های امنیتی B3
طراحی بازبینی A1
برای هر یک از تقسیم بندی های فوق کتاب نارنجی وظایف خاصی را به عنوان پیش نیاز معین کرده است تا اطمینان و ضمانت لازم حاصل شود. بنابراین برای آنکه سیستمی به سطح خاصی از اطمینان برسد و مورد تصدیق قرار گیرد باید این وظایف و خصوصیات را بدرستی رعایت نماید.
فراهم کردن ملزومات سیستمی کاملاً امن و مطمئن ، نیاز به دقت بسیار و هزینه بالا دارد. به همین دلیل سیستم های کمی وجود دارند که از تقسیم بندیC2 بالاتر باشند (تاکنون فقط یک سیستم توانسته به A1 برسد و آن سیستم Honeywel Scomp است. معیار های دیگری که وجود دارند سعی کردهاند وظایف یک سیستم را از اطمینان و ضمانت آن جدا نمایند. برای نمونه می توان به German Green Book در سال 1989، Canadian Criterid در سال 1990 ، CISE یا Criteria Information Security Evaluation در سال 1991 و بلاخره Federal Criteria در سال 1992 اشاره کرد. هر یک از این معیارها تلاش کرده اند برای امنیت بخشیدن به سیستم های کامپیوتری روشی را پیشنهاد دهند.
در آخر باید گفت سیستم های کامپیوتری به سرعت به طرف برنا مه های تضمین شده و مطمئن در حرکتند . این حرکت آنقدر سریع است که قبل از آنکه نسخه های قدیمی سیستم عامل و سخت افزار کامپیوتر بتواند مورد تائید واقع شوند، نسخه های جدید به بازار می آید.
امنیت شبکه
از جمله مشکلات موجود در هنگام ارزیابی معیار های امنیت کامپیوتری فقدان درک مفهوم شبکه بود. هنگامی که کامپیوترها به هم شبکه شدند مفاهیم جدیدی از امنیت هم پدیدار شد و مفاهیم قبلی امنیت دیگر مفید نبود. به عنوان مثال هنگام استفاده از مخابرات، شبکه ای محلی وجود دارد و نه یک شبکه گسترده، علاوه بر این در یک شبکه کامپیوتری از سرعت های بالاتری استفاده می شود و تعداد زیادی ارتباط از طریق یک واسطه ایجاد می شود. در این حالت استفاده از یک رمز کننده خاص به هیچ عنوان جوابگوی نیاز امنیتی نمی باشد. علاوه بر این مسئله تشعشع الکتریکی از سیم هایی که در یک اتاق یا ساختمان کامپیوترها را به هم شبکه کرده است نیز وجود دارد و سرانجام این که در یک شبکه کامپیوتری کاربرانی وجود دارند که از سیستم های بسیار متنوع به سیستم ما دسترسی دارند بدون اینکه توسط یک کامپیوتر واحد، کنترل مرکزی روی آنها اعمال گردد.
در کتاب نارنجی به مفهوم کامپیوتر های شبکه شده اشاره ای نشده است . به عبارت دیگر دسترسی از طریق شبکه قادر است اعتبار کتاب نارنجی را زیر سؤال ببرد. جواب این مشکل در کتاب آورده شده است که به شرح شبکه امن در TCSEC می پردازد و به TNI یا کتاب قرمز معروف است. مفاد کتاب قرمز در سال 1987 تنظیم شده است . کتاب قرمز تمام نیازهایی که کتاب نارنجی به آن اشاره کرده است را در خود دارد و علاوه برآن سعی کرده است به محیط شبکه ای کامپیوترها هم بپردازد . متأسفانه کتاب قرمز بیشتر به مسائل وظیفه ای پرداخته است به همین دلیل سیستم های کمی توانسته اند تحت TNI یا کتاب قرمز ارزیابی گردند که البته هیچکدام از آنها به موفقیت تجاری نرسیدند.
امنیت اطلاعات
به نظر شما تاریخچه ای که تا اینجا از امنیت ارائه شد ما را به چه چیز راهنمایی می کند ؟ از این تاریخچه معلوم می شود هیچ یک از انواع امنیتی که به آن اشاره شد به تنهایی قادر نیستند مشکلات امنیتی ما را حل نماید. امنیت فیزیکی خوب زمانی نیاز است که بخواهیم سرمایه ای مانند کاغذ یا یک سیستم ثبت اطلاعات را محافظت کنیم. امنیت مخابراتی برای محافظت اطلاعات به هنگام ارسال آنها مفید است . امنیت تشعشع زمانی مفید است که دشمن بتواند با استفاده از منابع کافی که در اختیار دارد تشعشعات الکتریکی حاصل از سیستم کامپیوتری را بخواند . امنیت کامپیوتری برای کنترل دسترسی دیگران به سیستم های کامپیوتری نیاز است و بلاخره امنیت شبکه برای امنیت شبکه محلی نیاز است .
جمع بندی تمام مفاهیم فوق و استفاده از تمام آنها در کنار هم، امنیت اطلاعات را تحقق می بخشد.
هر آنچه ما انجام می دهیم نمی تواند نوعی پروسه اعتبار بخشی به سیستم های کامپیوتری باشد. تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت است و بسیاری ا ز این پروسه ها را پشت سر می گذارند. اخیراً آزمایشگاه بیمه گر امنیتی پیشنهاد شده است . در این آزمایشگاه میزان امنیت انواع محصولات موجود مورد ارزیابی قرار گرفته و تصدیق میشود . اگر محصولی نتواند گواهی لازم را کسب کند در آن صورت کاربر، تولید کننده آن محصول را بی دقت خواهد دید چون ممکن است سایت یا اطلاعات کاربر در معرض تهاجم قرار گیرد . متأسفانه این ایده دو مشکل دارد:
در حالیکه صنایع در حال جستجو برای یک جواب نهایی هستند ، ما سعی می کنیم تا امنیت را به بهترین حالتی که بتوانیم پیاده کنیم . این کار از طریق ممارست و پشتکار دائم حاصل می شود.
امنیت یک پروسه است ، نه یک محصول خاص
برای محافظت از اطلاعات سازمان نمی توان به نوع خاصی از امنیت اکتفا کرد. به همین طریق نمی توان به یک محصول اعتماد کرد و انتظار داشت که تمام احتیاجات امنیتی برای کامپیوترها و سیستم های شبکه ای را فراهم کند . متأسفانه برخی از فروشندگان محصولات امنیتی برای کسب
درآمد و جلب مشتری ادعا می کنند که محصول کاملی را ارائه کرده اند، اما حقیقت امر آن است که هیچ محصولی نمی تواند به تنهایی امنیت سازمان را تأمین نماید. برای آنکه از سرمایه های اطلاعاتی سازمان بطور کامل محافظت شود به تعداد زیادی از این محصولات و انواع گوناگونی از آن نیاز می باشد. در چند پاراگراف بعد خواهیم دید چرا چند محصول برجسته و معروف امنیتی نمی توانند به تنهایی راه حل نهایی و کاملی باشند.
نرم افزار ضد ویروس
نرم افزار ضد ویروس بخش لازمی از یک برنامه خوب امنیتی می باشد. با نصب و تنظیم درست نرم افزار ضد ویروس می توان حملات وارده به سازمان را کاهش داد. اما برنامه های ضد ویروس فقط قادرند با برنامه های نرم افزاری بدخواهانه مقابله کنند (هر چند با همه آنها هم نمی توانند).
چنین برنامه ای قادر نیست در برابر مزاحمی که قصد سوء استفاده از برنامه های مجاز یک سازمان را دارد از یک سازمان محافظت کند. علاوه بر این نرم افزار ضد ویروس نمی تواند سازمان را در برابر کسی که قصد دارد به فایل های آن سازمان دسترسی پیدا کند ( در حالیکه چنین اجازه ای ندارد) محافظت نماید.
کنترل دسترسی
هر سیستم متعلق به سازمان باید قادر باشد دسترسی به فایل ها را بر اساس نوع ID که به کاربر داده شده است محدود نماید چنانچه این سیستم بطور صحیح پیکر بندی شود قادر خواهد بود تا دسترسی کاربران مجاز را محدود نماید و بدین ترتیب روی دسترسی کاربران کنترل داشته باشد . با استفاده از کنترل دسترسی ، کسی که ا ز یک سیستم آسیب پذیر قصد دسترسی به فایل های سیستم را دارد
نمی تواند مدیر سیستم آن فایل ها را مشاهده کند. حتی سیستم کنترل دسترسی که اجازه پیکره بندی کنترل دسترسی روی سیستم را صادر می کند نمی تواند این فایل ها را مشاهده کند. بنابراین در چنین سیستمی ، مهاجم سعی میکند تا به عنوان یک کاربر مجاز از نوع مدیر به سیستم نگاه کند تا مجوز دسترسی به فایل را بدست آورد .
دیوار آتش، Firewall
دیوار آتش نوعی ابزار کنترل دسترسی به شبکه است، بطوریکه می تواند شبکه داخلی سازمان را در برابر حملات خارجی محافظت کند. با توجه به ماهیت دیوار آتش، این ابزار از نوع تولیدات امنیت حاشیه ای می باشد، معنای این جمله آن است که بین شبکه داخلی و شبکه خارجی حاشیه اطمینان قرار داده می شود. با پیکر بندی صحیح ، دیوار آتش توانسته است به یکی از ابزارهای لازم امنیتی تبدیل شود. اما دیوار آتش نمی تواند در برابر مهاجمی که دارای مجوز اتصال به شبکه است محافظتی به عمل آورد. برای مثال چنانچه یک سرور وب مجاز به برقراری تماس از خارج شبکه باشد و چنانچه آن سرور در برابر حمله نرم افزاری دیگری آسیب پذیر باشد، در آن صورت دیوار آتش به این نرم افزار مهاجم اجازه کار خواهد داد. علاوه بر این دیوار آتش نمی تواند در برابر کاربر داخلی سازمان محافظتی به عمل آورد، چون این کاربر از قبل در داخل شبکه قرار داشته است.
کارت های هوشمند
به رسمیت شناختن یک نفر را می توان با ترکیبی ا ز آنچه آن شخص می داند، آن چیزی که آن شخص دارد یا بر پایه آنچه که هست انجام داد. یکی از روش های اعتبار سنجی افراد که سابقه زیادی هم دارد استفاده از کلمه عبور یا Password است تا با استفاده از آن هویت افراد برای کامپیوتر تعیین گردد. این نوع اعتبار سنجی بر پایه آن چیزی که شخص می داند انجام می گیرد . اما با گذشت زمان معلوم گردید اعتبار سنجی بر پایه آنچه یک شخص می داند روش چندان مطمئنی نیست چون ممکن است کلمه عبور توسط افراد دیگر کشف گردد یا هنگام تایپ لو برود. برای مقابله با این مشکل، امنیت به سمت روش های دیگر اعتبار سنجی حرکت کرد بطوریکه این کار بر پایه آنچه یک شخص دارد و آنطوری که آن شخص هست انجام می شود.
از کارت های هوشمند می توان برای اعتبار سنجی استفاده کرد ( اعتبار سنجی بر پایه چیزی که شخص دارد ) و خطر لو رفتن کلمه عبور را کاهش داد. اما اگر آن کارت به سرقت رود یا مفقود گردد یک نفر دیگر می تواند با کتمان هویت اصلی خود و با استفاده از کارت هوشمند ، به عنوان فردی مجاز وارد شبکه گردد. به عبارت دیگر هنگامیکه کاربری از مسیر درست و با استفاده از کارت هوشمند وارد شبکه میشود، سیستم قادر نخواهد بود خود را در برابر حمله او محافظت کند.
بیومتری
بیومتری یکی ا ز روش های اعتبار سنجی است (بر پایه آن چیزی که یک شخص هست) و می تواند خطر لو رفتن کلمه عبور تا حد زیادی کاهش دهد. برای آنکه روش بیومتری بتواند همانند دیگر روش های قدرتمند اعتبار سنجی کار کند باید دسترسی به این سیستم از طریق روش ورود مناسبی انجام گیرد . اگر مهاجم روشی برای پیشدستی کردن بر روش بیومتری پیدا کند، این روش نخواه د توانست امنیت سیستم را تأمین کند.
تشخیص ورود غیر مجاز
سیستم تشخیص ورود غیر مجاز یکی از محصولاتی است که ادعا می کند مشکلات امنیتی را بطور کامل حل می کند. در این سیستم نیازی به محافظت فایل و سیستم نمی باشد بلکه در این سیستم وقتی یکنفر وارد سیستم می شود و قصد دارد کار خطایی را انجام دهد از ادامه کار ا و جلوگیری می شود. در واقع برخی از سیستم های تشخیص ورود غیر مجاز که توانسته اند بازاری بدست آورند دارای این قابلیت هستند که قبل از آنکه مهاجم بتواند کاری انجام دهد او را متوقف می سازند. هیچ یک از سیستمهای تشخیص ورود غیر مجاز کاملاً ایده آل نیستند لذا نمی توان آنرا یک برنامه امنیتی خوب تعریف کرد. علاوه بر این چنین سیستمی قادر به تشخیص کاربران مجازی که احتمالاًً دسترسی نادرست به اطلاعات دارند نمی باشد.
مدیریت سیاسی
در یک برنامه خوب امنیتی ، سیاست و رویه ای که در پیش گرفته شده است جزء مهمی می باشد و مدیریت سیستم کامپیوتری اهمیت زیادی دارد. با استفاده از مدیریت سیاسی، سازمان مقتدر خواهد بود خود را از سیستم های دیگر که خط مشی متفاوتی دارند دور نگه دارد. اما توجه کنید که از مدیریت استفاده کرد و هریک از این موارد می تواند باعث نفوذ موفق دشمن گردد. علاوه براین برای کاربرانی که کلمه عبور خود را در اختیار افراد غیر مجاز قرار می دهند یا به طریقی کلمه عبور آنها لو می رود نمی توان از این سیستم استفاده کرد.
جستجوی راه های نفوذ
یکی از بخشهای مهم یک برنامه امنیتی خوب آن است که به دنبال را های نفوذ در سیستم کامپیوتری خود باشد و آنها را بیابد. به کمک این جستجو سازمان می تواند پتانسیل های موجود برای ورود مزاحمین را پیدا کند البته ین سیستم به تنهایی قادر به حفاظت سیستم کامپیوتری شما نخواهد بود و باید بعد از یافتن را ه های نفوذ آنها را مسدود کرد. یکی از نقائص این روش آن است که کاربران مجازی که دسترسی نادرست به اطلاعات دارند را کشف نمی کند و همچنین مزاحمینی که از قبل وارد سیستم شده اند را نمی تواند پیدا کند.
رمزنگاری
رمزنگاری از جمله اولین مکانیزمهای امنیت مخابراتی می با شد و قطعاً اطلاعات را به هنگام ارسال محافظت می کند برای محافظت اطلاعاتی که به صورت فایل ذخیره می شوند نیز می توان از سیستم رمز نگاری استفاده کرد. البته کاربران مجاز باید قادر به دسترسی به این فایل ها باشند. چنانچه کلید استفاده شده در الگوریتم رمزنگاری در اختیار افراد قرار گیرد، سیستم رمزنگاری نمی تواند تفاوتی میان افراد مجاز و افراد غیر مجاز قائل شود. بنابراین رمزنگاری به تنهایی نمی تواند امنیت لازم را فراهم کند و باید روی کلید رمزنگاری کنترل دقیقی اعمال شود.
مکانیزم های امنیت فیزیکی
امنیت فیزیکی یکی از طبقه بندی های محصولات امنیتی می باشد و می تواند محافظت کاملی برای سیستم های کامپیوتری و اطلاعات فرا هم کند. این سیستم را می توان با هزینه نسبتاً ارزان ایجاد کرد. بدین ترتیب که حفره ای به عمق ده متر ایجاد گردد، تمام سیستم ها و اطلاعات مهم در آن قرار داده شوند و پس از آن روی حفره با بتون پوشانده شود. بدین ترتیب سیستم و اطلاعات در امان خواهد ماند و هیچ کس قادر به دسترسی نخواهد بود. اما این کار راه حل معقولی برای مشکلات امنیتی نمی باشد چون برای آنکه سازمان وظایف خود را انجام دهد لازم است پرسنل آن سازمان به کامپیوترها و اطلاعاتش دسترسی داشته باشند. از طرفی سیستم امنیت فیزیکی که روی مکان قرار گیری اطلاعات اعمال کردیم باعث خواهد شد فقط مقدار کمی از مردم به آن دسترسی داشته باشند و در نتیجه بحث شبکه کردن سیستم منتفی خواهد شد. علاوه بر این امنیت فیزیکی قادر نخواهد بود سیستم را در برابر حملات افرادی که به ظاهر دارای مجوز دسترسی می باشند حفظ کند.
فصل دوم
انـــواع حمـــلات
راههای زیادی وجود دارد تا برای اطلاعات و سیستم های کامپیوتری سازمان اتفاقات ناگوار رخ دهد. برخی از این اتفاقات از روی عناد و بدخواهی صورت می گیرند و برخی هم بطور تصادفی حادث می شوند. طرف نظر از نوع اتفاق، آنچه مهم است از بین رفتن اطلاعات و خساراتی است که به سازمان وارد می آید. به همین دلیل تمام این اتفاقات را حمله نامیده و کاری به عمدی یا غیر عمدی بودن آن نداریم. در این راستا حملات را به چهار دسته اساسی تقسیم می کنیم:
هر یک از موارد فوق در بخش های بعد به تفصیل مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
حملات وارده به یک سازمان از طریق ابزارهای تکنیکی (همانند راه های نفوذ سیستم کامپیوتری) یا از طریق مهندسی اجتماعی می باشد. منظور از مهندسی اجتماعی استفاده از ابزارهای غیر تکنیکی برای رسیدن به دسترسی غیر مجاز می باشد. به عنوان مثال فردی را در نظر بگیرید که از طریق خط تلفن یا قدم زدن وارد سازمانی می شود و چنان وانمود می کند که واقعاً عضو آن مجموعه است. حملاتی که از طریق مهندسی اجتماعی صورت می گیرد بسیار مخرب و زیان آور می باشد.
حمله به اطلاعاتی که دارای فرم الکتریکی هستند دارای خاصیت جالبی است و آن اینکه می توان این اطلاعات را کپی کرد در حالیکه ظاهراً چیزی به سرقت نرفته است به عبارت دیگر مهاجم می تواند غیر مجاز به اطلاعات دسترسی پیدا کند در حالیکه مالک اصلی آن اطلاعات چیزی را از دست نداده است. پس از آن مالک اصلی هر دو طرف خواهند بود. نیم خواهیم بگوییم در این حالت خساراتی وارد نشده است. کشف این حمله بسیار مشکل است چرا که مالک اصلی از اطلاعات بی بهره نشده است تا حمله را تشخیص دهد.
حمله برای دسترسی
منظور از حمله برای دسترسی تلاشی است که مهاجم برا یدست یافتن به اطلاعاتی که نباید مشاهده کند انجام میدهد. این حمله ممکن است به اطلاعات ثابت در یک محل یا اطلاعات در حال انتقال صورت پذیرد. این نوع حمله برای بدست آوردن اطلاعات محرمانه انجام می گیرد. این حمله بصورتهایی که رد ادامه توضیح داده شده است انجام میشود.
جاسوسی
منظور از جاسوسی، جستجو در بین فایل های اطلاعاتی است به امید آنکه مطلب جالب توجهی در بین آنها پیدا شود. اگر اطلاعات بر روی کاغذ ثبت شده باشد، جاسوس مجبور است رد بین تمام پرونده ها و کمدها بایگانی جستجو کند. چنانچه اطلاعات بصورت فایل های کامپیوتری باشد جاسوس مجبور است فایلها را یکی پس از دیگری باز کند تا به اطلاعات مورد نظر دست پیدا کند.
استراق سمع
زمانیکه فردی به یک مکالمه گوش می دهد رد حالیکه جزء افراد مکالمه نیست استراق سمع کرده است . برای آنکه مهاجم بتواند بطور غیر مجاز به اطلاعات دیت یابد خود را در مکانی قرار می دهد که اطلاعات مورد علاقه اش از آن مکان عبور می کند. این مورد بیشتر بصورت الکترونیکی انجام می شود.
حائل شدن
برخلاف استراق سمع حائل شدن حمله ای فعال در مقابل اطلاعات است. زمانیکه مهاجم در برابر اطلاعات حائل می شود، خود را در مسیر عبور اطلاعات قرار داده و قبل از رسیدن اطلاعات به مقصد آنها را بر می دارد. پس از آنکه مهاجم از محتوای اطلاعات آگاه شد و آنها را بررسی نمود، شاید دوباره اجازه دهد اطلاعات مسیر خود را ادامه دهند و شاید هم این کار را نکند.
حمله برای دسترسی چگونه انجام می گیرد؟
حمله جهت دسترسی دارای شکلهای متفاوتی است . شکل حمله بستگی به این دارد که اطلاعات روی کاغذ ثبت شده باشد یا بطور الکترونیکی در سیستم کامپیوتری قرار گرفته باشد. در ادامه در مورد هر یک توضیح داده شده است.
اطلاعات روی کاغذ
چنانچه اطلاعات مورد نظر مهاجم بصورت فیزیکی و بر روی کاغذ قرار داشته باشد، کاغذها و اطلاعات روی آنها را در مکانهایی شبیه موارد زیر پیدا خواهد شد:
برای آنکه مهاجم بتواند مکان های فوق را جستجو کند باید از لحاظ فیزیکی به آنها دسترسی داشته باشد. چنانچه این شخص یکی از پرسنل سازمان باشد احتمالاً به اتاقهای آن سازمان و کمدهای بایگانی دسترسی خواهد داشت البته اگر کشوی میزها قفل نباشد. ماشین فاکس و چاپگر در مکان هایی قرار دارند که بیشتر افراد سازمان بتوانند از آن استفاده کنند و بسیار اتفاق می افتد. اشغال های آن در خارج ساختمان قرار داده می شود تا پس از ساعت اداری تخلیه شوند.
ممکن است برخی اعمال احتیاطی از بیل قفل کردن کمدهای بایگانی و کشوی میزها تا حد زیادی از موفقیت مهاجم کم کند، اما او به جستجوی خود در وقت نهار ادامه می دهد تا کمدهای قفل نشده را پیدا کند. علاوه بر این کمدهای بایگانی و کشوی میزها دارای قفل ساده ای هستند که براحتی قابل باز کردن می باشد. برای دستیابی به اطلاعات ثبت شده فیزیکی به دسترسی فیزیکی نیاز است.
استفاده از امنیت خوب در سایت می تواند دسترسی افراد خارجی به اطلاعات فیزیکی را محدود کند اما این روش در برابر پرسنل همان سازمان نمی تواند محافظتی انجام دهد.
اطلاعات الکترونیکی
اطلاعات الکترونیکی در مکان های زیر ذخیره می شوند:
دسترسی به برخی از موارد فوق (مانند فلاپی دسک، CD-ROM ، نوارهای بک آپ و کامپیوتر همراه) با سرقت آنها میسر است. ممکن است اینکار نسبت به دسترسی الکترونیکی در یک سازمان آسانتر باشد.
چنانچه فایل های مورد نظر مهاجم در سیستمی باشد که او هم اجازه دسترسی به آنها داشته باشد می تواند فایل ها را باز کند . چنانچه کنترل اجازه دسترسی بدرستی انجام شود، به یک فرد غیر مجاز نباید اجازه دسترسی داده شود. استفاده از سیستم درست اکانت، بسیاری جستجوهای عمدی را ناموفق خواهد کرد. در عوض فرد مهاجم هم سعی می کند اکانت خود را ارتقا دهد بطوریکه بتواند فایل را مشاهده کرده و کنترل دسترسی را کاهش دهد. سیستم هایی که اجازه می دهند این عمل بطور موفقیت آمیز انجام شود، آسیب پذیری سیستم بسیار بالا خواهد بود. با استفاده از استراق سمع، اطلاعات رد حال انتقال قابل دستیابی خواهند بود. در یک شبکه محلی مهاجم با نصب sniffer روی کامپیوتری که به شبکه محلی متصل شده است این کار را انجام می دهد. Sniffer یک کامپیوتر است و بگونه ای پیکربندی شده است که تمام ترافیک روی شبکه را دریافت کند (در حالت عادی کامپیوتری که در شبکه قرار دارد فقط ترافیکی را در یافت می کند که به آدرس خودش ارسال شده باشد.) مهاجم پس از آنکه بتواند امتیاز خود را ارتقا دهد و سیستمش را به شبکه متصل کند، sniffer را نصب خواهد کرد.
اگر چه sniffer بگونه ای قابل پیکر بندی است که بتواند تمام ترافیک شبکه را دریافت کند اما اکثر آنها فقط شناسه کاربر و کلمه عبور را از شبکه می گیرند.
در شبکه های گسترده یا WAN هم استراق سمع قابل انجام است اما این استراق سمع نیاز به تجهیزات گسترده و دانش قوی تری دارد. بهترین محل برای استراق سمع در WAN، جعبه های سیم بندی است. حتی از خطوط فیبرنوری هم استراق سمع انجام پذیر است. برای نمونه برداری از اطلاعات موجود روی خطوط فیبرنوری امکانات بسیار خاصی نیاز است و مهاجم های عادی معمولاً چنین امکاناتی در اختیار ندارند.
استفاده از روش حائل شدن برای دسترسی به اطلاعات، یکی از انتخاب های مشکل برای مهاجم است چون برای رسیدن به موفقیت مجبور است خود را بین مسیر ارتباطی گیرنده و فرستنده اطلاعات قرار دهد. برای انجام این عمل در اینترنت، مهاجم نام خود را عوض می کند و بدین ترتیب نام کامپیوتر به یک آدرس نادرست تخصیص داده می شود. پس از آن ترافیک ارسالی بجای آنکه به سوی مقصد برود برای مهاجم ارسال می شود اگر مهاجم بتواند سیستم خود را بدرستی پیکربندی کند، کامپیوتر ارسال کننده اطلاعات به هیچ وجه نخواهد فهمید که با مقصد غیر واقعی در حال صحبت است.
علاوه بر این ممکن است مهاجم عمل حائل شدن را روی پروسه ای که از قبل در حال انجام است، پیاده کند. استفاده از این روش برای ترافیک های دو طرفه (با تعاملی) مانند telnet بهترین نوع حمله می باشد. در اینگونه موارد مهاجم در همان بخشی از شبکه قرار می گیرد که به عنوان سرور (سرویس دهنده) یا کلانیت (سرویس گیرنده) شناخته می شود. در این حالت مهاجl به کاربر مجاز فرصت می دهد کار خود را با سرور آغاز کند و پس از آن از نرم افزار خاصی استفاده می کند و از آن پس از ارتباط ایجاد شده استفاده کند. این نوع حمله باعث می شود تا امتیاز و مجوز مهاجم همانند مجوز کاربر باشد.
حمله برای دستکاری اطلاعات
در این نوع حمله، مهاجم سعی می کند اطلاعاتی را تغییر دهد که مجاز به تغییر آنها نیست. این حمله ممکن است در هر جایی که اطلاعات ثبت شده است انجام پذیرد و یا اینکه روی اطلاعات در حال انتقال انجام شود. این نوع حمله باعث می شود صحت و تمامیت اطلاعات از بین برود. انواع دستکاری هایی که روی اطلاعات انجام می شود به ترتیب زیر است:
تعویض اطلاعات
از جمله روشهای دستکاری اطلاعات، تعویض اطلاعات موجود است، همانند مهاجمی که حقوق و دستمزد پرسنل اداره را عوض کند. این اطلاعات از قبل در آن سازمان موجود بود، اما پس از حمله نادرست خواهد بود. این نوع حمله معمولاً روی اطلاعات حساس و اطلاعات عمومی انجام می شود.
داخل کردن اطلاعات
نوعی دیگری از حمله برای دستکاری، داخل کردن اطلاعات می باشد. با انجام چنین حمله ای، اطلاعاتی که از قبل در سازمان وجود نداشته است به آن اضافه می شود. این نوع حمله روی اطلاعات تاریخی و یا سوابق یا اطلاعاتی که قرار است بر مبنای آنها کاری انجام گیرد اعمال می شود. برای مثال مهاجمی را در نظر بگیرید که معامله ای صوری را به اطلاعات یک بانک اضافه می کند و بدین ترتیب از حساب یک مشتری به حساب خودش پول واریز می کند.
حذف اطلاعات
این نوع حمله برای پاک کردن اطلاعات موجود بکار می رود و مانند بخش قبل روی اطلاعات تاریخی، سوابق یا اطلاعاتی که قرار است بر مبنای آنها کاری انجام گیرد اعمال می شود. برای مثال مهاجمی را در نظر بگیرید که معامله انجام شده ای را از سیستم بانک پاک می کند و بدین ترتیب پول در حساب خودش باقی خواهد ماند.
حمله برای تغیر اطلاعات چگونه انجام می گیرد؟
براساس نوع دسترسی که مهاجم در اختیار دارد، این نوع حمله علیه اطلاعات روی کاغذ یا اطلاعات به فرم الکترونیکی انجام میگیرد که در ادامه هر یک را شرح می دهیم:
اطلاعات روی کاغذ
تغیر اطلاعات ثبت شده روی کاغذ طوریکه قابل کشف نباشد کار مشکلی است. برای امضای مجدد سندهایی که دارای امضاء هستند (مانند سندهای قرارداد) نیاز به دقت و مهارت فوق العاده ای است. برای تغییر محتوای سند طولانی که از تعداد زیادی صفحات کاغذی تشکیل شده است باید آن سند مجدداً گردآوری و تنظیم گردد.
افزودن اطلاعات یا حذف اطلاعات از یک سند دست نوشته کار بسیار سختی است چرا که به لحاظ ترتیب و توالی مطالب سند، هر گوه تغییر به زودی کشف خواهد شد. به همین دلیل برای تغییر اطلاعات سندهای دست نوشته بهترین کار جایگزین کردن کل سند با سند دیگر می باشد. البته واضح است این نوع حمله نیاز به دسترسی فیزیکی به آن سند دارد.
اطلاعات الکترونیک
انجام تغییر روی اطلاعاتی که دارای فرم الکترونیکی هستند به مراتب ساده تر از اطلاعاتی است که روی کاغذ ثبت شده است. فرض کنید مهاجم به فایلی دسترسی داشته باشد، در این صورت انجام تغییرات نیاز به مهارت کمی دارد. چنانچه مجاز به دسترسی به آن فایل نباشد سعی می کند در ابتدا میزان دسترسی خود را به سیستم افزایش دهد یا نیاز به مجوز برای باز کردن فایل را از بین ببرد. بدین ترتیب مهاجم اول میزان آسیب پذیری سیستم را بررسی می کند و پس از افزایش سطح دسترسی خود، فایل را تغیر می دهد.
برای تعویض فایل های بانک اطلاعاتی و یا معاملات تجاری دقت زیادی لازم است. در برخی موارد معاملات به ترتیب شماره خورده اند و اضافه یا حذف کردن یک فایل بدون داشتن شماره ترتیب صحیح باعث می شود تا سیستم خطایی اعلام کند. در چنین حالتی مهاجم مجبور است تغییرات کلی تری در سیستم اعمال کند تا خود را در برابر کشف تغییرات محافظت کند. ایجاد تغییر روی اطلاعاتی که در حال انتقال است کار سختی است. در این موارد بهترین راه آن است که ابتدا یک حمله از نوع حائل شدن به سیستم انجام گیرد. سپس قبل از آنکه اطلاعات به طرف مقصد اصلی ارسال شود اطلاعات تغیر داده شود.
Dos : حمله جلوگیری از سرویس دهی
حمله برای جلوگیری از سرویس دهی باعث می شود کاربر مجاز نتواند از منابع موجود در سیستم، اطلاعات یا قابلیت های آن سیستم استفاده کند. اگر چه در این حمله که به اختصار Dos گفته می شود، به مهاجم اجازه دسترسی و تغییر اطلاعات داده نمی شود، اما وی از سرویس دهی به دیگر کاربران مجاز جلوگیری می کند. انگیزه حمله Dos چیزی جز خرابکاری نیست و انواع آن بصورت زیر می باشد:
جلوگیری از دسترسی به اطلاعات
چنانچه حمله Dos روی اطلاعات سیستم انجام شود اطلاعات سیستم غیرقابل دسترسی می گردد. این نوع حمله بوسیله نابود کردن اطلاعات یا تغییر اطلاعات بفرمی که غیر قابل استفاده گردد، انجام می گرد. روش دیگر این حمله آن است که اطلاعات همچنان بدون تغییر می ماند اما در مکانی غیر قابل دسترسی قرار داده می شود.
جلوگیری از سرویس دهی به کاربردهای نرم افزاری
نوع دیگر حمله Dos آن است که کاربردهای نرم افزاری که اطلاعات را نمایش می دهند یا آنها را تغییر می دهند، هدف حمله قرار می گیرد. این حمله معمولاً به سیستم کامپیوتری انجام می گیرد که آن کاربرد را اجرا می کند. چنانچه این کاربرد غیر قابل استفاده گردد، سازمان مذکور قادر به انجام وظایف خود از طریق آن کاربرد نخواهد بود.
جلوگیری از دسترس به سیستم
یکی از انواع حمله Dos آن است که سیستم کامپیوتری از کار انداخته شود. این نوع حمله باعث خواهد شد سیستم بهمراه تمام نرم افزارهای کاربردی که روی آن اجرا می شود و اطلاعاتی که روی آن قرار داده شده است غیر قابل استفاده گردد.
جلوگیری از دسترسی به ارتباطات
حملات Dos بر روی ارتباطات سالهاست که انجام می شود. این نوع حمله می تواند به روش های مختلف انجام شود: از قطع کردن سیم و مختل نمودن ارتباط رادیویی گرفته تا از کار انداختن یک شبکه با افزایش ترافیک شبکه. در این نوع حمله هدف اصلی همان واسطه ارتباطی است. در این حالت سیستم و اطلاعات موجود در آن آسیبی نمی بیند اما مختل شدن ارتباط، دسترسی به سیستم و اطلاعات آنرا غیر ممکن می سازد.
حملات Dos چگونه انجام می شود؟
اساساً حملات Dos، حمله ای به سیستم کامپیوتری و شبکه می باشد. در اینجا نمی خواهیم بگوییم که حملات Dos بر ضد اطلاعات روی کاغذ انجام نمی گیرد، اما انجام این نوع حملات به جهان الکترونیک بسیار آسانتر است. در ادامه به بررسی هر یک از این موارد می پردازیم:
اطلاعات روی کاغذ
یکی از موارد مورد توجه در حمله فیزیکی Dos، اطلاعاتی می باشد که بصورت فیزیکی روی کاغذ ثبت شده است. برای آنکه اطلاعات غیر قابل استفاده گردند باید آنها را سرقت کرد یا در محل نابود نمود. به عنوان مثال مهاجم می تواند کاغذها را ریز ریز کند . حال اگر از این اسناد کپی وجود نداشته باشد اطلاعات نابود شده است. به عنوان مثالی دیگر، مهاجم می تواند ساختمانی که اسناد کاغذی را در آن قرار دارد را به آتش بکشد. بدین ترتیب اطلاعات از بین می رود و از دسترسی سازمان به این اطلاعات جلوگیری می شود. اینکار می تواند بطور غیر مستقیم هم انجام می شود بدین ترتیب که مهاجم با دستکاری در سیم کشی ساختمان، زمینه آتش سوزی را فراهم کند یا اسناد را بصورت نادرست در اختیار پرسنل سازمان قرار دهد و آنها هم ناخواسته اسناد را از بین ببرند.
اطلاعات الکترونیکی
روش های متفاوتی وجود دارد که اطلاعات به فرم الکترونیکی در معرض حمله Dos قرار گیرند.
این نوع اطلاعات قابل حذف کردن نمی باشد و بدین وسیله از دسترسی به آنها جلوگیری می شود. برای موفق بودن این حمله لازم است تمام پشتیبان های تهیه شده از اطلاعات حذف گردد. با ایجاد تغییر در یک فایل هم می توان اطلاعات آنرا غیرقابل استفاده نمود. برا مثال مهاجم می تواند ابتدا فایلی را رمزنگاری کند و پس از آن کلید رمزنگاری را خراب کند. بدین ترتیب هیچ کس قادر نخواهد بود از آن فایل استفاده کند (مگر اینکه یک فایل پشتیبان از آن قبلاً تهیه شده باشد).
اطلاعات الکترونیکی هم مستعد حملات فیزیکی می باشند به عنوان مثال یک سیستم کامپیوتری بهمراه اطلاعاتش قابل سرقت است. حملات Dos کوتاه مدت را می توان با خاموش کردن کامپیوتر انجام داد. علاوه بر این خاموش کردن کامپیوتر باعث می شود از سرویس دهی به خود سیستم کامپیوتر هم جلوگیری شود (Dos نسبت به خود سیستم) . بوسیله حمله ای که مستقیماً به سیستم انجام می شود، می توان سیستم کامپیوتری را فلج کرد. چندین مهاجم از این دست موجود است (که به آسیب پذیری سیستم عمل کامپیوتر و پروتکل های بکار رفته در آن بستگی دارد)
برنامه های کاربردی با چند آسیب پذیری معروف غیرقابل استفاده می شوند. این نوع آسیب پذیری به مهاجم اجازه می دهد مجموعه ای از دستورات از پیش تعریف شده را به برنامه کاربردی ارسال کند. این دستورات به آن کاربرد می گویند که پردازش به درستی انجام نمی شود. در نتیجه برنامه کاربردی از کار می افتد. چنانچه نرم افزار کاربردی مجدداً راه اندازی گردد سرویس های آن مجدداً فعال می شود اما تا راه اندازی مجدد غیر قابل استفاده می ماند.
شاید آسانترین راه برای مختل کردن ارتباط مخابراتی بریدن سیم باشد ولی این کار نیاز به دسترسی فیزیکی به کابل های شبکه دارد و در برخی موارد به ابزار خاصی نیاز دارد. روش دیگر Dos بر ضد ارتباطات آن است که مقدار بسیار زیاد و حجم عظیمی از ترافیک دیتا به یک سایت ارسال شود. این حجم ترافیک باعث خواهد شد واسطه های ارتباطی در حجم بالایی از تبادل اطلاعات فرو رود، در نتیجه سرویس لازم به کاربران مجاز ارائه نخواهد شد.
همه حمله های Dos که بر ضد اطلاعات الکترونیکی انجام می شود عمدی نمی باشد، بلکه بطور غیر عمدی اتفاق می افتد. برای مثال امکان دارد کارگری که در حال کندن زمین است بطور تصادفی کابل های مخابراتی و فیبر نوری را قطع کند. از این قبلی حوادث برای کاربران تلفن و اینترنت زیاد اتفاق می افتد. حتی بچه های هم می توانند باعث حمله Dos گردند. بچه هایی که از مرکز دیتا بازدید می کنند با تعداد زیادی چراغ های نمایشگر و کلیدهای برق برخورد می کنند که اکثر آنها برای بچه های وسوسه انگیز است. اینکه فرضاً با خاموش کردن یک کلید چه اتفاقی می افتد، می تواند باعث از کار افتادن کل سیستم شود.
حمله تکذیبی و انکار
این حمله باعث می شود تا اطلاعات بصورت نادرست داده شود یا اینکه وقوع یک واقعه حقیقی یا معامله ای که صورت رفته است انکار می شود. انواع حمله به صورت زیر است:
ماسک زدن
در این روش مهاجم سعی می کند تا هویت شخص یا سیستم دیگری را جعل کند. این نوع حمله در ارتباطات بین دو سیستم قابل انجام است.
تکذیب یک واقعه
تکذیب یک واقعه یعنی انکار انجام فعالیتی که ثبت شده است. فرض کنید فردی با استفاده از کارت اعتباری از فروشگاه خرید می کند، اما زمانیکه شرکت صادر کننده کارت اعتباری صورتحساب خرید را برایش ارسال می کند، شدیداً منکر خرید از چنین فروشگاهی می شود.
حمله تکذیبی چگونه انجام می شود
این حمله برضد اطلاعاتی با فرم فیزیکی و یا الکترونیکی انجام می شود. میزان مشکل بودن این نوع حمله به اقدامات احتیاطی که سازمان انجام داده است بستگی دارد. در ادامه به بررسی هر یک از این موارد می پردازیم:
اطلاعات روی کاغذ
یک فرد حقیقی میتواند با استفاده ماسک زدن، از نام شخص دیگری در یک سند استفاده کند. چنانچه سند به امضا نیاز داشته باشد، مهاجم آنرا هم جعل می کند. زمانیکه مهاجم با یک سند تایپ شده رو برو است کارش به مراتب راحت تر از مانی است که بخواهد سند دست نویسی را جعل کند.
به طریق دیگر یک شخص می تواند واقعه یا انجام معامله ای را تکذیب کند و ادعا کند که وی در انجام آن نقشی نداشته است. در اینجا هم اگر امضای وی روی یک پیمان نامه یا رسید کارت اعتباری وجود داشته باشد آن شخص باید ثابت کند که امضاء به وی تعلق ندارد. البته شخصی که قصد دارد چنین حمله ای را ترتیب دهد، از همان ابتدا از امضایی شبیه به امضای خود ولی بطور اشتباه استفاده خواهد کرد.
اطلاعات الکترونیکی
اطلاعاتی که دارای فرم الکترونیکی هستند نسبت به اطلاعات به فرم فیزیکی از آسیب پذیری بیشتری در برابر حملات تکذیبی برخوردار هستند. یک سند الکترونیکی به راحتی قابل ایجاد و ارسال است چون نیاز چندانی به تعیین هویت فرد ارسال کننده ندارد. برای مثال در یک پیام پست الکترونیک، بخش آدرس ارسال کننده پیام (آدرسی که جلوی عبارت "FROM" وجود دارد قابل تعویض توسط فرد مهاجم است. اکثر افراد هنگام خواندن پیام های پست الکترونیکی که برایشان ارسال شده است تلاش چندانی برای تعیین هویت واقعی ارسال کننده انجام نمی دهند.
این مطلب درباره اطلاعاتی که از یک سیستم کامپیوتری ارسال می شود هم صادق است صرف نظر از موارد استثنایی، هر سیستم کامپیوتری می تواند IP Address خود را به هر شماره ای که می خواهد تغییر دهد. بدین ترتیب یک کامپیوتر می تواند برای سیستم کامپیوتر دیگر ماسک بزند و هویت اصلی خود را پنهان کند.
توجه: این کار ساده است. یک سیستم می تواند IP Address سیستم دیگری را برای خود قرار دهد (البته به شرطی که هر دو در یک شبکه قرار نداشته باشند) و بدین ترتیب خود را به جای او جا بزند. انجام اینکار روی انترنت کار آسانی نیست و ممکن است تماس درست را نتیجه ندهد.
تکذیب یک واقعه در مورد اطلاعات به فرم الکترونیکی نسبت به اطلاعات فیزیکی بسیار راحت تر است. در اکثر موارد سندها از نوع دست نویس نیستند و رسید مربوط به کارتهای اعتباری دارای امضاء مشتری نمی باشد. به استثناء مواردی که از امضای دیجیتالی استفاده می شود، نمی توان ثابت کرد این سند توسط شخص مقابل مورد پذیرش قرار گرفته است. حتی در مواردی که امضای دیجیتالی استفاده شده است، فرد می تواند ادعا کند که امضای وی به طریقی به سرقت رفته است و یا کلمه عبور محافظ کلید، لو رفته است. از آنجا که اثبات این موارد سخت است، تکذیب روش بسیار آسانتری است (ضرب المثل معروف ایرانی مگوید دیوار حاشا بلند است).
تکذیب معاملاتی که توسط کارت اعتباری انجام می شود کار ساده ای در جهان الکترونیک است. روی رسید کارت اعتباری امضای وجود ندارد که با امضای صاحب کارت تطبیق داده شود. تنها دلیلی که برای اثبات وجود دارد ارسال اجناس معامله شده به آدرس صاحب کارت می باشد، حال اگر این اجناس به جای دگر فرستاده شود چه کار می توان کرد؟ و بالاخره چه دلیلی
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 36 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 57 |
شبکه های بی سیم محلی
مقدمه
تاکنون چندین بار به دسترسی به شبکه یا اینترنت نیاز داشته و آرزو کرده اید که در یک اتاق متفاوت یا فضای بیرون بدون احتیاج به کابل کشی طویل کار کنید؟ یا چندین بار در یک مکان عمومی مثل هواپیما یا هتل احتیاج به فرستادن یک e-mail فوری داشته اید؟
اگر شما هم جزء هزاران کار بر شبکه اعم از کاربران خانگی، مسافران تجاری باشید، پاسخ یکی است. قابل توجه کاربران شبکه: 11 .802 پایه و اساس شبکه های بی سیم جواب سئوال است.11. 802 قابلیت تحرک پذیری و همچنین پهنای باند مورد نیازی که کاربران خواهان آن هستند را فراهم می آورد.
ایده شبکه بی سیم محلی یک ایده جدید نیست چندین دهه از این مفهوم می گذرد. استاندارد 11 . 802 درسال 1997 تصویب شد، پس علت اینکه شبکه های بی سیم جدیداً گسترش پیدا کرده اند چیست؟ پهنای باند و قیمت پایین باعث توسعه این شبکه ها شده است.
شبکه های بی سیم اولیه مثل Ricbchet,ARDIS,ALHa تنها ارسال داده به نرخی کمتر از 1Mbps را فراهم می آوردند. با آمدن 11 . 802 این مقدار 2Mbps افزایش یافت. نسخهb11. 802 در سال 1999 تصویب شده و نرخ انتقال داده تا 11Mbps را فراهم می آورد که قابل مقایسه با سرعت در شبکه های محلی سیمی مثل اترنت (10Mbps ) می باشد. استانداردهای 802.11ag نرخ انتقال داده تا54Mbps را فراهم آوردند مثل شبکه های Fast Ethernet در شبکه های سیمی.
تولید کنندگان کمی بعد ارزش شبکه های بی سیم را درک کرده اند و بسیاری از این صنایع به این نوع شبکه اعتماد کرده و از آن برای تولید محصولاتشان استفاده کردند.
اگر چه شبکه های 11 . 802 یک توپولوژی محلی هستند، اما مدیران شبکه های سیمی و شبکه های سیمی مثل اترنت 3 .802 را مبارزه طلبیدند و وسایل شبکه های موبایل را در اختیار مدیران شبکه قرار دادند.
802.11 Wireless Ians:
11 .802 به علت پیاده سازی اسان و استفاده راحت آن در توسعه شبکه، به صورت فراگیر درآمده است. از دیدگاه کاربر، این شبکه ها دقیقاً مثل شبکه های اترنت هستند و معماری آنها ساده است، اگر چه رویارویی با یک محیط کنترل نشده، پیچیده تر از مواجهه با یک محیط سیمی کنترل شده است.
MAC در 11 .802 باید یک مکانیزم دسترسی که امکان دسترسی نسبتاً خوبی به محیط را بدهد، فراهم آورد. ایستگاههای11. 802 قابلیت تشخیص بر خوردی را که ایستگاههای اترنت سیمی دارند، مبتنی بر CSMACD دارند، دارا نمی باشند.(1 قابلیت تشخیص Collision ندارند.)
درنتیجه به یک MAC قوی تر و Scalable تر برای دسترسی به خط با کمترین Overrhead نیاز است.
نگاهی بر توپولوژیهای Wlan :
شبکه های 11 .802 دارای انعطاف پذیری در طراحی هستند. شما می توانید یکی از سه آرایش زیر از توپولوژیهای Wlan را انتخاب کنید:
- Independent Basic Service Sets ( IBSSs. AD- HOC )
- Basic Service Sets ( Bsss)
- Extended Service Sets ( Esss)
یک Service Set مجموعه ای از وسایل جانبی است که Wlan را ایجاد کنند. دسترسی به شبکه با Broadcast کردن یک سیکنال از طریق Rf carrier Wireless به یک ایستگاه گیرنده ، درون رنجی از فرستنده ها می تواند صورت گیرد. فرستنده ارسالش را با یک Service Set Identifier (SSID) آغاز می کند. گیرنده SSID را برای فیلتر کردن سیکنال های دریافتی به کار می برد و از این طریق سیکنال مربوط به خودش را می یابد.
IBSS:
یک IBSS شامل گروهی از ایستگاههای 11 . 802 می باشد که مستقیماً با یکدیگر در ارتباط اند که به این نوع شبکه ها AD-HOC هم اطلاق می شود. چون یک شبکه بی سیم اساساً Peer-to-peer می باشد، (که چگونه دو ایستگاه با کاردمال واسط شبکه 11 .802 ( NICS ) مجهز شده اند و می توانند یک IBSS را ایجاد و از این طریق با هم ارتباط برقرار کنند)؟
AD/HOC/IBSS
یک شبکه AD_HOC زمانی ایجاد می شود.که وسایل کلانیت به طور منفرد بدون استفاده از Access point یک شبکه کامل را ایجاد کنند. این شبکه ها نیاز به هیچ نقشه قبلی یا برداشت نقشه تکه ای زمین( محیط ) ندارند بنابر این معمولاً کوچک هستند وتنها به اندازه که برای برقراری ارتباطات برای Share کردن اطلاعات لازم است می می باشد. برخلاف حالت ESS ، کلانیت ها مستقیماً باهم در ارتباطند که تنها یک BSS ایجاد کرده که هیچ ارتباطی با شبکه سیم دار ( Wired ) ندارند. دراینجا محدودیتی در تعداد وسایلی که می توانند در IBSS باشند، وجود ندارد. اما چون هر وسیله ای یک کلاینت است، اغلب، تعداد معینی از اعضا نمی توانند با هم صحبت کنند. به علت عدم وجود AP در IBSS ، زمان به صورت توزیع شده کنترل می شود، یعنی کلانیتی که آغاز کننده ارتباط است یک وقفه beacon تنظیم می کند، برای ایجاد Target beacon Transmission time ( TBTT). زمانیکه یک TBTT رسید، هرکلانیت در IBSS کارهای زیر را انجام می دهد:
- تایمرهای قبلی از TBTT را منحل می کند.
- یک تأخیر به صورت رندم از اول معین می کند.
اگر قبل از اتمام زمان تأخیر، beacon ای برسد، تایمرهای قبلی را از سر می گیرد ولی اگر beacon ای دریافت نکند، در این مدت زمان تا انتهای زمان تأخیر، یک beacon فرستاده وبعد تایمرهای قبلی را از سر می گیرد.
چون در اغلب موارد احتمال وجود یک نود پنهان وجود دارد، ممکن است تعداد beacon های زیادی از کلانیت های مختلف در زمان وقفه فرستاده شود، بنابراین کلانیت ها ممکن است چندین beacon دریافت کنند اگر چه این در استاندارد اجازه داده شده وپیامدی در بر ندارد، چون کلانیت ها تنها در جستجوی دریافت اولین beacon مربوط به تایمرخودشان هستند.
Embeded timer درون beacon یک تایمر عملکرد همزمان است.
( Timer Synchronization function) TSF . هر کلانیت TSF درون beacon را با تایمر خودش مقایسه می کند و اگر مقدار دریافت شده بیشتر باشد، به این معنی است که کلاک ایستگاه فرستنده سریعتر کار می کند، بنابراین تایمرش را update می کند. با مقداری که دریافت کرده است.
ESS:
چندینinForastructure توسط واسطهای uplink می توانند به هم متصل شوند. در دنیای 11 . 802 واسطهای uplink ، BSS را با سیستم توزیع ( DS ) متصل می کند. مجموعه متصل شده BSS توسط DS را ESS می نامند. نیازی نیست uplink برقراری ارتباط uplink با DS به صورت سیمی باشد. اما اکثر اوقات اغلب بخش uplink DS به صورت اترنت ?? است.
802.11 Medium Access Mechanisms :
شبکه های مبتنی بر 11 . 802 مکانیزم Carrier Sense Multiple Access With collision avoidanceـ( CSMAICA ) را به کار می برند، درحالیکه مکانیزم اترنت CSMA/CD می باشد. اترنت سیمی تشخیص collision درمحیط امکانپذیر است. اگر دو ایستگاه همزمان شروع به ارسال کنند، سطح سیگنال درسیم انتقال بالا می رود که نشاندهنده وقوع تصادم به ایستگاه فرستنده است.
ایستگاههای 11 .802 قبل از ارسال خط را سنس کرده و درصورت اشغال بودن خط منتظر می مانند تا خط آزاد شود و بعد ارسال کنند. نودهای 11 .802 قابلیت تشخیص collision را ندارند و فقط از وقوع آن دوری می کنند .
نگاهی بر CSMA/CD :
می توان مکانیزم CSMA/CD را با کنفرانس تلفنی مقایسه کرد. هر یک از دوطرفی که می خواهد صحبت کند، باید منتظر بماند تا صحبت دیگری تمام شود. زمانیکه خط ازاد است، هر یک می توانند صحبت کنند، اگر دو طرف همزمان شروع به صحبت کنند، باید توقف کرده و بعد در فرصت مناسب دوباره صحبت کنند.
CSMA/CD منظم تر از CSMA/CD است. مجدداً در مقایسه با کنفرانس اما با کمی تفاوت:
- قبل از اینکه هر یک از دو طرف صحبت کنند باید تصمیم بگیرند که چه مقدار قصد صحبت کردن دارند، این به هر یک از نودهایی که مثلاً قصد ارسال دارند فرصت می دهد که بفهمند تا چه حد باید منتظر بمانند تا نوبت ارسال آنها برسد.
- طرفین ( نودها) نمی توانند تا زمانیکه مدت زمان اعلام شده از سوی شخص قبلی ( نود قبلی ) تمام نشده، صحبت کرده ( ارسال کنند).
- نودها از اینکه صدایشان در هنگام صحبت کردن شنیده شده یا خیر، آگاه نیستند تا اینکه تأییده ای از سخنان خود را از نودهای گیرنده دریافت کنند.
- بنابر این اگر ناگهان دو نود همزمان شروع به ارسال کنند، چون صدا را نمی شنوند، از اینکه همزمان درحال صحبت کردن هستند اطلاع ندارند، بعد از اینکه تأییده ای آن دریافت نکردند، نودها فهمندکه با هم صحبت کرده اند.
- نودها به طور رندم یک زمان را مجدداً انتخاب و شروع به صحبت می کنند.
بنابر آنچه گفته شد، CSMA/CD دارای قوانین منظم تری نسبت به CSMA/CD می باشد. این قوانین ازوقوع collison جلوگیری می کنند. این ممانعت برای شبکه های بی سیم بسیار کلیدی و با اهمیت است چرا که صریحاً مکانیزصریحی برای تشخیص تصادم ندارند. CSMA/CD به طور ضمنی collison را تشخیص می دهد. یعنی زمانیکه یک فرستنده تائید مورد نظرش را دریافت نمی کند.
پیاده سازی CSMA/CA در (DCF) Distributed Coordination Function آشکار می شود، برای توضیح اینکه CSMA/CD چگونه کار می کند، توضیح بعضی مفاهیم (اجزاء) اولیه کلیدی در CSMA/CA 802.11 مهم است.
- Carrier Sense
- DCF
- Acknowlegment Frames.
- Request to Send /clear to Send (RTS/CTS) medium reservation
به علاوه، دو مکانیزم دیگر، یعنی دو بخش دیگر مکانیزم دسترسی به خط ها در 802.11 که مستقیماً به CSMA/CA مرتبط نیستند، عبارتند از :
- Frame fragmentation
- Point coordination Function (PCF)
- Carrier Sense:
ایستگاهی که می خواهد روی محیط بی سیم ارسال کند باید تشخیص دهد که آیا خط مشغول است یا خیر. اگر خط مشغول باشد، ایستگاه باید ارسال فریم را تا زمانیکه خط آزاد شود به تعویق بیاندازد. ایستگاه وضعیت خط را از دو طریق می تواند تشخیص دهد:
- با چک کردن لایه فیزیکال برای اینکه بفهمد / یا Carrier حاضر است.
- با استفاده از توابع سنس کریر مجازی (NAV)Network Allocation Vector ایستگاه می تواند لایه فیزیکی را چک کند و تشخیص دهد که محیط در دسترس است. اما در بعضی مواقع ممکن است خط توسط ایستگاه دیگری به وسیله NAVرزرو شده باشد. NAV یک تایمر است که بر طبق فریمهای ارسال شده روی خط Update می شود. برای مثال در یک زیر ساختار BSS فرض کنید که فردی فرعی را برای فردی دیگرارسال می کند. فردیx) )فریمی(y )را برای فردی دیگر ارسال می کند، چون محیط بی سیم یک محیطBroadcast است، افراد(z )دیگری هم فریم x را دریافت خواهند کرد.
فریمهای 11-802 دارای یک فیلد duration هستند که مقدار آن به اندازه کافی برای ارسال فریم و دریافت تاییده آن بزرگ است. z ، NAV مربوط به خودش را با مقدار Update duration می کند و تلاشی برای ارسال فریم نخواهد کرد تا زمانیکه NAV صفر شود.
توجه کنید که در ایستگاه ها فقط NAV زمانی Update می شود که مقدار فیلد Duration دریافت شده از مقداری که در NAV خودشان است، بزرگتر باشد. برای مثال اگرz ، دارای NAV با مقدار 10ms باشد و فریمی با NAV برابر 5ms دریافت کند، NAV اش را Update نمی کند اما اگر فریمی با مقدار NAV = 20ms دریافت کند، باید NAV خود را Update کند.
DCF:
مکانیزم دسترسی که IEEE برای شبکه 802.11 در نظر گرفته، DCF است. این مکانیزم نیز بر مبنای CSMA/CA می باشد. برای توضیح عملکرد DCF به مفاهیم زیر توجه کنید:
در عملکرد DCF ، یک ایستگاه منتظر برای ارسال فریم باید مقدار مشخصی از زمان منتظر مانده و بعد از اینکه خط در دسترس قرار گرفت، ارسال کند. این مقدار از زمان DCF Interframe Space (DIFS) نامیده می شود. زمانیکه DIFS سپری شد، خط برای دسترسی ایستگاه آماده است.
احتمال زیادی وجود دارد که دو ایستگاه به طور همزمان برای ارسال تلاش کنند، (زمانیکه خط بی کار می شود)، و در نتیجه Collision به وجود می آید. برای اجتناب از این وضعیت، DCF یک تایمر رندم Backoff به کار می برد.
الگوریتم رندم Backoff به طور رندم مقداری از ؟؟ تا مقدار آماده شدن پنجره (CW)Contention window را انتخاب خواهد کرد. پیش فرض مقداری CW توسط تولید کنندگان تغییر می کند و در NIC ایستگاه ذخیره می شود. مقادیر محدوده رندم برای Backoff از تایم اسلات صفر شروع می شود و به ماکزیمم مقدار می رسد، (Cwmin cwmax ). یک ایستگاه به طور رندم یک مقدار بین صفر و مقداری جاری CW را انتخاب خواهد کرد. مقدار رندم ،تعداد تایم اسلات های 802.11 ای است که ایستگاه باید قبل از آغاز به ارسال در هنگام آزاد بودن خط صبر کند. یک تایم اسلات مقدار زمانی است که بر مبنای فیزیکال بر اساس ویژگیهای RF در BSS استنتاج می شود. بر اساس مشخصات 802.11 نیاز است که ایستگاه یک فریم تاییده به فرستنده فریم بفرستد. این فریم تاییده به ایستگاه فرستنده اجازه می دهد که به طور غیر مستقیم بفهمد که آیا برخورد در محیط رخ داده است یا خیر. اگر ایستگاه فرستنده فریم تاییده ای دریافت نکند، تصور می کند که برخورد در محیط رخ داده است ایستگاه فرستنده شمارنده های Retry اش را Update می کند، مقدار CW را دو برابر می کند و مراحل دسترسی به محیط را دوباره آغاز می کند.
Acknow legment Frames:
یک ایستگاه گیرنده یک فریم تاییده به ایستگاه فرستنده به منظور آگاه ساختن او از عدم وجود خطا دو ارسال می فرستد. با اطلاع از اینکه، ایستگاه گیرنده باید به خط دسترسی پیدا کند و فریم تاییده را بفرستد، شما ممکن است تصور کنید که فریم تاییده ممکن است که به علت وجود درگیری در خط تاخیر کند در حالیکه ارسال یک فرم تاییده یک حالت خاص است. فریم تاییده می تواند از مرحله رندم Backoff عبور کند و یک وقفه کوتاه بعد از اینکه فریم دریافت شد برای ارسال تاییده منتظر بماند. این وقفه کوتاهی که ایستگاه گیرنده منتظر می ماند Short Inter frame Space (Sips) نامیده می شود.
802.11 fragmentation Frame:
Frame Fragmetation یکی از توابع لایه MAC است که قابلیت اطمینان در ارسال فریم در محیطهای بی سیم را افزایش می دهد. فرضیه کنار این مفهوم این است که یک فریم به تکه ای کوچکتری شکسته می شود و هر تکه به طور مجزا می تواند ارسال شود. فرض بر این است که احتمال ارسال موفقیت آمیز یک فریم کوچکتر در محیط بی سیم بیشتر است. هر تکه از فریم به طور مجرد تایید خواهد شد. بنابراین اگر تکه ای از آن خراب شود، یا دچار تصادم (Collision) شود، فقط ان تکه باید مجدداً فرستاده شود و نه همه فریم ها که این باعث افزایش گذردهی خط می شود.
مدیر شبکه می تواند اندازه تکه ها را تعیین کند. این عمل فقط روی فریمهای Unicast انجام می شود. فرمیهای Broadcast یا Multicast به طور کامل فرستاده می شوند.
تکه های فریم به صورت توده ای (Burst) فرستاده می شوند، با استفاده از مکانیزم دسترسی خط DCF. اگرچه Fragmentation می تواند قابلیت اطمینان در ارسال فریم در یک شبکه بی سیم محلی را افزایش دهد، ولی Overhead را در پروتکل MAC 802.11 زیاد می کند. هر تکه از فریم حاوی اطلاعات یک هدر MAC - 802.11 است، همچنین به یک فریم تاییده متناظر نیاز دارد. این افزایش Overhead در MAC باعث کاهش گذردهی واقعی ایستگاه بی سیم می شود.
PCF:
یک مکانیزم دسترسی به خط به صورت انتخابی است که علاوه بر DCF به کار می رود. PCF مکانیزمی است که از بر خورد فریم ها در هنگام تحویل به AP یا از AP را جلوگیری می کند. اغلب تولید کنندگان به این خصیصه (PCF) توجهی ندارند چون Overhead را زیاد می کند و این باعث شده که توسعه چندانی پیدا کند.
خصوصیت (QOS) Quality of Service در استاندارد 802.11 بر اساس PCF برای ایجاد دسترسی مفیدتر و ارسال بهتر صوت و Video صورت گرفته است.
- وسایل غیر استاندارد.NoN Stondard Device وسایل ویژه زیر مدنظر هستند:
- Repeater APS
- Universal clients (workgroup bridgs(
- Wirless Bridge
اگر چه هر کدام از این وسایل، ابزار مفیدی برای شبکه محسوب می شوند، اما باید توجه کنید که هیچ کدام در استاندارد 802.11 تعریف نشده اند و هیچ تضمینی برای استفاده از آنها وجود ندارد چرا که هر یک ارائه کنندگان مختلف ممکن است مکانیزمهای متفاوتی برای پیاده سازی این ابزارها تعیین کنند. برای اطمینان به شبکه،در صورت استفاده از این وسایل، باید مطمئن باشید که آنها دو دیواسی که از یک فروشنده ارائه شده اند را به هم مرتبط می کنند.
دسته بندی | فنی و مهندسی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 22 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 46 |
در چهار سال گذشته شاهد تغییرات قابل توجهی در جامع ایران بودهایم. برخی متخصصان این تحولات را ناشی از سیاست دولت در متنوعسازی اطلاع رسانی میدانند در حالیکه دیگران بر این باورند که این تحولات زاییده شرایط بالقوه اجتماعی هستند. آنچه مسلم است این است که بدون وجود سرمایهگذاریهای کلان در زمینه فرا ساختارهای ارتباطات در دهه گذشته، چنین تغییراتی به این سرعت شکل نمیگرفت. این تحولات را میتوان از چنین جنبه مورد مطالعه قرار داد. اما به علت حجم بالای مطالب ما تنها از دو جنبه به موضوع خواهیم پرداخت. یک تأثیر برنامه توسعه ارتباطات بر این امر و دیگری شکلگیری نیرویی در جهت ایجاد یک روند فطری مدیریت دانش.
1- پیشرفتهای ارتباطی و ICT
در آغاز انقلاب اسلامی تنها 850000 تلفن ثابت در کل کشور وجود داشت و در سال 1993 این رقم با افزایش چشمگیر به حدود 3597900 خط تلفن ثابت رسید و از آن زمان این رشد کماکان ادامه داشته است و تا سال 1999 در کل کشور در حدود 8400000 خط تلفن ثابت مشغعول به کار میباشد. به عبارت دیگر در طی دو دهة گذشته تلفن ثابت کشور دارای ضریب نفوذی در حدود 34/13 درصد شده است. این ضریب نفوذ ایران را از لحاظ دارا بودن تلفن ثابت در ردة پنجم جهان قرار میدهد.
در ضریب نفوذ ذکر شده بالا تلفن همراه موجود در کشور به حساب نیامده است. در اواخر دهة 1980 هیچگونه خدمات تلفن همراه در کشور عرضه نمیشد. در ابتدا برخی مناطق آزاد اقتصادی شروع به عرضه خدمات تلفن همراه بنمودند. با شروع سال 2000 بیش از نیم میلیون تلفن همراه در دست مردم قرار دارد و این شبکه بیش از 230 شهر ایران را پوشش میدهد و در حدود 500 کیلومتر جادههای بین شهری کشور تحت پوشش شبکه ماهوارهای قرار دارد.
کانالهای مایکرویرو داخل شهری به 303671 کانال ارتقاء یافته است. در حالیکه در سال 1978 این رقم 17185 کانال بوده است . همچنین تا اواخر سال 1999 تعداد کانالهای بینالمللی به تعداد 7937 بالغ گردیده است. این رقم بدین معناست که در حدود 2450 شهر ایران به شبکههای ارتباطی بینالمللی دسترسی دارند. ضریب نفوذ ارتباطی تنها محدود به مناطق شهری نشده است بلکه در زمان تهیه این گزارش در حدود 24000 روستای کشور به شکله مخابرات ملی پیوسته اند رقم افزایش ماهیانه این رشد در حدود 246 روستا میباشد.
تعدادی مراکز تحقیقات مخابرات نیز در کشور مشغول فعالیت هستند وظیفه اصلی این مراکز علاوه بر تاکید بر موضوع اصلی فعالیت خود، خدمات دهی و پشتیبانی مخابرات در ایران می باشد. برای نمونه مرکز تحقیقات مخابرات ایران بطور مداوم به دانشگاهها و محققان کمکهای شایانی ارائه میکند.
رشد ضریب نفوذ تلفن ثابت به همراه متنوع شدن خدمات مخابراتی بازار اینترنت ایران را تحت تأثیر قرار داده است. با این مرکز دیتا مخابرات مسئول اصلی توسعه شبکه اینترنت کشور میباشد، سرویس دهندههای مستقلی نیز در این زمینه مشغول میباشند. در زمان نگارش این گزارش، بیش از 90 سرویش دهنده اینترنت در ایران وجود دارد و بسیاری از این ISP ها در دو سال اخیر وارد بازار گردیدهاند. برخی از این سرویسدهندهها همانند IPM و ندارایانه با استفاده از فناوری ماهواره دسترسی مستقل به اینترنت و شبکههای جهانی ارائه میدهند. با این حال بسیاری از دیگر سرویس دهندهها وابسته به مرکز دیتا مخابرات به عنوان backbone اولیه هستند. این عامل باعث رشد زیاد صنعت nascent اینترنت گردیده است.
این صنعت اکنون به دلیل کمبود نیروی تخصص تحت فشارهای مضاعف قرار دارد.
تاکید استراتژیک کنونی صنعت اطلاع رسانی و ارتباطات ایران بر حوزههای زیر میباشد:
علاوه بر آنچه که به عنوان فعالیت اصلی شرکت مخابرات ایران انجام گرفته است پیشرفتهای دیگری نیز توسط دیگر سازمانها و غیره به وقوع پیوسته است. وزرت علوم تحقیقات و فناوری پروژه شبکه اختصاصی دانشگاهها را تا قبل از پایان سالجاری میلادی اجرا و آزمایش خواهد نمود. پروتکل استاندارد اینترنت این شبکه TCP/IP با ترکیب اینترنت / اینترانت خواهد بود. با وجود بود. با وجود اینکه کاربران این شبکه قادر به دسترسی به شبکه اینترنت خواهند بود. با این حال دانشگاههای و مراکز تحقیقاتی میتوانند در صورت لزوم از سرویسهای موجود دیگر نیز استفاده کنند.و مسئولیت نگهداری از این شبکه اختصاصی بر عهده سازمان پژوهشهای علمی و فنی (IROST)
میباشد. تمرکز IROST بر Backbone ایجاد شده توسط اداره دیتا مخابرات میباشد اما یک Backup ثانویه نیز جهت برطرف نمودن هر گونه نقص پیشبینی شده است. علاوه بر شبکه اختصاصی دانشگاهها، شبکه اختصاصی دانشگاهها، شبکه بانکی کشور در حال کاملاً مکانیزه شدن میباشد و در همین زمینه یک شبکه ایمن و جداگانه ایجاد گردیده است. این شبکه تحت مدیریت مرکز خدمات انفورماتیک بانک مرکزی ایران قرار دارد.
با توجه به این حقیقت که هیچگونه شبکه خصوصی رادیو تلویزیون در ایران نمیتواند به فعالیت بپردازد ولی بهر ترتیب تحولات چشمگیری در این زمینه رخ داده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران یک شبکه خبری ملی جدید به نام «شکبه خبر» راه اندازی نموده است که 24 ساعت اختبار را در زمینههای مختلف بر روی آنتن میفرستند. علاوه بر آن، به همراه سیاست اخیر دولت مبنی بر گفتگوی تمدنها صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران 2 شبکه بینالمللی راه اندازی نموده است که از طریق ماهواره قابل دسترس میباشند. شبکه «جام جم» که شبکه خبری است و به سه زبان انگلیسی، فرانسه و عربی اخبار پخش مینماید. شبکه دیگر «سحر» شبکهای است که به پخش برنامه برای ایرانیان ساکن آمریکایی شمالی، اروپا و آسیا میپردازد. با استفاده از پایگاههای موجود الکترونیکی، متخصصان ایرانی توانستهاند پوشش ملی و بینالمللی رادیو و تلوزیون را افزایش دهند. در حال حاضر اکثر برنامههای موجود را میتوان در سرتاسر کشور دریافت نمود. همچنین امکان اجاره کاستهای ویدویی و فروشگاههای سمعی و بصری نیز وجود دارد.
علاوه بر آن تلاش گردیده است تا خبرگذاریها و یا نمایندگیهای خصوصی یا نیمه خصوصی راهاندازی شوند. خبرگزاری دانشجویان ایرانی نمونهای از این تلاشها میباشد. علاوه بر آن، بسیاری از این شعبهها برای عرضه خدمات خود اتکاء زیادی به شبکه اینترنت دارند. نمونهای از این شبکهها، اخبار ندا رایانه میباشد. با این حال این فعالیتها هنوز در مرحله شکلگیری هستند و مستلزم جواب بازار خود میباشد.
از سال 1998 تاکنون، ایران اقدام به تولید مراکز پرظرفیت دیجیتال تا حد ITMC/NEAX 61 نموده است. صنایع مخابرات کشور سالیانه 1/8 میلیون پورت مراکز تلفن پرظرفیت دیجیتال در انواع Transit, Local و STD تولید میکند. این صنایع همچنین موفق به ساخت سالیانه 500 هزار دستگاه تلفن رومیزی در مدلهای مختلف شده است. و همراه با افزایش تولید خود کنترل کیفیت تولید را نیر تا آخرین امکانات و دست آوردهای جدید بالا برده است. از برنامههای صنایع مخابرات ایران متنوع نمودن تولید ات از طریق راهاندازی خطوط جدید تولید انواع تلفنهای ثابت، بی سیم و موبایل همچنین فراخوان (pager) و شبکههای ISDN میباشد. سرمایهگذاری در این بخشهای حیاتی و توانایی شرکت مخابرات در جهت پوشش دادن کلی آنها موجب پیشرفتهای وسیعی گردیده است.
از سوی دیگر شرکت طرح و توسعه تلفن ایران مسئول اجرای بخش فیزیکی توسعه ذکر شده میباشد و در همین راستا طرح و نصب شبکه کابل شهری و بین شهری تولید کابل مسی، فیبرنوری و ساخت قطعات فلزی بتونی و پلاستیکی مورد نیاز شبکههای مخابراتی در کشور بر عهده این شرکت
دسته بندی | فنی و مهندسی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 10 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 144 |
سازمانهای مجازی مصداق عینی پیشرفت در فناوری اطلاعات آند و بدین وسیله از آنها پشتیبانی میکنند. این سازمانها یا واگذاری فعالیتها به سازمانهای مستقل دیگر و تأمین خدمات و کالاها با همکاری واحدهای خارجی از رهگذر اتحاد آنها به وجود آمدهاند. در این قرن پیشرفتهای فناوری اطلاعات و حرکت به سوی مجازی سازی سازمانها آن چنان جدی است که لحظهای غفلت از آن خسارات جبران ناپذیری را به جامعه سازمانی وارد خواهد کرد.
مقاله حاضر با هدف شناخت و بررسی سازمانهای مجازی نوشته شده است. همچنین به ارائه مبانی و مفاهیم مرتبط با این سازمانها همچون روند مجازی سازی در سازمانها، به تعاریف و ویژگیهای برجستة سازمانهای مجازی پرداخته شده است. مقایسه این سازمانها با سازمانهای سنتی در ادامه بررسی میشود. سپس انواع سازمانهای مجازی، طیف اداره مجازی و مهمترین مدلهای ساختاری این سازمانها تشریح میگردد. عمدهترین محاسن و معایب سازمانهای مجازی از دیگر مباحت مطرح شده در این مقاله است.
واژههای کلیدی: سازمان مجازی، فناوری اطلاعات، اداره مجازی، سازمان شبکهای در سازمان بدون مرز
برای مثال، شرکت جانسون الکتریک در هنگ کنگ، موتورهای کوچکی با ارزش 195 میلیون دلار تولید و آنها را در دستگاههای آبمیوهگیری، مخلوط کن و به کار میبرد. کارخانه های تولیدی در جنوب چین، آزمایشگاههای تحقیق و توسعه در هنگ کنگ و شرکت جانسون چندین هزار کیلومتر دورتر از کارخانههایی قرار دارد که برای تولید محصول خود از این قطعهها استفاده میکنند. شرکت ترتیبی داده است که هر روز صبح با کمک ابزارهای پیشرفته فناوری اطلاعات، به مدت دو ساعت بین دست اندرکاران، متخصصان و مشتریان در ایالات متحده و اروپا میزگردی از راه دور تشکیل شود (دفت، 1381: ص 261).
نمونة دیگر، شرکت فیلیس است که مرکز آن در هلند و واحدهای آن در شصت کشور دنیا قرار دارد. شرکت برای آنکه بتواند اطلاعات را به همه واحدهای بسیار پراکنده و جدا از هم خود ، به طوری که همه آنها در فناوری جدید سهیم شوند، برساند باید از ساختار مجازی استفاده کند. (همان/ ص 296).
محاسن اینگونه سازمانها به طور کلی شامل وفقپذیری بیشتر، کوتاه شدن زمان پاسخگویی و تخصصیتر شدن وظایف است. اما معایب آنها افزایش مناقشات، کاهش وفاداری و احتمال خطرپذیری است. محققان به دلایل زیر استقرار محیطهای کاری مجازی را در سطح جهان اجتناب ناپذیر میدانند:
کاهش هزینههای واقعی: برای مثال، شرکت ای . بی. ام[1] با حذف دفاتر و محیطهای کاری لازم کارکنان، سالانه بین 40 تا 60% در هزینه های خود صرفه جویی داشته است.
افزایش سرویس دهی به مشتریان: به طور نمونه، شرکت مشاورهای اندرسون[2] با تحقیقات خود به این نتیجه رسیده است که مشاورانش از زمانی که دفاتر کاری خود را رها کرده و به طور مجازی مشغول به کار شدهاند، با مشتریان خود 25% مذاکره رو در روی بیشتری داشتهاند.
افزایش سوددهی: برای مثال، شرکت هیولت و پاکارد[3] با تغییر محیط کاری به سمت سازمان مجازی، درآمد خود را به ازای هر فروشنده تا دو برابر افزایش داده است.
افزایش کارایی: برای نمونه، مطالعات در شرکت آی. بی. ام نشان میدهد که این شرکت بین 15 تا 40% افزایش تولید داشته است. همچنین شرکت یو. اس.وست[4] گزارش میدهد که میزان تولید این شرکت بیش از 40% دچار افزایش شده است. (اصیلی ، 1380: 48).
تعریف استاندارد و مشترکی از سازمانهای مجازی در دسترس نیست و در تعریف هر محققی صرفاً به تعدادی از آنها اشاره میشود:
سازمان مجازی از مجموعهای از شرکتها به وجود میآید که برای بهره جستن از فرصتهای رقابتی دست به دست هم میگذارند و پس از تأمین هدف مورد نظر از یکدیگر جدا میشود (دفت، 1381، ص 283).
سازمان مجازی بسیاری از فعالیتهای خود را از منابع خارجی تأمین میکند و ساختاری را به وجود میآورد که در آن به جای ایفای وظایف سنتی در هر واحد داخلی، واحدهای خارجی عهدهدار ایفای آن وظایف میشوند (Gokdman et al, 1995).
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 71 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 144 |
فهرست مطالب
عنوان |
صفحه |
چکیده
مقدمه
اصول اولیه FronT page
پنجره اصلی FronT page
شروع به کار FronT page و خروج از آن
برای راه اندازی FronT page
استفاده از آیکن های Views
تغییر نماها
استفاده از نوارهای ابزار ( TooL BARS)
فعال و غیر فعال نمودن نوارهای ابزار
باز آرایی نوارهای ابزار
انتقال نوارهای ابزار در desktop
قرار دادن نوارهای ابزار در پنجره اصلی (DOCK)
تغییر اندازه نوارهای ابزار مستقل (Free Standing)
اضافه یا حذف کردن دکمه های نوار ابزار
سفارش کردن یک نوار ابزار موجود
ایجاد یک نوار ابزار موجود
حذف یک نوار ابزار
منوها
گشودن یک صفحه موجود وب:
ذخیره سازی یک صفحه وب:
ایجاد گشودن و بستن سایتهای وب
ایجاد یک سایت جدید وب
گشودن یک سایت موجود وب:
ایجاد یک سایت وب:
اضافه کردن صفحات به یک ساختار Web
اعطای عنوان به یک صفحه
تغییر نام یک صفحه وب
باز آرایی ساختار یک سایت Web
بازار آرایی یک صفحه واحد
بازار آرایی گروه های حاوی صفحات
کنترل و نظارت بر نمای ساختار سایت
فرونشانی ( Collapse) ساختار سایت
توسعه ساختار سایت
مشاهدات یک زیر درخت
توسعه و گشادن یک زیر درخت
چرخاندن نمای ساختار سایت
Zoom کردن ساختار سایت به داخل و خارج
ایجاد نوارهای مشترک Navigation
اضافه کردن حواشی مشترک ( Shared Borders)
تنظیم پیوندها برای نوارهای مروری Site-wide
گزینه های Navigation Bar
غیر فعال کردن حواشی مشترک برای صفحات واحد
تغییر برچسب های پیش فرض Navigation
تغییر برچسب های رهیابی ( Labels Navigation)
استفاده از الگوها و زمینه ها
ایجاد یک صفحه به واسطه یک الگو
ایجاد یک سایت Web از یک الگو
به کار یک زمینه به یک صفحه یا سایت Web
تغییر یک زمینه
گزینه های زمینه ( Theme oPtions)
رنگ ها
تصاویر
متن
ایجاد و قالب بندی متن
درج و ویرایش متن
درج متن در یک صفحه Web
انتقال مکان نمای متن
انتخاب متن
حذف متن
انتقال متن
خنثی سازی یک عملکرد
انجام مجدد یک عملکرد
اضافه کردن یک انقطاع خطی به متن
اضافه کردن یک پاراگراف
نمایش انقطاع خط و نشانه های پاراگرافت
نمایش یا پنهان سازی انقطاع و نشانه های پاراگراف
یافتن و جایگزینی متن
یافتن متن به روی یک صفحه واحد
یافتن متن در سراسر یک سایت Web
جستجو برای کد ML آH در سایت
جایگزینی متن بر روی یک صفحه
جایگزینی متن در سراسر یک سایت Web
بررسی املاء
تغییر زبان لغت نامه
قالب بندی متن
تغییر نمای فونت
تغییر اندازه فونت
تغییر سبک و حالت فونت
تغییرات رنگ فونت
تغییر همتوازی متن
گزینه های فونت
تغییر فونت کاراکترهای
تغییر موقعیت مکانی کاراکترها
حذف قالب بندی متن
قالب بندی پاراگراف ها، لیست ها و عناوین
کاربرد پاراگراف ها
همترازی یک پاراگراف
ایجاد تورفتگی در پاراگراف ها
ایجاد تورفتگی در یک پاراگراف ها
سفارشی کردن تورفتگی ها برای پاراگراف ها
تغییر سبک پاراگراف ها
تغییر سبک Normal برای پاراگراف ها
کاربرد سبک FormaTTed برای پاراگراف ها
استفاده از لیست ها
ایجاد لیست های بدون ترتیب ( Unordered)
ایجاد یک لیست BulleTed
ایجاد لیست های تعریفی
مراحل ایجاد یک لیست تعریفی
ایجاد لیستهای منظم و ترتیبی (Ordered)
مراحل ایجاد یک لیست شماره گذاری شده
سفارشی کردن لیست ها
مراحل سفارشی کردن لیست ها
گزینه های لیست
لیست های تو در تو ( Nested Lists)
مراحل ایجاد یک لیست تو در تو
استفاده از عناوین صفحات
اضافه کردن عناوین
تغییر اندازه یک عنوان
افزودن فراپیوندها ( HYPER LiNks)
پیوندهای قطعی و نسبی
پیوند یک صفحه خارجی Web
گزینه های HYPER LiNks CreaTe
پیوند به یک صفحه موجود در سایت Web شما
ایجاد یک پیوند E-mail
پیوند به صفحاتی که هنوز ایجاد نشده اند
ایجاد یک صفحه جدید و پیوند آن
تغییر پیوندها
ویرایش یک پیوند
حذف یک پیوند
به روز رسانی پیوندها
کاربرد نشانه ها (Book marks)
مراحل ایجاد یک نشانه Book marks
پیوند به یک نشانه
یافتن نشانه ها
برداشتن یک نشانه
تنظیم رنگ های پیوند
تغییر رنگ یک پیوند
ایجاد پیوندهای تصویری
پیوند یک تصویر کامل به یک فایل
ایجاد یک تصویر Hotspot
یافتن قطعات تصویری Hotspot
مراحل یافتن Hotspot
حذف یک Hotspot
تغییر پیوند یک Hotspot
کاربرد دکمه های Hover
اضافه کردن یک دکمه Hover
ویرایش یک دکمه Hover
سفارشی کردن دکمه های Hover
استفاده از نمای HYPer Link
سوئیچ کردن به نمای فرا پیوندها
بررسی پیوندها بر روی یک صفحه دیگر
استفاده از نوارهای رهیابی تک صفحه ای
مراحل افزودن نوارهای رهیابی تک صفحه ای
ویرایش یک نوار رهیابی تک صفحه ای
حذف یک نوار رهیابی
بررسی و انتشار سایت های وب
بررسی سایت
مراحل بررسی و ترمیم مشکلات
علامت گذاری صفحات برای انتشار
بررسی وضعیت انتشار صفحات
تغییر وضعیت انتشار یک صفحه
پنهان کردن صفحات از مرور گرها
مراحل پنهان کردن صفحات
افزودن Meta Tags برای ابزارهای جستجو
راهنمایی ابزارهای جستجو برای شاخص گذاری سایت شما
جلوگیری از دسترسی ابزارها جستجو
انتشار بر روی وب
مراحل انتشار سایت
گزینه های Publish web
نتیجه گیری
منابع و مأخذ
چکیده:
این پروژه طراحی سایت را با استفاده از نرم افزار قدرتمند و ساده ای فرانت پیچ انجام داده است. فرافت پیچ شامل مجموعه ای از ابزارها برای مدیریت، ایجاد، نشر سایتهای وب است. همچنین یک ویژگی منحصر به فرد و کامل برای ویرایش صفحات وب دارد. کارهایی که می توان با فرانت پیچ انجام داد به قرار زیر است:
1- ایجاد سریع یک سایت وب با استفاده از الگوها و نمونه های موجود.
2- مدیریت پوشه ها و فایلهای موجود در سایت وب با استفاده از شبیه، به میکرو سافت ویندوز Expiprer
3- دیدن وضعیت همة فایلها و صفحات وب، فرا اتصال ها، اجراء و قسمتهای مختلف سایت با استفاده از نمای جدید Reports
4- استفاده از نمای گرافیکی در سایت وب
5- اعمال یکسری سبکها و طرح ها در سایت وب
6- مدیریت پروژه های سایت وب
7- انتشار وب روی سرورها
مقدمه
با آمدن اینترنت راه به دنیای جدید باز شد و بسیاری از مرزها برداشته شد امروزه اینترنت علاوه بر فرایای قدرتمند و فرا مرزی ابزاری مناسب برای تبلیغات و امور تجاری است. اغلب شرکتها و مؤسسه ها معتبر برای ارائه و نمایش کارشان آن را به صورت صفحات وب به جهانیان عرضه می کنند. صفحات وب به صورت HTML هستند که پیش از این توسط اپلتهای جاوا و نرم افزارهای پیچیده ای کاربران اینترنت قادر به اصلاح و ایجاد صفحات وب بودند.
اما در آستانه سال 2000 شرکت میکرو سانت نرم افزاری حرفه ای به نام فرانت پیچ 2000 را عرضه کرد که با آن می توان به راحتی صفحات وب ایجاد کرد این نرم افزار بسیار ساده است و هر کس که با نرم افزارهای سری میکرو ساخت آفیس آشنا باشد به راحتی می تواند پس از کمی تجربه به راحتی ایجاد یک متن ساده صفحات گرافیکی و مولتی مدیا بر روی اینترنت بسازد و آنها را در سایت مورد نظر یا خدمات رسان نصب کند. باشد که با بکارگیری اینترنت بتوانیم هویت و اصالت کشور عزیزمان ایران را به جهانیان بنمایانیم و از دانش و تجربه تمدنهای دیگر نیز بهره مند گردیم.
اصل اولیه FronT Page :
این فصل یک شمای کلی و اجمالی از ویژگیهای اصلی FronT Page و وظایف ابتدایی بازکردن و بستن و ذخیره سازی صفحات وب و سایت ها در اختیار شما می گذارد. هر یک از مطالب موجود در این فصل مانند نماها، منوها یا نوارهای ابزار با جزئیات بیشتری بعداً در ادامه شرح داده می شوند. شروع کار در این مرحله، یک دید کلی از توابع و سازمان دهی برناممه به شما داده و اجازه می دهد تا بتوانیم در هنگام آمادگی بیشتر تعمق نمایید.
پنجره اصلی FronT Page:
پنجره های قدیمی Explorer ,Editor مربوط به برنامه 98 FronT Page، به یک پنجره واحد برای 2000 FronT Page تبدیل شده اند. به طور فرض، پنجره اصلی FronT Page در حال حاضر در تنظیمات نمای Normal page می گردد.
1- کادر منوی برنامه کاربردی: با کلیک نمودن بر روی آیکن FronT Page، یک کادر باز شو راه اندازی می گردد که شامل گزینه هایی برای پنجره FronT Page می باشد. که عبارتند از: باز نشانی (Restore)، تغییر مکان (Move)، حداقل (Minimize)، حداکثر ( Maximize) و بستن (close)
2- اسامی صفحه و سایت Web: هنگامی که یک Web ایجاد می گردد نامی برای آن در نظر گرفته می شود شما نیز هنگامی که یک صفحه web را برای اولین بار ایجاد می کنید آن را نام گذاری می نمایید.
3- دکمه های کنترل پنجره: با کلیک کردن روی سه دکمه ( از چپ به راست): پنجره در نوار وظیفه قرار می گیرد(حداقل) پنجره به حالت صفحه کامل توسعه می یابد (حداکثر) یا اینکه برناممه کاربردی خاتمه می یابد.
4- نوار منو و نوارهای ابزار: به طور پیش فرض برنامه FronT Page نوار منو، نوار ابزار استاندارد و نوار ابزار قالب بندی را نمایش می دهد. برای تغییر نوارهایی ظاهر می شوند، سپس View>Toolbar را انتخاب نموده و گزینه های مورد نظر خود را فعال یا غیر فعال ( ON loff) نمایید.
5- نوار نماها ( View bar): FronT Page به طور پیش فرض در نمای page باز می شود روی هر یک از پنجه آیکن دیگر برای مشاهده نمای دلخواه خود کلیک نمایید:
Folders برای مرتب کردن فایلها و پوشه ها Reparts برای دسترسی به فایلها، پیوندها و تصاویر یک سایت باز شده Navigation web به منظور مشاهده و ویرایش ساختار یک سایت Hyperiinks web برای دیدن پیوندهای مربوط به هر صفحه در یک سایت Webو tasks به منظور بررسی، ایجاد یا ویرایش یک فهرست TO-DO برای سایتweb.
6- برگه های نمای صفحه: FronT Page به طور پیش فرض در نمای نرمال باز می گردد و به شما امکان می دهد، تا صفحه web بگشایید. به منظور مشاهده یا ویرایش یک کد بندی صفحه، روی HTML کلیک نمایید و برای دیدن روش مشاهده صفحه در مردرگر web روی preview کلیک کنید.
اگر مرورگر Internet Enpbrer, MicrosoFT web بر روی سیستم شما نصب نشده باشد.“preview” ظاهر نخواهد شد.( نیازی به اجرا شدن Internet Enpbrer نمی باشد بلکه فقط باید نصب شده باشد).
7- روند و پیشرفت download: مادامی که FronT Page در حال باز کردن یک صفحه web می باشد. آیکن مربوطه می چرخد و به مجدد اینکه کلیه فایلهای مربوط به صفحه باز شوند متوقف خواهد شد.
8- زمان برآورد شده برای Download: FronT Page به طور پیش فرض برای نمایش مدت زمان تنظیم شده است که صفحه جاری به منظور Down load از طریق اتصال دوم 8/28 بیت در ثانیه استفاده می کند. شما می توانید برای تغییر سرعت اتصال کلیک نمایید، با وجود اینکه سرعت 8/28 احتمالاً میانگین سرعت دوم شماره گیری کاربر را ارائه می دهد.
شروع به کر FronT Page و خروج از آن برای راه اندازی FronT Page:
1- روی دکمه Start در نوار وظیفه windows کلیک کنید مکان نمای خود را روی Programs قرار داده و سپس روی آیکن FronT Page کلیک نمایید.
2- به مجرد اینکه FronT Page راه اندازی گردید، یک صفحه خالی Web به شما نشان داده می شود. حال شما می توانید آن صفحه را ویرایش نموده و یا صفحات دیگری ایجاد نمایید.
برای خروج از FronT Page:
1- بعد از ذخیره سازی عملیات انجام شده File >Exit, (ctrl+S) یا (Alt+F4) را انتخاب نمایید.
2- با استفاده از نماهای Preview ,Normal ,HTML هنگامی که شما در نمای Page قرار دارید، می توانید یکی از سه نمای مختلف را با کلیک نمودن روی برگه ها انتخاب کنید: Normal ( پیش فر ض)، Preview HTML نمای صفحه Normal به شما اجازه می دهد تا مستقیماً صفحه جاری web را بدون مشاهده هر یک از کدهای اساسی HTML ویرایش نمایید. نمای HTML طبیعتاً کلید کدهای را نمایش می داده و به شما امکان می دهد تا مستقیماً بتوانید کد را تغییر دهید. نمای Preview به شما اجازه می دهد تنها روش مشاهده صفحه را در داخل یک مرورگر web مشاهده نمایید.
(نکته: به جای اینکه برای تغییر نمای صفحه خود روی برگرها کلیک کنید، می توانید کلیدهای Ctrl+pgaP یا etrl+PgDn را نیز به منظور حرکت به جلو یا عقب از Normal به HTML و به Preview فشار دهید)
استفاده از آیکن های Views
FronT Page برای مشاهده و ویرایش صفحات یا سایتهای web، با توجه به آیکنی که شما در نوار Views کلیک می کنید، شش روش متفاوت را در اختیار شما می گذارد. FronT Page به طور پیش فرض نمای page را نمایش می دهد. گزینه های دیگر به شما امکان می دهند تا پوشه گزارش ها، ساختار مروری، فوق پیوندها یا وظایف و اعمال مربوط به صفحه یا سایت جاری web را مشاهده نمایید. هر نما یک مجموعه متفاوت از اطلاعات مربوط به سایت یا صفحات شما ار ارائه می دهد.
تغییر نماها
1- مطمئن شوید که نوار Views در قاب سخت چب FronT Page قابل رویت است. زیر این صورت Views bar > Views را انتخاب نمایید.
2- روی یکی از شش آیکن Views در قاب سمت چپ کلید نمایید.
3- قاب سمت راست FronT Page به منظور واکنش در برابر انتخاب شما تغییر خوهد کرد.
(نکته: اهمیتی ندارد که شما در حال استفاده کدام نما هستید، می توانید با کلیک نمودن بر روی آیکن Folder list در نوار ابزار استاندارد، ساختار پوشه سایت خود را مشاهده نمایید.)
به منظور پنهان نمودن پوشه ها مجدداً روی آیکن کلیک نمایید و یا اینکه برای فعال یا غیر فعال کردن پوشه ها، View > Folder را برگزینید.
در صورتی که شما حداکثر فضای کاری را برای صفحات خود بخواهید، می توانید با انتخاب Views bar > Views و کلیک کردن بر روی Views bar و برداشتن علامت آن نوار Views را پنهان نمایید. برای باز گرداندن Views bar مراحل را تکرار کنید.
شما می توانید مادامی که در نمای Tasks قرار دارید، سریعاً یک Task جدید را به راست کلیک کردن در درون قاب Tasks اضافه نمایید. برای تغییر یک Taskیا وظیفه موجود، روی هر یک از اجزا در فهرست Tasks راست کلیک کنید.
استفاده از نوارهای ابزار (TooL BARS)
نوارهای ابزار Formatting , Standard به طور پیش فرض بالای پنجره اصلی FronT Page ظاهر می گردند. اما یکی یا چند تا از هفت نوار ابزار دیگر FronT Page را با توجه به وظایف web که شما در حال حاضر انجام می دهید، می توان به طور دستی نمایش داد. شما می توانید مانند همه نوارهای ابزار FronT Page، آنها را به دلخواه خود سفارشی نمایید.
آیکن هایی که در نوار ابزار Standard وجود دارند، به طور پیش فرض در زیر نوار منو ظاهر می شوند و متداول ترین فرمانهای به کار رفته در FronT Page را به کار می اندازند. و آیکن هایی که در نوار ابزار Formatting وجود داشته و به طور پیش فرض ظاهر می شوند، معمولاً به فرمانهای ظاهر شده منو که در منوی Format قرار دارند مربوط می گردند.
فعال و غیر فعال نمودن نوارهای ابزار
1- View/ Toolbar را انتخاب کنید و یک نوار ابزار از منوی باز شو برای فعال یا غیر فعال نمودن آن برگزینید. نوارهای ابزار علامت خورده از قبل فعال شده اند؛ آنهایی که فاقد علامت هستند غیر فعال می باشند.
2- مکان نمای خود را روی نوار ابزار انتخاب شده و رها کنید تا فوراً بالا یا پایین پنجره اصلی FronT Page ظاهر می گردد.
بازار یابی نوارهای ابزار
FronT Page به شما اجازه می دهد تا هر یک از نوارهای ابزار آن را به جایی منتقل نمایید که برای شما راحت ترین حالت را داشته باشند. در برخی از مواقع ساده ترین حالت اینست که نوارهای ابزار فعال شده در داخل پنجره اصلی (Docked) قرار گیرند و یا به عبارت دیگر در عرض قسمت بالای پنجره اصلی FronT Page به طور افقی اجرا گردند. با این حال ممکن است برای برخی از وظایف (Tasks)، ترجیح بدهید که نوار ابزار را به طور جداگانه بر روی Desktop قرار دهید. FronT Page همچنین به شما این امکان را می دهد تا به منظور تناسب فضای کاری خود نوارهای ابزار را تغییر اندازه دهید.
انتقال نوارهای ابزار در desktop
برای تغییر مکان یک نوار ابزار docked آنهایی که در عرض پنجره اصلی FronT Page اجرا می شوند مکان نمای خود را بر روی نوار ابزار کلیک کرده، فشردن مکان نما را ادامه دهید و نوار ابزار را به نقطه جدید بر روی Desktop بکشید، جایی که با عنوان مربوط به خودش ظاهر می گردد.
قرار دادن نوارهای ابزار در پنجره اصلی ( Dock)
برای انتقال یک نوار ابزار آزاد و مستقل ( Free standing) به داخل یک وضعیت docked روی نوار ابزار کلیک نموده و آن را در ناحیه ای بکشید که بالای پنجره اصلی FronT Page قرار دارد. همان طور که مکان نمای شما به ناحیه docking نزدیک می گردد. نوار ابزار مستقل در مکان مربوطه قرار خواهد گرفت.
تغییر اندازه نوارهای ابزار مستقل (Free standing)
برای جمع کردن یک نوار ابزار Free standing روی لبه بیرونی آن کلیک نموده، مکان نما را به طرف مرکز نوار ابزار بکشید. برای بزرگ نمودن نوار ابزار، مکان نما را از مرکز نوار ابزار دور کنید سفارشی کردن نوارهای ابزار FronT Page به شما امکان می دهد تا دکمه های نوار ابزار را اضافه یا حذف نمایید؛ شما همچنین می توانید با اضافه کردن دکمه های اضافی به نوارهای ابزار موجود و یا با ایجاد نوارهای ابزار کاملاً جدید، آنها را سفارشی نمایید.
اضافه یا حذف کردن دکمه های نوار ابزار
1- بر روی مثلثی کلیک نمایید که در انتهاب نوار ابزاری که شما می خواهید سفارشی کنید قرار گرفته است؛ منوی باز شوی “Add or Remave Buttons” ظاهر خواهد شد.
2- اگر مکان نما را بر روی منوی باز شوی Add or Remave Buttons انتقال دهید منوی باز شوی دیگری ظاهر می گردد که تمام دکمه های جاری علامت خورده نوار ابزار را نشان می دهد.
3- روی آیتمی کلیک کنید که برای حذف شدن در نظر گرفته اید، علامت کنار آن ناپدید خواهد شد.
4- برداشتن علامت( حذف) یا علامت گذاری (اضافه کردن) را تا زمانی ادامه دهید که نظر شما تأمین گردد. سپس در جایی خارج از منوی بازشو کلیک نمایید تا نوار وظیفه تغییرات شما را منعکس کند.
نکته: حذف تصادفی یک منو به طور کلی کار بسیار آسانی است. شما می دانید به منظور بی اثر نمودن تغییرات خود به طور سریع یک نوار ابزار را به مکان اصلی خود باز نشانی کنید. روی مثلث انتهای نوار ابزار کلیک نموده به منوی باز شوی
“Add or Remave Buttons” بروید و روی “Todbar Reset” کلیک کنید مجدداً دکمه های اصلی نوار وظیفه ظاهر می شوند.
دسته بندی | فنی و مهندسی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 1420 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 200 |
فصل اول:
معرفی تحقیق
- مقدمه
- تعریف موضوع
- بیان مساله
- اهداف تحقیق
- اهمیت و ضرورت تحقیق
- فرضیههای تحقیق
- تعاریف عملیاتی متغیرها و واژههای اصلی تحقیق
مقدمه:
تحولی ژرف در شرف وقوع است. تحولی که در سالهای آینده جامعه صنعتی را اساساً دگرگون خواهد نمود. این تحول ویژه، نتیجه پیشرفتهای سریع و بیسابقه تکنولوژی اطلاعات در سالهای اخیر است. پیشرفت علم و دانش در سالهای اخیر دستاوردهای فراوانی را برای انسان به همراه داشته است. آخرین پیشرفتها در زمینه ارتباطات، مخابرات، ماهوارهها، کامپیوترها، مسافرتهای فضایی، مهندسی ژنتیک و سایر علوم، نوید بخش تحولات بیشتر در قرن آینده است. (فقیه و سرافراز، 1372، ص 22)
الوین تافلر در کتاب جابجایی در قدرت به عناصر سه گانه قدرت اشاره میکند که عبارتند از:
خشونت، ثروت و دانایی. بدین معنا که اگر در زمان انقلاب صنعتی، قدرت سرمایه یا ثروت حرف اول را در جهان آنروز میزد ولی امروزه این قدرت، مفهوم دانایی است که حرف اول را در جهان خواهد زد. به زعم تافلر بر خلاف دهههای قبل این قدرت زور یا بازو نیست که تعیین کننده قدرت جهانی یا گوینده حرف اول در جهان است بلکه این دانایی و اطلاعات بشری است که میتواند تکلیف ابرقدرت آینده را در جهان آینده روشن کند در نتیجه سرمایهگذاریهای انفعالی و اقتصادی در این قرن در مقابل سرمایهگذاریهای اطلاعاتی و علمی بسیار ناچیز و کم و کمتر خواهد شد. تافلر علت فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را نیاز اطلاعاتی او به تکنیکها و فنون اطلاعاتی پیشرفته در زمینه تکنولوژی نظیر کامپیوتر میداند و همچنین علت قدرتمندی ژاپن در صحنه جهانی امروز و آینده را بعلت برخورداری از نظام اطلاعاتی و دانایی دقیق در صحنه جهانی میداند و یا علت ابرقدرت شدن احتمالی اروپا در یکی کردن قدرت تحقیق و توسعه و جمعآوری توان اطلاعاتی و دانایی خود در زمینه پیشرفت و تکنولوژی میداند. (تافلر، 1370، ص 90)
عصر اقتصاد خود معیشتی و کشاورزی با بهرهگیری از روشهای مبتدی مانند نیروی فیزیکی انسان و حیوان نقش اقتصادی خود را ایفا کرد و عصر انقلاب صنعتی نیز بر پایه بهینه سازی روش تولید انبوه با استفاده از نیروهای محرکه و بهرهگیری از منابع انرژی شکوفایی خود را نمایان ساخت. اما اکنون عصر اطلاعات است که هسته و یاخته اساسی آنرا توانهای رایانهای و شبکههای ارتباطی تشکیل میدهد در این دوران هدف اساسی بر افزایش توان فکری و اطلاعاتی و ارتباطی جامعه قرار دارد که محصول چنین ساختاری افزایش آگاهی اجتماعی و برقراری تعادل در دانش عمومی و بهرهگیری از فناوریهاست و از آنجایی که بهرهگیری از رایانهها از دهه 50 آغاز شده. اهمیت این فناوریها بر همگان اثبات شده است. (مومنی، 1380، ص 664)
نگرش جدیدی که بر دنیای پست مدرن[1] حاکم است نشان میدهد که خواستههای اقتصاد پویا و سازمانهای جدید و در حال تحول مستلزم ایجاد ساختارهای جدید اجتماعی، سبکهای رهبری جدید و همچنین رهیافتهای نوین در ساختار سازمانی است و همه ناشی از سیل عظیم تولید و گسترش اطلاعات در عصر حاضر است که سازمان را مجبور به نگرش مجدد در عملکرد و فعالیتهایش میکند.
تعریف موضوع:
دوران جدید که به عصر اطلاعات یا انفورماتیک معروف شده نوید دهنده جهانی نو با شیوههای نوین بکارگیری اطلاعات است. تاثیر شگرفی که فناوری اطلاعات[2]در دو دهه اخیر بر کار و زندگی بشر گذاشته در خلال تمدن چندین هزار ساله او سابقه ندارد. IT یا بعبارتی کاربرد علمی نظامهای کامپیوتری توانسته علوم مختلف را یاری دهد که هر یک گامی بلندبر داشتهاند. (فلاح همتآبادی، 1382، صفحه 3)
سازمانها نیز در این دوران به مثابه «مغزهای پردازش کننده اطلاعات»[3] در نظر گرفته میشوند. سازمانها سیستمهای اطلاعاتی هستند. هر جنبهای از عملکرد سازمان بستگی به پردازش اطلاعات دارد و مدیران تصمیمات خود را از طریق پردازش اطلاعات اتخاذ میکنند. با پیدایش اینترنت و اینترانت سازمانها مترادف با جریان اطلاعات گردیدهاند. (مورگان به نقل از وارث 1380، صفحه 124)
همچنین در سازمانهای امروزی مدیران مجهز به رایانههای شخصی شدهاند که نه تنها امکان دسترسی به پایگاههای مرکزی دادهها را برای آنها فراهم میکند بلکه به آنها اجازه میدهد که خود اطلاعاتی را ایجاد نموده و در پایگاههای اطلاعاتی ذخیره نمایند. مدیران در جوامع کنونی در جمعآوری اطلاعات و ذخیرهسازی آن روی به عدم تمرکز آوردهاند. در ده سال آینده یافتن مدیری که بطور منظم از کامپیوتر برای نظارت بر فعالیتهای سازمانی خود و همچنین جمعآوری اطلاعات اولیه برای تصمیمگیری استفاده نکند غیرعادی بنظر خواهد آمد غیر معقول نیست که پیشبینی کنیم در آینده بسیار نزدیک سازمانها بر اساس شبکه اطلاعاتی خود ساختاربندی خواهند شد. در آینده مدیران با استفاده از سیستم اطلاعاتی قادر خواهند شد که به طور اثربخش فعالیتها را هماهنگ و کنترل نمایند و نیاز به دوائر ستادی و تعداد زیادی از مدیران میانی را کاهش دهند. استیفن را بینز در کتاب تئوری سازمان برخی از تبعات انقلاب حاصله در فناوری اطلاعاتی که امکان وقوع آن هست را بدین گونه بر میشمارد:
1- بوجود آمدن ترکیبی از تمرکز و عدم تمرکز در سازمان
2- بوجود آمدن سازمانهای تختتر (سطحتر)
3- امکان کار کردن دهها میلیون نفر از کارگران و کارمندان در منزل
(رابینز، 80، ص 417)
بنابر شواهدی که ارائه گشت امروزه IT بعنوان ابزار استراتژیک مطرح است. در این شرایط حساس که کشورهای صنعتی سخت غرق در انقلاب ناشی از فناوریهای اطلاعاتی، کامپیوتر و میکروالکترونیک هستند کشورهای در حال توسعه در حاشیه قرار میگیرند. ولی در آینده این کشورها یا با بدست آوردن و بکارگیری دانش در جهت سرعت بخشیدن به حرکت چرخهای اقتصادی و اجتماعی خود جلو خواهند رفت یا در بازار رقابت فشرده و در حال افزایش جهانی واپس خواهند رفت.
بیان مساله:
فنآوری اطلاعات در عصر انفجار اطلاعات با سرعتی فزاینده در حال پیشرفت و دگرگونی است. سیستمهای مختلف رایانهای هر روزه در نهادهای مختلف اقتصادی اجتماعی و صنعتی و اداری جهان پیشرفته، بیشتر و بیشتر ریشه دوانیده و در روند تصمیمگیریهای درون سازمان تحولات اساسی ایجاد میکنند. بهرهگیری از امکانات ناشی از توسعه سیستمهای اطلاعاتی مبتنی بر کامپیوتر برای تسریع در عملیات اداری و عرضه سریع و مقرون به صرفه خدمات و محصولات تولیدی سازمانها، باعث شده است که در کشورهای توسعه یافته اینگونه سیستمها تقریباً در بیشتر رشتهها بکار گرفته شوند. در حال حاضر در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و از جمله کشورمان ایران سازمانها تمایل زیادی برای بهرهگیری و استفاده از این فناوریهای اطلاعاتی از خود نشان میدهند. با در نظر گرفتن این موضوع که در آینده هیچ عاملی مانند فناوری اطلاعات قادر به تغییر طراحی سازمانها نخواهد بود. تحقیق در این زمینه امری ضروری خواهد بود. از طرفی دیگر با توجه به تمایل سازمانهای کشور ما جهت استفاده از فنآوریهای اطلاعاتی لازم است مدیران پیشاپیش از اثراتی که احتمالاً این فناوریها بر سازمان، افراد و… میگذارند آگاهی یافته و با چشمانی کاملاً باز فنآوریهای اطلاعاتی را وارد سازمان کرده (متناسب با سطوح مدیریت و مهارت کاربران) و از آنها استفاده نمایند. با در نظر گرفتن این موارد در تحقیق حاضر به بررسی اثرات ناشی از کاربرد فنآوریهای اطلاعاتی در سازمان بر ساختار سازمانی خواهیم پرداخت و به این سوال اساسی پاسخ خواهیم داد که: کاربرد فنآوری اطلاعات چه اثراتی بر ساختار سازمانی دارد؟
اهداف تحقیق:
هدف اولیه تحقق ارائه چهارچوبی از میزان و چگونگی اثرگذاری فنآوری اطلاعات بر ساختار سازمانی میباشد که این موضوع به مدیران کمک خواهد کرد تا نسبت به اثرات فناوری اطلاعات بر ساختار سازمان آگاهی یابند و به آنها در جهت حل مشکلات سازمان (از نظر ساختاری) یاری خواهد رساند.
دوم: شناخت بهتر فناوریهای اطلاعاتی و پیشرفتهای حاصله در این زمینه در جهت استفاده مدیران، دانشجویان و محققان.
سوم: بررسی رابطه میان فناوریهای اطلاعاتی و ابعاد ساختار سازمانی جهت استفاده مدیران، دانشجویان و محققان.
چهارم: بررسی وضعیت سازمان مورد مطالعه (شرکتهای سهامی بیمه ایران) از لحاظ بهرهگیری فناوریهای اطلاعاتی.
پنجم: فهم اینکه متغیر فناوری اطلاعات بر کدامیک از ابعاد ساختاری سازمانی بیشترین تاثیر را دارد.
اهمیت و ضرورت تحقیق:
تا قبل از سال 1960 در روند سیر تکاملی تئوری سازمان ما شاهد این قضیه هستیم که در آن دوران به سازمان بعنوان سیستمی بسته نگاه میشد که پدیدهای بود جدا از محیط خارج از خود. با آغاز دهه 1960 و تحقیقات التون میو در کمپانی وسترن الکتریک دیدگاه سیستم باز شروع به غالب شدن بر تئوری سازمان کرد. در این دیدگاه سازمان پدیدهای است که با محیط بیرون خود ماده، انرژی و اطلاعات تبادل میکند. در واقع کلید درک سازمان بعنوان سیستم باز واقف شدن به این قضیه است که سازمان با محیط در تعامل است و اگر سازمان خواهان اثربخشی خود است لازم است که سازمان خود را با محیط تطبیق دهد. این امر در قالب سیستمهای باز نیاز به این دارد که سازمانها ساز و کارهای نظارت و بازخورد را برای تعیین، تشخیص و درک محیط واحساس تغییرات حاصله در محیط تعدیلات ضروری ایجاد کرده و توسعه دهند. بدون اطلاعات صحیح و کافی سازمان در دریای عدم اطمینان غوطهور است و هر قدر بر پیچیدگی محیطی و سرعت و شتاب تغییرات افزوده شود. عدم اطمینان زیاد میشود و تنها چیزی که میتواند این عدم اطمینان را کاهش دهد اطلاعات است.
در دنیای امروز اطلاع رسانی بعنوان مجموعهای از روشها و ابزارهای که ذخیرهسازی، سازماندهی، پردازش و بازیابی اطلاعات را در ابعاد گوناگون محقق میسازد به منزله یک سرمایه ملی درآمده است و در حکم پشتوانهای برای نیل به اهداف توسعه که نهایتاً پیشرفتهای صنعتی، فرهنگی و اقتصادی را به دنبال خواهد داشت. مجموعه این ابزارهایی که منجر به ذخیرهسازی، سازماندهی، پردازش و بازیافت اطلاعات در دنیای امروز شدهاند فناوری اطلاعاتی میباشد. و از زمان مطرح شدن این قضیه بیش از چند دهه نمیگذرد چرا که تمایل و نیاز به استفاده از فنآوری اطلاعاتی جدید بصورت موجی فراگیر در آمده است و مدیران و سازمانهای کشورها از جمله کشورمان ایران را نیز متاثر ساخته است. آنچه که تا چند سال قبل بعنوان یک مزیت رقابتی محسوب میشد امروزه بعنوان یکی نیاز رقابتی مطرح میباشد و از حالت انحصاری که در قبل داشت بیرون آمده و در اختیار همگان قرار گرفته است. نکته قابل توجه در استفاده از فناوریهای اطلاعاتی در سازمانهای کشورهای در حال توسعه مساله کنترل معدودی از کشورهای در حال توسعه بر فناوریهای جدید و نیاز به منابع مالی هنگفت در اجرای تحقیقات مرتبط با فناوریهای اطلاعات میباشد که سبب گشته تا پیشرفتهای حاصله در این زمینه مبتنی بر نیازهای کشورهای در حال توسعه نباشد. با این وجود این کشورها برای ورود به عرصه رقابت جهانی و دنیای فراصنعتی ناگزیر به بهرهگیری از فناوریهای اطلاعاتی جدید بوده و هیچگونه سستی در این زمینه توجیه پذیر نخواهد بود با توجه به هزینهبر بودن ابزارها و تکنیکهای مربوط به کاربرد فناوریهای اطلاعاتی و ضعف مالی کشورهای در حال توسعه آگاه نمودن مدیران سازمانها در این کشورها از اثرات فناوری اطلاعات بیش از پیش ضرورت مییابد. در ضمن باید به این نکته نیز توجه داشت که خرید و هزینههای مربوط به ابزارها و وسایل فناوریهای اطلاعاتی و رایانههای پیشرفته تعیین کننده تحول و پیشرفت و توسعه سازمانی نیست و آنچه اهمیت دارد چگونگی میزان کاربرد این فناوریها در سازمانهاست لذا در این پژوهش در پی آنیم تا این بینش را فراروی مدیران قرار دهیم که اثرات ناشی از کاربرد این فناوریهای اطلاعاتی بر ساختار سازمانی (ابعاد ساختار سازمانی) چگونه خواهد بود.
فرضیات تحقیق:
فرضیه اصلی تحقیق: بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ساختار سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه اول: بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و پیچیدگی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه دوم: بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و رسمیت سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه سوم: بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و تمرکز سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
فرضیه چهارم: بین میزان استفاده از فناوری اطلاعات و نسبت پرسنلی سازمانی رابطه معناداری وجود دارد.
تعاریف عملیاتی متغیرها و واژههای اصلی تحقیق
- فناوری اطلاعات[4]:
عبارتست از مجموعهای از ابزارها و روشهایی که بعنوان نقطه همگرایی الکترونیک و پردازش اطلاعات دانش جدیدی را برای گردآوری، ذخیرهسازی، پردازش، سازماندهی، انتقال و نمایش اطلاعات در اختیار انسان قرار میدهد از اینرو اصطلاح فناوری اطلاعات برای توصیف فناوریهایی بکار میرود که ما را در راه ثبت، ذخیرهسازی، پردازش، بازیابی، انتقال و دریافت اطلاعات یاری میکنند. این اصطلاح فناوریهای نوینی مانند کامپیوتر، انتقال از طریق فاکس، میکروگرافها، ارتباطات از راهدور، میکروالکترونیکها، همچنین، فناوریهای قدیمیتر نظیر سیستمهای بایگانی اسناد، ماشینهای محاسباتی مکانیکی و چاپ و حکاکی را در بر میگیرد. (بهان، هولمز، 1377، ص 5)
منظور از فنآوری اطلاعات در این تحقیق میزان کاربرد مدیران شرکتهای سهامی بیمه ایران از این نوع فنآوریها من جمله سیستمهای اتوماسیون اداری، سیستمهای بایگانی، سیستم اطلاعات مدیریت، فناوریهای اینترنت و دیگر مواردی است که در نتیجه نمرهدهی مدیران به پرسشنامهای که به همین منظور تهیه شده است مشخص میشود.
- ساختار سازمانی[5]: ساختار سازمانی راه یا شیوهای است که بوسیله آن فعالیتهای سازمانی تقسیم، سازماندهی و هماهنگ میشوند. (اعرابی، 1376، ص 15) در این تحقیق 4 بعد از ابعاد ساختار سازمانی یعنی پیچیدگی، رسمیت، تمرکز و نسبت پرسنلی شرکت سهامی بیمه ایران بعنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شده است و منظور از ساختار سازمانی پاسخهایی است که مدیران شرکتهای سهامی بیمه ایران به دو پرسشنامه ابعاد ساختار سازمانی رابینز و پرسشنامه محقق ساخته نسبت پرسنلی میدهند، خواهد بود.
- پیچیدگی[6]:
پیچیدگی به میزان تفکیکی که در سازمان وجود دارد اشاره میکند تفکیک افقی، میزان یا حد تفکیک افقی بین واحدها را نشان میدهد. تفکیک عمودی به عمق یا ارتفاع سلسله مراتب سازمانی نظر دارد تفکیک بر اساس مناطق جغرافیایی، به میزان پراکندگی واحدها و امکانات و نیروهای انسانی از لحاظ جغرافیایی اشاره دارد.
- رسمیت[7]:
رسمیت به میزان یا حدی که مشاغل استاندارد شدهاند اشاره میکند.
(رابینز، 1380، ص 102-81)
- تمرکز[8]:
در سلسله مراتب اختیارات، تمرکز به آن سطح از اختیارات گفته میشود که قدرت تصمیمگیری دارد، هنگامی که تصمیم در سطح بالای سازمانی گرفته میشود آن سازمان متمرکز و هنگامی که تصمیمگیریها به سطوح پایینتر سازمان تفویض گردد میگویند که سازمان غیر متمرکز است. (دفت، 1379، ص 31)
نسبتهای پرسنلی[9]:
این نسبت بیان کننده بکارگیری افرادی است که برای وظایف مختلف و دوایر گوناگون به استخدام سازمان در میآیند. نمونههایی از نسبت پرسنلی عبارتند از نسبت مدیریت، نسبت اداری، نسبت ستادی یا نسبت کارکنانی که دستمزد مستقیم و کارکنانی که دستمزد غیرمستقیم میگیرند.
(همان ماخذ، ص 32)
منظور از هر چهار مقوله رسمیت، پیچیدگی، تمرکز و نسبتهای پرسنلی در این پژوهش میزان امتیازی است که هر مدیر یا معاون به پرسشنامهای که برای سنجش این مولفهها در نظر گرفته شده است میدهد، میباشد.
فصل دوم :
ادبیات نظری و تجربی تحقیق
1- قسمت اول: فنآوری اطلاعات
2- قسمت دوم: سازمان و ساختار سازمانی
3- قسمت سوم: پیشینه تحقیق
4- قسمت چهارم: تاریخچه و معرفی شرکتهای سهامی بیمه ایران
قسمت اول:
فنآوری اطلاعات
(IT)
مقدمه:
اطلاعات همانند خونی است که در کالبد سازمان جریان مییابد و به آن حیات میبخشد، اطلاعات میتواند فرایند تصمیمگیری را در مورد ساختار، تکنولوژی و نوآوری تغذیه نماید، و همچنین اطلاعات همانند یک رگ حیاتی است که سازمان را به عرضه کنندگان مواد اولیه و مشتریان متصل میسازد، توسعه فنآوری اطلاعات مانند کامپیوترها و وسایل ارتباط الکترونیکی ماهیت بسیاری از کارهای دفتری را دگرگون کردهاند، شبکههای کار در خانه و خودکار شدن، امکان محدود کردن بعضی بخشها و کاهش تعداد کارکنان سازمان را فراهم آوردهاند. از این پدیدهها (فنآوری اطلاعات) ممکن است چنین استنباط شود که سازمانهای بزرگ کوچکتر میشوند و گرایش بسوی انواع انعطافپذیرتر و کوچکتر سازمان نیرومندتر میشود.
فنآوری اطلاعات همچنین میتواند منجر به تغییرات نسبتاً وسیعی در سطح بینالمللی باشد. زیرا این فنآوریهای اطلاعاتی و کامپیوترها میتوانند تاثیر شدیدی بر عملکردهای اقتصادی و اجتماعی و مناسبات جهانی داشته باشند. هم در پیشبینیهای خوشبینانه از نظر ابعاد مثبت تاثیرات فنآوری اطلاعات بر شیوههای زندگی و هم در بدبینیهای موجود نسبت به تاثیرات مخرب آن عناصری از واقعیت نهفته است، به هر تقدیر، بر بازار کار و شیوه زندگی تاثیر خواهد نهاد. در حال حاضر فنآوری اطلاعات مهمترین مسالهای نیست که یک کشور بخصوص با آن روبرو باشد بلکه تجلی آن بعنوان سریعالتغیرترین عامل اقتصاد بسیاری از کشورها، مسالهساز است. این فنآوری به سرعت در حال بهسازی و ارتقاست و هزینهها با سرعت قابل توجه کاهش مییابند. دامنه کاربرد آن بسیار وسیع است و در غالب صنایع تاثیرات آن بر قیمت تمام شده محصول از نظر سهم هزینههای مربوط به نیروی انسانی از اهمیت بسیار برخوردار است.
همچنین کاربرد این فنآوریهای اطلاعاتی در سازمانها در حکم یکی از منابع و دارائیهای با ارزش سازمانی است و انتخاب و تعیین استراتژی صحیح برای کاربرد آن ضروری است.
البته در مرحله اول این مطلب برای بسیاری از مدیران سازمانها چندان پذیرفتنی نیست و برخورد با اطلاعات در حکم منبعی همپایه همچون نیروی انسانی، مواد اولیه، منابع مالی و … و گاه مهمتر از اینها، امر راحتی نیست. حتی برای بسیاری از مدیران سطح اجرایی نیز، تلقی عنصری غیر ملموس در حکم منبع اصلی امکانات حیاتی، مشکل است. اما اگر درست توجه کنیم میبینیم که چطور این عناصر غیر ملموس، بر بالا رفتن بهرهوری و سوددهی هر سازمانی و بهینهسازی اتخاذ تصمیمات مدیران راهبردی تاثیر میگذارند. اطلاعات در حیات هر سازمانی میتواند نقش مهمی را بعهده داشته باشد. در واقع اطلاعات وسیلهای است که امکان استفاده بهتر و مناسبتر از منابع ملموس سازمان را برای مدیریت فراهم میآورد. اطلاعات در سازمان غالباً به شکل موثری اداره نمیشود و با وجود آنکه در بسیاری از سازمانها، اطلاعات با فنآوری پیشرفته همراه شد و نظامهای پیچیده خودکار برای خدمات اطلاعات[10] و همچنین نظامهای خودکار دفتری و اداری[11] در سطح وسیع به کار گرفته میشوند، هنوز در مورد مسئله مدیریت این نظامها و مراکز خدمات اطلاعاتی و چگونگی و میزان کاربرد این فنآوریها و مدیریت منابع اطلاعاتی بحث و بررسی دقیق و مفصلی نشده یا اجرا نگردیده است.
میتوان اولین گام برای کاربرد فنآوریهای اطلاعاتی را آگاهی مدیران از ارزش بالقوة آن دانست. همان طوری که با فعالتر شدن مدیریت، بکارگیری اصول و علوم آن سادهتر گردید، با ارج نهادن به نقش اطلاعات در سازمان به کاربرد فنآوریهای اطلاعاتی و نیز نقشآفرینی اطلاعات در تصمیمات و استراتژیهای مدیریتی و چگونگی بهرهگیری از آن آگاهتر خواهیم شد.
تکنولوژی (فنآوری) :
تکنولوژی یکی از عوامل موثر و تعیین کننده در ساختار سازمانی است و تغییرات و تحولات تکنولوژیکی باعث پیدایش صنایع و مشاغل جدید و از بین رفتن یا بیاهمیت شدن بعضی از صنایع و مشاغل قبلی میگردد. بنابراین ورود تکنولوژی به سازمان محدودیتها و فرصتهایی را پدید میآورد که از جمیع جهات بر سازمان تاثیر میگذارد. تکنولوژی ترکیب جدیدی از تلاش انسان، ماشینها و تجهیزات و روشهای انجام کار را ایجاد میکند که نیازمند آمادگی سازمان در جهت پذیرش و انتخاب ترکیب صحیح میباشد. در مفهوم واقعی تکنولوژی، اتفاق نظر کامل وجود ندارد. برداشتهای متفاوت از تاثیر تکنولوژی در سازمان شده است همچین سطوح تجزیه و تحلیل تاثیر تکنولوژی در سازمان نیز متفاوت بوده است و عدهای کل سازمان را بعنوان استفاده کنندگان تکنولوژیهای متفاوت و حتی عدهای دیگر فرد را بعنوان یک واحد تاثیرپذیر تکنولوژی مورد بررسی قرار دادهاند.
به همین جهت تعریف واحدی از تکنولوژی ارائه نشده است.
به هر حال، تکنولوژی عبارتی است که برای هر نوع سازمانی قابل کاربرد است. سازمانها همگی اعم از صنعتی و خدماتی از تکنولوژی استفاده میکنند. همه سازمانها به این منظور بوجود آمدهاند که تغییری را در «شیء» بوجود آورند و ایجاد این تغییر مستلزم داشتن تکنولوژی است. البته شیء مذکور حتما نباید دارای شکل ظاهری و مادی باشد، بلکه میتواند شامل مواردی مثل اطلاعات، نمادها و حتی افراد نیز باشد. محسوس و ملموس بودن یا نبودن شیء مورد تغییر در سازمان، تاثیری در مفهوم و اهمیت تکنولوژی به طور عام ندارد به عبارت دیگر بعنوان عامل موثر هماهنگی که در یک پالایشگاه نفت مورد بررسی قرار میگیردبه همان نحو نیز در یک موسسه بیمه مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.(Scott . Bedeian . 1986)
تکنولوژی در جهان پیشرفته امروز، همان گنج پر ارزشی است که نوع بشر پس از قرنها تلاش برای دانستن و کاربرد دانشها برای زندگی بهتر و آسانتر بدست آورده است و در یک کلام میتوان گفت تکنولوژی دستاورد دانش است. (هوا کیمیان، 1374، ص 20)
علم، صنعت و تکنولوژی میتوانند جامعه و جهان را متحول کنند تا آن حد که پایهگذار تحولهای تاریخی باشند و جوامع بشری را از دورانی به دوران دیگر، با ویژگیهای کاملا متفاوت انتقال دهند. «ژان ـ ژاک سروان ـ شرایبر» نویسنده کتاب (تکاپوی جهانی)از لحظههای استثنایی و دگردیسی جوامع سخن میگوید که پیشرفت تکنولوژی زمینهساز آن خواهد بود. شرایبر میگوید «ما در لحظهای استثنایی از دگردیسی جوامع از جمله جامعه خودمان (فرانسه) زندگی میکنیم، لحظهای که نظیر آن در طول قرنها کمتر پیش میآید. … شرایبر برای اثبات این سخن به پیشگفتار کتاب «تکاپوی آمریکا» استناد میکند.
پنج قرن پیش، رابله و سروانتز، بر پایه اختراع صنعت چاپ، جهش بزرگ نورزایش (رنسانس) را بنا نهادند. و نظم اخلاقی را به لرزه در آوردند. زیر و رو شدن فنون در ساختهای اجتماعی و الگوی ذهنی جامعه قرون وسطی شکاف ایجاد کرد. این ضربه «نوزایش» را بوجود آورد.
شرایبر ابراز امیدواری میکند که این بار تحول جهان به گونهای باشد که همه جوامع از دستاوردهای آن برای رفاه و بهرورزی بهره گیرند. او میگوید «البته اراده و حماسه را نباید از ماشینهای کوچکی که مردمان سواحل اقیانوس آرام یکی پس از دیگری به خدمت ذکاوت انسانها در میآورند، انتظار داشت. اگر قرار است و باید جامعه اطلاعات که هم اکنون جانشین جامعه صنعتی فرو پاشیده میشود، به اشتغال کامل استعدادهای همه بیانجامد و درهای آینده را بر روی ما و پنج میلیارد انسان دیگر پیش از پایان نفت، بگشاید، یک انقلاب اجتماعی آنهم همین امروز ضروری است…»
با این تفاسیر باز بنظر میرسد که هنوز نمیتوان تعریف جامعی را از تکنولوژی ارائه داد ما در این پژوهش پس از بررسی تعاریف متعدد از تکنولوژی تعریف هنری مینتزبرگ از تکنولوژی را جامعتر یافتیم مینتز برگ تکنولوژی را عبارت از ابزاری میداند که برای دگرگون کردن «وارده یاin Put » به «ستاده یا Out Put» در هستة عملیاتی بکار میرود. مجموع تکنولوژیهای مورد استفاده در سازمان، نظام فنی سازمان را تشکیل میدهند که شامل سه تکنولوژی، انسانی، ماشینی و روشهای انجام کار میباشد. (مینتز برگ، 1371 ص 17)
همانطور که در صفحات پیشین اشاره کردیم تکنولوژی یکی از عوامل تاثیرگذار بر ساختار سازمانی است. و از نخستین سالهای انقلاب صنعتی آنچه نقطه همگرایی صاحب نظران قرار گرفت، فنآوری و پیشرفتهای آن بود که ضمیمه استمرار انقلاب را فراهم آورد. تاثیر فنآوری بر روابط افراد، گروهها و سازمانها مورد توجه صاحبنظران قرار گرفت و در طول سالهای قرن بیستم تحقیقات قابل ملاحظهای به منظور شناخت ماهیت و عوامل موثر در فنآوری صورت گرفته است در اینجا ما به چند نمونه اشاره خواهیم کرد:
1- پژوهش وود وارد[12]:
خانم جون وود وارد (1971 ـ 1916 م) استاد جامعه شناسی صنعتی دانشگاه علوم تکنولوژی امپریال دانشگاه لندن بود او تحقیقات خود را در دانشگاه لیورپول شروع کرد ولی اشتهارش را مرهون مطالعاتی است که وی متعاقبا در سمت مدیره واحد پژوهشهای مناسبات انسانی در دانشکده فنی اسکس جنوب شرقی بر روی تکنولوژی و ساختار در شرکتهای تولیدی بعمل آورده است. بعدها او و همکارانش، ضمن توسعه مطالعات یاد شده بر عمق آنها نیز افزودند. وود وارد و همکارانش حدود 100 شرکت را مورد مطالعه قرار دادند که اطلاعات بدست آمده از هر شرکت با شرکتهای دیگر متفاوت بود شاید یکی از دلایل متفاوت بودن نتایج اندازه شرکتها بود که یکی شاید 10 کارمند و دیگری 100 کارمند داشت. (نمودار 1 ـ2)
وود وارد سازمانها را در سه گروه کلی فرهمند، سنتی و بور و کراتیک جای داد و در این نوع طبقهبندی نکاتی از قبیل: سلسله مراتب اداری بین بالاترین و پایینترین سطح، حیطة نظارت و یا میانگین افرادی که زیر نظر یک سرپرست بکار اشتغال دارند، میزان ابهام یا وضوح در شرح وظایف کارکنان، حجم مکاتبات و دستور العملها، میزان تقسیم وظایف کارشناسان و متخصصین مورد نظر وی بودند. وود وارد درمییابد که سازمانها از نظر ویژگیهای بالا با هم متفاوت هستند. مثلا در یکجا افراد تحت سرپرستی یک سرپرست خیلی کم بودند و در جایی دیگر شاید 80 تا 90 نفر. سلسله مراتب در واحدهای تولیدی از حداقل 2 تا حداکثر 8 رده میرسید و ارتباطات در جایی بکلی بصورت شفاهی انجام میگرفت اما در جایی دیگر همین ارتباطات کلا بصورت کتبی صورت میپذیرفت. او از خود پرسید این تفاوتها ناشی از چیست؟
گروه خانم وود وارد برای یافتن پاسخ به سوال فوق ابتدا فرض کردند که ممکن است اندازه یا سوابق تاریخی سازمانها دلیل اختلافشان باشد. اما به جوابی نرسیدند. ولی وقتی تفاوت بین فنون متفاوت تولید بررسی گردید، معلوم شد واقعا فنآوری تولید با سلسله مراتب، حیطه نظارت و آن ویژگیهای سازمانی فوق الذکر ارتباط دارد. وود وارد و همکارانش ادعا نکردند که فنآوری تنها عامل موثر در ساختار یک سازمان است همچنان که نگفتند مدیران نمیتوانند بر ساختار سازمانها اثر بگذارند اما تاکید کردند که فنآوری در ساختار سازمان اثر عمدهای دارد.
نتایج اصلی تحقیقات خانم وود وارد بشرح ذیل میباشد:
1ـ ساختار سازمان با فنآوری ارتباط دارد.
2ـ سلسله مراتب همراه با پیچیدگی فنآوری تولید بیشتر میشود.
3ـ تعداد افراد تحت نظارت در تولید انبوه بیشترین ولی در تولید سفارشی و پیوسته پایین است.
4ـ هزینه نیروی کار همراه با افزایش پیچیدگی فنآوری کاهش مییابد و از 36 درصد تولید سفارشی 34 درصد از کل هزینههای تولید در تولید انبوه به 14 درصد در تولید پیوسته میرسد.
5 ـ نسبت کارکنان اداری و سرپرستی به کارگران ساعت مزد با پیچیدگی فنآوری کاهش مییابد.
6ـ با پیچیدگی فنآوری سطح تحصیلات کارکنان بالا میرود.
7 ـ با افزایش پیچیدگی فنآوری، حیطه نظارت مدیریت سطح بالا افزایش مییابد.
8 ـ سازمان تولید سفارشی و پیوسته انعطافپذیر است ولی در تولید انبوه شرح وظایف، مقررات و مسئولیتها دقیقا باید رعایت شود.
9 ـ ارتباطات کتبی بخصوص در تولید انبوه بیش از ارتباطات کتبی در تولید سفارشی و پیوسته است.
10 ـ تقسیم کار و تخصص در تولید انبوه شدید است.
11 ـ علیرغم نیاز به کنترل شدیدتر در تولید انبوه، فاصله مدیریت با سرپرستی بیشتر است.
(رحمان سرشت، 1377، ص 134 ـ 132)
لازم به یادآوری است که خانم وود وارد شرکتهای مورد مطالعه خویش را به سه دسته ذیل تقسیم کرد:
1 ـ تولید تک محصولی و دستههای کوچک[13]: که این شرکتها معمولا به صورت کارگاه هستند و سفارشات اندک میگیرند و بر طبق خواست مشتری عمل میکنند و در نتیجه استفاده بسیاری زیادی از دستگاههای پیشرفته و مکانیزه ندارند.
2 ـ تولید انبوه و دستههای بزرگ[14]: که یک نوع فرایند تولید یا ساخت است که از قطعات استاندارد استفاده میکند و سیستم تولید نسبتا طولانی است.
3 ـ فرایند تولید مستمر[15]: در فرایند تولید مستمر همه کارها بوسیله دستگاههای پیشرفته و مکانیزه انجام میشود. در این فرایند چیزی بنام شرع یا متوقف ساختن دستگاه وجود ندارد. (دفت، 79، ص 211 ـ 207)
نمودار (1 ـ 2) طبقهبندی وود وارد از صد شرکت برتیانیا بر اساس سیستم تولید.
منبع: (وود وارد، به نقل از دفت، 1379، ص 209)
2 ـ پژوهش، درک پیوو و گروه آستن:
این گروه سازمانها را آنچه که هستند مورد مشاهده و مطالعه قرار دادند. آنان در تحقیقاتشان ویژگیهایی از قبیل هدف، مالکیت، فنآوری، اندازه و وابستگی سازمانی را مطالعه کردند، تا اثر آنها را بر میزان و شدت ساخت ارادی، وظایف کارکنان و تمرکز اختیارات در سازمان آشکار سازند. معلوم گشت مالکیت و فنآوری هیچ کدام بر ساختار سازمانی اثر قابل ذکری نمینهند! مالکیت دولتی یا خصوصی چه محدود به یک خانواده کوچک یا گسترده در بین جمع بزرگی از افراد غیر مربوط به هم و نیز فنآوری تولید هیچ تغییر محسوس در قالبمندی فعالیتهای اعضای سازمان و تمرکز اختیارات سازمانی بوجود نمیآورد. طبعاً این یافتة علمی حتی نتایج حاصل از تحقیقات خانم وود وارد را قابل تعمقتر و ارزش و اعتبار آن را محدود میکند.
عواملی که بر ساختار سازمانی اثر گذاشته و میگذارد اندازه سازمان و اتکا یا وابستگی آن به سازمانهای دیگر است. هر قدر سازمان بزرگتر شود احتمال اینکه شمار تخصصهای مورد نیاز آن فزونی یابد بیشتر خواهد شد و هر قدر سازمان بزرگتر شود (یعنی تعداد کارکنان آن افزایش یابد) نیاز به کنترل امور از طریق تدوین و اعمال راهکارهای استاندارد و استفاده از دستورالعملها و چارچوبهای مشخص بیشتر خواهد شد. هر قدروابستگی سازمان به تعدادی از اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از سهامداران، فروشندگان مواد اولیه، خریداران محصولات تمام شده بیشتر باشد برای تصمیمگیری از آزادی عمل کمتری برخوردار خواهد بود حتی اگر به یک سازمان وابسته اختیار تصمیمگیری در بعضی موارد داده شود باز تصمیمات در درون خود حالتی متمرکز خواهد داشت و بطور غیر متمرکز قابل اتخاذ نخواهد بود.
3 ـ مطالعات جیمز تامپسون:
تامپسون در مطالعات تئوریک خود به بررسی و طبقهبندی فنآوریهای موجود پرداخته است به نظر تامپسون در ساختار سازمانی فنآوری که دارای نقش کلیدی است، فنآوری اساسی است. فنآوری اساسی عبارتست از فرایندی که برای تبدیل درون داد به برون داد و عودت آن به محیط، بکار میرود. (رابنیز، ص 162)
تامپسون فنآوری را به صورت ذیل طبقهبندی میکند:
1 ـ فنآوری پیوسته مستمر: اگر وظایف عملیات بطور متوالی با هم وابستگی متقابل داشته باشند، فنآوری پیوسته خواهد بود. در فنآوری میانجی روابط بین فعالیتها بصورت روابط متقابل مکمل و یا تمام کننده میباشد. یعنی فعالیت الف باید قبل از فعالیت ب انجام شده و فعالیت ب پس از تکمیل به فعالیت ج منتهی خواهد شد. خطوط تولید شرکتهایی که بصورت انبوه بوده از نوع فنآوری مستمر استفاده میکنند.
2 ـ فنآوری واسطهای: تامپسون فنآوری واسطهای را نوعی فنآوری که مشتری را به دستاورد سازمان پیوند میدهد تعریف کرده است. ویژگی مهم این فنآوری وابستگی متقابل فعالیتهاست. در این فنآوری روابط بین فعالیتها بصورت وابستگی متقابل پشت سر هم میباشد. در سازمانهایی که از این نوع فنآوری استفاده میشود، استاندارد کردن کارها و برنامهریزی ابزار هماهنگی محسوب میشود.
3 ـ فنآوری متمرکز (فشرده): سومین گروه فنآوری از دیدگاه تامپسون، فنآوری متمرکز است. فنآوری متمرکز دادن پاسخ متعارف به مجموعه متنوعی از شرایط گوناگون و موارد استفاده اقتضایی است. فعالیتها در این نوع فنآوری به طور متقابل به هم وابسته هستند. به علت وجود این وابستگی متقابل، نیاز است تا ارتباط چند جانبه، درک متقابل پرسنل از یکدیگر، توانایی برخورد با مشکلات از دید دیگران در این سازمانها وجود داشته باشد. روابط بین عوامل سازمانی با انواع فنآوری ذکر شده در
جدول (1 ـ 2) بطور خلاصه آمده است. (رابنیز، 1380، ص 163 ـ 160)
نوع فنآوری |
نوع رابطه بین فعالیتها |
اطلاعات و نقش آن در تصمیمگیری |
پیچیدگی سازمانی لازم |
نوع هماهنگی لازم |
فنآوری پیوسته |
ردیفی |
متوسط |
متوسط |
برنامه |
فنآوری واسطهای |
مکمل |
کم |
کم |
استاندارد کردن |
فنآوری فزاینده |
چندسویه |
زیاد |
زیاد |
تعدیل متقابل |
جدول (1 ـ 2) روابط بین عوامل سازمانی با انواع فنآوری
تعریف فنآوری اطلاعات:
فنآوری اطلاعات واژهای است که در بر گیرنده دو موضوع محاسبات[16] و ارتباطات[17]میباشد. تعابیر مختلفی از این واژه ارائه شده است، در یکی از تعابیر، به پردازش اطلاعات اداری محدود شده است و در تعبیر دیگر به کاربرد رایانه در امور تولیدی مانند استفاده از آدم وارهها و کنترلهای از راه دور اشاره دارد. (مومنی، 1372، ص 191)
«اصطلاح فنآوری اطلاعات برای توصیف فنآوریهایی بکار میرود که ما را در ضبط ذخیرهسازی، پردازش، بازیابی، انتقال از طریق فاکس، میکروگرافها ارتباطات از راه دور، همچنین فنآوریهای قدیمیتر بایگانی اسناد، ماشینهای محاسباتی مکانیکی، چاپ و حکاکی را در بر میگیرد. (بهان، هولمز، 1377، ص 5)
فنآوری اطلاعات بر بکارگیری سیستمهای اطلاعات، ارتباطات و سیستمهای مکانیزاسیون اداری بنام کامپیوتر تاکید دارد. (تهرانی، تدین، 1379، ص 9)
میتوان گفت فنآوری اطلاعات در تعریف محدودش به جنبههای مرتبط با فنآوری یک سیستم اطلاعاتی اشاره دارد و شامل: سختافزار، بانک اطلاعاتی، شبکههای نرمافزار و دیگر ابزارها میباشد در این تعریف فنآوری اطلاعات: میتوان بعنوان یک زیر سیستم، سیستم اطلاعاتی در نظر گرفته شود. برخی مواقع فنآوری اطلاعات را مترادف سیستمهای اطلاعاتی نیز بکار میبرند و یا حتی میتوان بعنوان یک مفهوم گستردهتر، در بر گیرنده چندین سیستم اطلاعاتی، کاربران و مدیریت بکار رود.(Turban & others,1996. P:9)
در تعریف دیگری گفته شده است که فنآوری اطلاعات یک طبقهبندی وسیع از تکنیکهای ارتباطات است که سریعا به چگونگی ارتباط مدیران اثر میگذارد و شامل دستگاه ضبط نوارهای ویدئویی، وسایل و خدمات پاسخگویی تلفنی، سیستمهای تلویزیونی مدار بسته و دستگاه پست تصویری میباشد.(Lewis & others. 1995, P:392)
در یک جمعبندی کلی فنآوری اطلاعات را میتوان نقطه همگرایی الکترونیک، پردازش داده و ارتباطات دور برد[18] دانست. این همگرایی دو جنبه دارد: نخست از میان رفتن فاصلهها و در نتیجه قرار گرفتن رایانههای سابقا مجزا از هم در یک شبکه گسترده جهانی، و دوم رایانهای شدن سیستمهای ارتباطات دور برد که باعث ایجاد ظرفیتهای جدیدی، در انتقال صدا و تصویر میشود. این همگرایی دو وجهی ابزارهای جدیدی را برای گردآوری، ذخیرهسازی، پردازش، سازماندهی، انتقال و نمایش اطلاعات در اختیار انسان قرار میدهد. (فرنه، 1375، ص 132)
پیشرفتهای،حاصل در زمینه فنآوری اطلاعات را میتوان بیواسطه ناشی از پیشرفت اخیر میکرو الکترونیک دانست. زیرا نتایج علمی و مرتبط با فنآوری بدست آمده در عرصه ترانزیستورها، نیمههادیها[19] و مدارهای یکپارچه[20]، و تراشهها[21]، چنان بوده است که امروزه نقش چسبی را دارد که بخشهای گوناگون سازمان را به یکدیگر پیوند میدهند. این عامل همچون تیری در ترکش مدیریت بوده و همزمان ابزار کنترل و نوآوری است.(Turban, 1996. P:13)
تکنولوژی اطلاعات، امروزه از مدارهای الکترونیکی برای پردازش اطلاعات استفاده میکند. تکنولوژی اطلاعات جایگزین و یا مکمل تواناییهای جسمی انسان شده است و این مورد در مقایسه با تکنولوژی مکانیکی که جایگزین تواناییهای جسمی انسان است قابل توجه است، عدهای معتقدند که تکنولوژی اطلاعات تنها برای فعالیتهایی قابل کاربرد است که تحت عنوان «پردازش داده» و بایگانی اطلاعات قرار میگیرند، در حالی که عدهای دیگر هرگونه کاربرد و استفاده از تجهیزات الکترونیکی مانند رباتها در اتوماسیون تولید را نیز تحت عنوان تکنولوژی اطلاعات میدانند. نظر منطقی دیگر آنست که مفهوم تکنولوژی اطلاعات آن کاربردها و مواردی را در بر میگیرد که تا حدی در بر دارنده پردازش الکترونیکی دادههاست. (Child, 1984, P:20)
تاریخچه فنآوری اطلاعات:
تاریخچه فنآوری اطلاعات به چهار دوره اصلی تقسیمبندی میگردد و هر یک به وسیله فنآوری اصلی که در آن زمان برای حل مسائل مربوط به داده، پردازش، بازداد و ارتباطات بکار میرفته متمایز میگردد. این چهار دوره عبارتند از:
عصر قبل از مکانیکی[22] (1450 ـ 3000 قبل از میلاد مسیح)
عصر مکانیکی[23] (1840 ـ 1450 پس از میلاد مسیح)
عصر الکترو مکانیکی[24] (1940 ـ 1840 پس از میلاد مسیح)
عصر الکترونیک[25] (زمان حال ـ 1940 پس از میلاد مسیح)
چگونگی ذخیره و نمایش اطلاعات بگونهای که دقیق و روشن و دائمی باقی بماند، از جمله مسائل اساسی بود که انسانها در طی دوره ما قبل مکانیکی با آن روبرو بودند و با اختراع الفبا و اولین سیستمهای نوشتاری و شمارش، ایجاد سیستمهای شمارش 9 رقمی و سپس 10 رقمی، کاغذ، قلم، کتاب و کتابخانه به انسان امکان غلبه بر موانع و شناخت بهتر جهان اطراف را عطا نمود و به او اجازه داد به ثبت و انتقال دیدههایش بپردازد. اما زمان و هزینة زیادی مورد نیاز بود و برای همه بهرهگیری از این امکانات ممکن نبود. مخترعین با بهرهگیری از ابزارها و فنآوری موجود (چرخ زنده، محورها و قدرت انتقال مکانیکی بوسیله آنها) ماشینهایی را اختراع نمودند که برخی کارها را که انسان عادت داشت خودش انجام دهد به جای او انجام میداد. (عصر مکانیکی). با پیچیدهتر شدن نیازهای جوامع صنعتی، نیاز به فنآوری قدرتمندتر برای پشتیبانی از سیستمهای اطلاعاتی پیشرفته افزایش مییافت. دستیابی به روشهایی برای مهار الکتریسیته کلید پیشرفت در این دوره (الکترو مکانیکی) بود و دانش و اطلاعات میتوانست تبدیل به ضربات الکتریکی گردد. در طی 50 سال پس از عصر الکترو مکانیکی نیاز به فنآوری سریعتر، قدرتمندتر و معتبرتر برای کمک به انطباق با تغییرات سریع دنیای اطراف. یک مساله کلیدی بود و کشف فنآوری دیجیتال که قادر بود این نیاز را مرتفع سازد پیشرفت اصلی این دوره بود.
(laudon & others, 1996, PP:37 - 48)
نمودار زیر منعکس کننده این طبقهبندی است:
اولین سیستم شمارش (چرتکه) |
اولین سیستم نوشتاری و الفبا |
1000 سال قبل از میلاد |
قبل از میلاد 3000 |
ابزارهای اولیه: خاک رس (سفال)،پاپیروس ـ نی
مفهوم صفر و سیستم شمارش 10 رقمی |
اولین سیستم شمارش 9 رقمی |
اولین کتابها و کتابخانهها |
1000 بعد از میلاد |
100 بعد از میلاد |
قبل از میلاد 900 |
ماشین بافندگی جوزف ژاکار |
دستگاه چاپ نورنبرگ |
عصر مکانیکی (1840-1450) |
ساخت کاغذ در اروپا |
1800 |
1500 |
1450 |
بعد از میلاد 1100 |
محاسبهگرهای الکترومکانیکی |
شروع ارتباطات از راه دور |
عصر الکترومکانیکی (1940-1840) |
ماشین بابیج |
1890 |
1880 |
1840 |
1820 |
اختراع تلفن و تلگراف
عصر الکترونیک (حال 1940) |
ماشین Mark Hollerith |
محاسبهگرهای الکترومکانیکی |
1940 |
|
1890 |
نسل چهارم رایانهها |
نسل سوم رایانهها |
نسل دوم رایانهها |
نسل اول رایانهها |
حال |
1979 |
1964 |
1959-1958 |
(2 ـ 2. نمودار تاریخچه فنآوری اطلاعات)
همانگونه که در نمودار فوق نشان داده شده است. یکی از نخستین و مهمترین وسیله محاسبهای که در اختیار انسان بوده، انگشتان دست است. او از وسایل ابتدایی دیگری نظیر دانههای شن، تکههای چوب و … نیزه بهره گرفته است. اما با پبشرفت زندگی اجتماعی این وسایل و ابزارهای اولیه بتدریج کارآیی خود را از دست دادند و انسان مجبور شد وسایل دیگری را ساخته و بکار گیرد. چرتکه یکی از قدیمیترین ابزارهایی است که برای این منظور ساخته شده و بکار گرفته شده است. در سال 1642 دانشمند جوانی بنام بلز پاسکال[26] اهل فرانسه برای رهانیدن خود و پدرش از زحمت محاسبات مربوط به دربار فرانسه، اولین ماشین حساب مکانیکی را که به آن ماشین جمع زن مکانیکی لقب دادند، ساخت. استفاده از این وسیله به علت حجم و وزن زیاد آن عملا گسترش چندانی نیافت. اما ایده بکار برده شده در آن مورد توجه لایب نیتز ریاضیدان آلمانی قرار گرفت. وی در سال 1671 ماشین محاسبه کاملتری ساخت که علاوه بر اعمال جمع و تفریق قادر به انجام دادن محاسبات ضرب و تقسیم نیز بود. ضمن کاملتر شدن ماشینهای محاسباتی مختران به دنبال یافتن وسیلهای بودند که بتوان فرمانهایی را در آن ضبط و سپس به کمک آنها اعمال ماشینهای مخصوص دیگر را کنترل کرد. باسیل بوشون[27] توانست با استفاده از نوارهای کاغذی سوراخ شده، کار ماشینهای بافندگی را به گونهای کنترل کند. با توسعه این روش، کارخانههای بافندگی ماشینهای کاملا خودکار در فرانسه ساخته شد که بوسیله یک سری کارتهای مقوایی سوراخ شده کنترل میشد. ژوزف ژاکار در ساخت این ماشینها سهم عمدهای داشت. (فتحآبادی و علاقهبند، 1375، ص 13 ـ 12)
در همین دوره چارلز[28] بابیج استاد دانشگاه کمبریج، طرحهای مختلف ساخت وسایل محاسباتی را با هم ترکیب کرد تا به یک وسیله محاسباتی برای انجام اعمال ریاضی پیچیدهتر دست یابد و در دهة 1820 ماشینی را طرح کرد که موتور تفاضلی[29] نامید. وی در دهة 1830 وسیلة دیگری را طراحی نمود که از طریق کارتهای سوراخ شده اطلاعات را دریافت مینمود. و پس از انجام محاسبات لازم، دادهها و نتیج حاصله را چاپ مینمود. این ماشین دارای حافظه بوده، میتوانست. اعداد ورودی و نتایج محاسبات را ذخیره نماید. وی این دستگاه را موتور تحلیلی[30] نامید. (Laund on and Others, Opcit, P.41)
کار این ماشینها، اساس کار کامپیوترهای امروزی گردید. از این رو بابیج را پدر رایانههای الکتونیکی گویند، بابیج در اثر محدودیتهای فنی و مهندسی آن دوره نتوانست ماشینهای مورد نظر خود را تکمیل کند. و بر این اساس این نوع رایانهها هرگز ساخته نشدند. (رحمانی، 1376، ص 1)
در ادامه این تلاشها شخصی بنام هرمان هولریث[31] در اولین تلاش برای مکانیزه کردن کار آمارگیری شکست خورد. اما سرانجام به ساختن دستگاهی موفق گردید که او را به شهرت جهانی رساند. او ماشین جدولبندی الکترونیکی ساخت خود در سال 1986 آنرا به یک شرکت فروخت. بعدا از ادغام این شرکت در چند شرکت دیگر شرکت I.B.M بوجود آمد. (فراخانی بهار، 1370، ص 27 ـ 23)
عصر الکترونیک عصر پیدایش تحولات چشمگیردر رایانهها و ظهور نسلهای جدیدی از آنهاست به گونهای که در سالهای حدود 1940 تاکنون شاهد عرضه چهار نسل از آنها میباشیم:
الف) رایانههای نسل اول:
یکی از رایانههایی که در این دوره ساخته شد، ایناک با 30 تن وزن که 170 متر فضا را اشغال میکرد و 1800 لامپ خلاء در آن بکار رفته بود. برخی از ویژگیهای رایانههای نسل اول عبارت بودند از: حجم زیاد، ظرفیت محدود حافظه، سرعت محدود، برنامه نویس به زبان ماشین، تک منظور بودن آنها، تولید گرما و حرارت زیاد و نیاز به دستگاههای خنک کننده قوی، نیاز به نیروی برق بالا و غیر قابل اعتماد بودن.
ب) رایانه نسل دوم:
پس از اختراع ترانزیستور نخستین رایانه تمام ترانزیستوری در سال 1958 ساخته شد. پیشرفت دیگری که در همین دوره بوجود آمد پیدایش زبانهای رایانهای بود (اسمبلی، فرتون، کوبل). با استفاده از ترانزیستورها جای لامپ خلاء از مصرف برق کاسته شد و حرارت و گرمای کمتری تولید شد. رایانههای این نسل، افزون بر حجم و وزن کمتر، قابل اعتمادتر نیز بودند و به سرعت آنها نیز افزوده شده بود
دسته بندی | کامپیوتر و IT |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 456 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 104 |
در این فصل، به تکنیکهای بکار رفته توسط DMBS برای پردازش، بهینهسازی و اجرای پرس و جوهای سطح بالا میپردازیم.
پرس و جوی بیان شده در زبان پرسو جوی سطح بالا مثل SQL ابتدا باید پویش و تجزیه . معتبر شود. پویشگر (اسکنر) علامت هر زبان، مثل لغات کلیدی SQL، اساس ویژگی، و اساس رابطه، را در متن پرس و جو شناسایی میکند، در عوض تجربه کننده، ساختار دستوری پرس و جو را برای تعیین اینکه آیا بر طبق قوانین دستوری زبان پرس و جو تدوین میشود یا خیر، چک میکند. پرس و جو باید همچنین معتبر شود، با چک کردن اینکه تمام اسامی رابطه و ویژگی معتبر هستند و اسامی معنیدار در طرح پایگاه اطلاعاتی ویژهای پرس و جو میشوند. نمونه داخلی پرس و جو ایجاد میشود، که تحت عنوان ساختار دادههای درختی بنام درخت پرس و جو میباشد. ارائه پرس و جو با استفاده از ساختار دادههای گراف بنام گراف پرس و جو نیز امکان پذیر است. DOMS باید استراتژی اجرایی برای بازیابی نتیجه پرس و جو از فایلهای پایگاه اطلاعاتی را هدایت کند. پرس و جو استراتژیهای اجرایی بسیاری دارد. و مرحلة انتخاب، مورد مناسبی برای پردازش پرس وجو تحت عنوان بهینهسازی پرس و جو شناخته شده است.
تصویر 1801، مراحل مختلف پردازش پرس و جوی سطح بالا را نشان میدهد. قطعه بر نامه بهینهساز پرس وجو، وظیفه ایجاد طرح اجرایی را بعهده دارد و ژنراتور (تولید کننده) که ، کد را برای اجرای آن طرح ایجاد میکند. پردازنده پایگاه اطلاعاتی زمان اجرا وظیفه اجرای که پرس و جو را بعهده دارد، خواه در وضعیت کامپایل شده یا تفسیر شده جهت ایجاد نتیجه پرس و جو. اگر خطای زمان اجرا نتیجه شود، پیام خطا توسط پایگاه اطلاعاتی زمان اجرا ایجاد میشود.
|
اصطلاح بهینهسازی نام بی مسمایی است چون در بعضی موارد، طرح اجرایی انتخاب شده، استراتژی بهینه نمیباشد، آن فقط استراتژی کارآمد معقول برای اجرای پرس و جو است. یافتن استراتژی بهینه، ضامن صرف زمان زیادی است، بجز برای سادهترین پرس و جوها، ممکن است به اطلاعاتی روی چگونگی اجرای فایلها در فهرستهای فایلها، اطلاعاتی که ممکن است کاملاً در کاتالوگ DBMS در دسترس نباشد، نیاز باشد. از اینرو، برنامهریزی استراتژی اجرا ممکن است توصیف درستتری نسبت به بهینهسازی پرس و جو باشد.
برای زبانهای پایگاه اطلاعاتی (دریایی) جهتیابی در سطح پایینتر در سیستمهای قانونی، مثل شبکه DML شبکهای یا MOML سلسله مراتبی، برنامه نویس باید، استراتی اجرای پذیرش و جو را انتخاب کند ضمن اینکه برنامه پایگاه اطلاعاتی را مینویسد. اگر DBMS فقط زیان جهتیابی را ارائه دهد. فرصت و نیاز محدودی برای بهینهسازی پرس وجوی وسیع توسط DBMS وجود دارد، در عوض به برنامه نویس قابلیت انتخاب استراتژی اجرایی بهینه ارائه میشود. بعبارت دیگر، زبان پرس و جو در سطح بالا، مثل SQL برای DBMSهای رابطهای یا OQL برای DBMSهای مقصد، در ماهیت تفریطیتر است. چون آنچه نتایج مورد نظر پرس و جو است بغیر از شناسایی جزئیات چگونگی بدست آمدن نتیجه، را تعیین میکند. بهینهسازی پرس و جو برای پرس و جوهایی ضروی است که در زبان پرس و جوی سطح بالا تعیین می شوند. ما روی توصیف بهینهسازی پرس و جو در زمینه ROBMS تمرکز میکنیم چون بسیاری از تکنیکهایی که توصیف می کنیم برای، برای ODBMSها تطبیق یافتهاند. DBMS رابطهای باید استراتژیهای اجرای پرس و جوی دیگری را ارزیابی کند و استراتژی بهینه یا کارآمد معقولی را انتخاب کند. هر DBMS ، تعدادی الگاریتم دسترسی به پایگاه اطلاعاتی کلی دارد که علامتهای رابطهای مثل SELECT یا JOIN یا ترکیبی از این عملیات ها را اجرا میکند. تنها استراتژیهای اجرایی که میتوانند توسط الگاریتمهای دسترسی DBMS اجرا شوند و برای طراحی پایگاه اطلاعاتی فیزیکی ویژه و پرس و جوی خاص بکار روند، میتوانند توسط قطعه برنامه بهینهسازی پرس و جو در نظر گرفته شوند.
ما در بخش 1801 با بحث کلی چگونگی ترجمه پرس و جوهای SQL به پرس و جوهای جبری رابطهای و در بهینهشدن آنها کار را شروع میکنیم. بعد ما روی الگاریتمها برای اجرای عملیاتهای رابطهای در بخش 1802 بحث میکنیم. بدنبال این مطلب، بررسی از استراتژیهای بهینهسازی پرس و جو را ارائه میدهیم. دو تکنیک اصلی برای اجرای بهینهسازی پرس و جو وجود دارد. اولین تکنیک بر اساس قوانین ذهنی جهت ترتیب دادن عملیاتها در استراتژی اجرای پرس و جو میباشد. ذهن قانونی است که بخوبی در اکثر موارد عمل میکند ولی برای کار مناسب در هر مورد کنش تضمین نمیشود. قوانین عملیاتها را در درخت پرس وجو مجدداً ترتیب میدهند. دومین تکنیک شامل برآورد هزینه استراتژیهای اجرای متفاوت و انتخاب طرح اجرایی با پایینترین هزینه برآورد است. دو تکنیک معمولاً در بهینه ساز پرس و جو (باهم ترکیب میشوند) بهم ملحق میگردند. ما روی بهینهسازی ذهنی در بخش 1803 و برآورد هزینه در بخش 1804 بحث میکنیم. بعد بررسی مختصری از عوامل در نظر گرفته شده در طول بهینهسازی پرس و جو در RDBMS بازرگانی ORACLL= در بخش 1805 را ارائه میدهیم. بخش 1806، نوعی بهینهسازی پرس و جوی معنایی را ارائه میدهد که در آن محدودیتهای شناخته شده برای پرداختن به استراتژیهای اجرایی پرس و جوی کارآمد استفاده میشوند.
در عمل، SQL زبان پرس وجویی است که در اکثر RDBMS های بازرگانی استفاده میشود. پرس وجوی SQL ، ابتدا به عبارت جبری رابطهای توسعه یافته معادل، نمایانگر ساختار داروهای درخت پرس و جو، ترجمه میشود و بعد بهینهسازی میشود. پرس و جوهای SQL به بلوکهای پرس و جو تجزیه میشوند، که واحدهای اساسی را تشکیل میدهند که میتوانند به عملکردهای جبری ترجمه شوند و بهینهسازی شوند. بلوک پرس و جو شامل عبارت SELECT- FROM-WHERE تکی و بندهای Groop By و HAVING است چنانچه اینها بخشی از بلوک باشند. از اینرو، پرس و جوهای تو در تو در پرس و جو بعنوان بلوکهای پرس و جوی مجزا شناسایی میشوند. چون SQL شامل عملکردهای گروهی، مثل MAX ، COUNT,SUM میباشد، این عملگرها باید در پرس و جوی جبری توسعه یافتهای شامل شوند، همانطوریکه در بخش 705 توصیف شد. پرس و جوی SQL در رابطه EMPLOEE در تصویر 705 را در نظر بگیرید:
این پرس و جو شامل، پرس و جوی فرعی تو در تو است و از اینرو به دو بلوک تجزیه میشود. بلوک درونی بدین صورت است:
و بلوک بیرونی بدین صورت می باشد:
که C نمایانگر نتیجه حاصله از بلوک درونی است. بلوک درونی به عبارت جبری رابطهای توسعه یافته زیر ترجمه شده است:
و بلوک بیرونی به عبارت زیر ترجمه شده است:
بهینهساز پرس و جو، طرح اجرایی را برای هر بلوک انتخاب میکند. ما باید اشاره کنیم به در مثال فوق، بلوک درونی نیاز به ارزیابی شدن دارد تنها زمانی که، حداکثرحقوقی که بعکار میرود که بعنوان ثابت C، توسط بلوک بیرونی استفاده میشود. ما اینرو پرس و جوی تودرتوی غیرمرتبط نامیدیم (در فصل 8). آن برای بهینهسازی پرس و جوهای تو در توی مرتبط پیچیدهتر، خیلی سختتر است، جایی که متغیر Tuple از بلوک بیرونی در بند WHERE در بلوک درونی ظاهر میشود.
RDBMS شامل الگاریتمهایی برای اجرای انواع مختلف عملیاتهای رابطهای است که میتوانند در استراتژی اجرای پرس و جو نمایان شوند، این عملیاتها شامل عملیاتهای جبری بیسیک (اصلی) و توسعه یافته مورد بحث در فصل 7 ، و در بسیاری موارد، الحاقاتی از این عملیاتها میباشد. برای هر یک از این عملیات ها یا الحاقی از عملیاتها، یک یا چند الگاریتم برای اجرای عملیاتها در دسترس قرار دارند. الگاریتم ممکن است فقط برای ساختارهای ذخیره خاص مسیرهای دستیابی بکار روند، در اینصورت ، تنها در صورتی استفاده میشود که فایل های موجود در عملیات شامل این مسیرهای دستیابی هستند. در این بخش، ما به الگاریتمهای نمونه بکار رفته برای اجرای SEKECT ، JOIN و دیگر عملیاتهای رابطهای میپردازیم. ما بحث مرتب کردن خارجی را در بخش 180201 آغاز میکنیم که در قلب عملیاتهای رابطهای قرار دارد که از استراتژیهای ادغام کردن به مرتب کردن استفاده میکند. بعد ما به الگاریتمهایی برای اجرای عملیات SELECT در بخش 180202 میپردازیم، به عملیات JOIN در بخش 180203 و عملیات PRIJECT و عملیاتهای مجموعه در بخش IE 1802 و عملیاتهای گروهی و جمعی در بخش 2 .2 . 18 میپردازیم.
مرتب کردن، یکی از الگاریتمهای اولیه بکار رفته در پردازش پرس و جو است. برای مثال، به هر وقت پرس و جوی SQL ، بعد ORDER BY را تعیین میکند، نتیجه پرس و جو باید مرتب گردد. مرتب کردن، مؤلفه کلیدی در الگاریتمهای مرتب کردن- ادغام کردن (مرتب-ادغام) بکار رفته برای Join و عملیاتهای دیگر، دور الگاریتمهای حذف کپی برای عملیات PROYECT است. ما روی بعضی از این الگاریتمها در بخش 3. 2. 18 و 4. 02 18 بحث خواهیم کرد. توجه کنید که مرتب کردن در صورتی که اجتناب میشود که شاخص مناسب برای امکان دسترسی مرتب شده به ثبتها وجود دارد.
مرتب کردن خارجی به الگاریتمهای مرتب کردن اشاره میکند که برای فایل های بزرگ ثبت های ذخیره شده روی دیسک مناسب هستند که در حافظه اصلی، مثل اکثر فایل های پایگاه اطلاعاتی تناسب نمییابد. الگاریتم مرتب کردن خارجی نمونه از استراتژی مرتب- ادغام استفاده میکند، که با مرتب کردن- فایلهای فرعی کوچک بنام اجراها در فایل اصلی شروع میشود و بعد اجراها مرتب شده ادغام میشوند، فایلهای فرعی مرتب شده بزرگتری ایجاد میشوند که بترتیب ادغام میشوند. الگاریتم ادغام –مرتب، مثل دیگر الگاریتم های پایگاه اطلاعاتی به فاضی بافر در حافظه اصلی نیاز دارد، جایی که مرتب کردن واقعی و ادغام اجراها انجام می شود. الگاریتم اصلی (سیبک) شرح داده شده در تصویر 1802 ، شامل دو مرحله است: (1) فاز یا مرحله مرتب کردن و (2) مرحله ادغام.
در مرحله مرتب کردن، اجراهای فایلی که میتواند در فضای باز موجود تناسب یابد در حافظه اصلی خوانده میشوند و با استفاده از الگاریتم مرتب کردن داخلی مرتب میشود عقب دیسک بعنوان فایلهای فرعی مرتب شده متوفی نوشته میشود. اندازه اجرا و تعداد اجراهای آغازین توسط تعداد بلوکهای فایل (b) و فضای بافر موجود (NB) بیان میشود. برای مثال اگر بلوکو اندازه قایل 1024=b بلوک باشد، بعد یا 205 اجرای آغازین در هر اندازه 5 بلوک است. از اینرو، بعد از مرحله مرتب کردن، 205 اجرای مرتب شده بعنوان فایلهای فرعی موقتی روی دیسک ذخیره میشوند. اجرای مرتب شده بعنوان فایلهای فرعی موقتی و روی دیسک ذخیره میشوند.
در مرحله ادغام شدن، اجراهای مرتب شده، در طول یک یا چند گذر ادغام میشوند. درجه ادغام شدن تعداد اجراهایی است که میتوانند با همدیگر در هر گذر ادغام شوند. در هر گذر، یک بلوک بافر، برای حفظ یک بلوک از هر اجرای ادغام شده نیاز میباشد، و یک بلوک برای تشکیل یک بلوک نتیجه ادغام لازم است . از اینرو، کوچکتر از و است و تعداد گذرها، است. در مثالها، است. لذا، 205 اجرای مرتب شده آغازین در 25 تا در پایان اولیه گذر ادغام میشود: که بعد به 12، بعد 4 بعد یک اجرا ادغام میشوند، که بدین معنی است که چهارگذر لازم میباشد. حداقل از 2، عملکرد بدترین مورد الگاریتم را ارائه میدهد که بدین قرار است:
اولین جمله، تعداد دسترسیهای بلوک برای مرحله مرتب سازی را نشان میدهد، چون هر بلوک فایل دو برابر دسترسی میشود، یکبار برای خواندن در حافظه، یکبار برای نوشتن ثبتها دیسک بعد از مرتب کردن. دومین جمله، تعداد دسترسیهای بلوک برای مرحله ادغام کردن را نشان میدهد، با فرض اینکه بدترین مورد از 2 وجود دارد. بطور کلی، ثبت وقایع در مبنای و عبارت برای تعداد دسترسیهای بلوک نوین قرار میشود:
تصویر 1802- شرح الگاریتم ادغام – مرتب کردن برای مرتب کردن خارجی:
تعداد Optionهایی ( انتخابها) برای اجرای عملیات SELECT وجود دارد، که بعضی به فایل دارای مسیرهای دستیابی خاص بستگی دارند و تنها برای انواع معین شرایط انتخاب بکار میرود. ما به الگاریتمهایی جهت اجرای SELECT در این بخش میپردازیم. ما از عملیاتهای زیر استفاده میکنیم که روی پایگاه اطلاعاتی رابطهای در تصویر 507 مشخص شده و بحث ما را روشن میسازد:
تعدادی الگاریتم های جستجو برای انتخاب ثبتها از فایل امکانپذیر میباشند، چون ثبتهای فایل نامیده می شوند، چون ثبتهای فایل را برای جستجو و بازیابی ثبتهایی که شرایط انتخاب را برآورده میسازند، پویش میکنند. اگر الگاریتم جستجو شامل کاربرد شاخص باشد، جستحوی شاخص پویش شاخص نامیده میشد. متدهای جستجوی زیر ( 1S تا s6 ) مثالهایی از الگاریتمهای جستجو هستند که میتوانند برای اجرای عملیات انتخاب بکار روند:
- s1 : جستجوی خطی (روش برنامهسازی پر قدرت): بازیابی هر ثبت در فایل، و تست اینکه آیا مقادیر ویژگی آن، شرط انتخاب را براورده میسازد یا خیر.
- S2: جستجوی بنیادی (دودویی): اگر شرط انخاب شامل قیاس تساوی روی ویژگی کلیدی باشد که روی آن فایل مرتب میشود، جستجوی بنیادی، که نسبت به جستجوی خطی کارآمدتر است، میتواند بکار رود. مثال OP1 است چنانچه ssn ، ویژگی کلیدی با شاخص اولیه( یا کلید hash) باشد، برای مثال، SNN-‘123456789’ در opt، شاخص اولیه یا کلید hosh) برای بازیابی ثبت استفاده میشود، توجه کنید که این شرط، ثبت تکی را بازیابی میکند.
- S4: کاربرد شاخص اولیه برای بازیابی ثبتهای متعدد: اگر شرط انتخاب شدن قیاس تساوی روی ویژگی غیر کلیدی با شاخص خدشهسازی باشد، برای مثال در ، شاخص را برای بازیابی کل ثبتها در برآورده ساختن شرط، استفاده کنید.
- S6: بکارگیری شاخص ثانویه (درخت ) روی قیاس تساوی: این متد جستجو میتواند برای بازیابی ثبت تکی بکار رود چنانچه فیلد نمایهسازی (شاخصسازی) کلید باشد یا برای بازیابی ثبتهای متعدد بکار میرود چنانچه فیلد شاخصسازی کلید نباشد، این میتواند برای مقایساتی شامل یا بکار رود. در بخش 3. 4. 18، ما به چگونگی توسعه فرمولهایی میپردازیم که هزینهدستیابی این متدهای جستجو را در اصطلاحات تعداد دستیابیهای بلوک و زمان دستیابی برآورد میکند. Method S!برای هر فایلی استفاده میشود ولی تمام متدهای دیگر به داشتن مسیر دستیابی مناسب روی ویژگیبکار رفته در شرط انتخاب بستگی دارند. متدهای S4 و 6، میتوانند برای بازیابی ثبتها در دامنه معین بکار روند برای مثال پرس و جوها شامل این شرطها، پرس وجوهای دامنه نیامد به میشوند.
اگر شرط عملیات SELECT، شرط تقارنی و مرتبط باشد، در اینصورت اگر از چندین شرط ساده در ارتباط با ارتباط منطقی and مثل op4 فوق تشکیل شود، DBM میتواند از متدهای اضافی زیر برای اجرای عملیات استفاده کند:
S7: انتخاب تقارنی یا ارتباطی با استفاده از شاخص اختصاص: اگر ویژگی شامل شده در هر شرط ساده متکی در شرط تقارنی، مسیر دستیابی داشته باشد که به کاربرد یکی از متدهای S2 تا S6 امکان عمل دهد، از آن شرط برای بازیابی ثبتهای استفاده کنید و بعد کنترل کنید آیا هر ثبت بازیابی شد، شرایط ساده باقیمانده در شرط تقارنی را برآورده میکند یا خیر.
S8 : انتخاب تقارنی (ارتباطی) با استفاده از شاخص مرکب: اگر دو یا چند ویژگی در شرایط تساوی در شرط تفاوتی شامل شدند و شاخص مرکب در فیلدهای مرکب وجود داشته باشد، برای مثال اگر شاخص روی کلید مرکب (ESSN, PNO) در فایل Works ON برای OPS ایجاد شده باشد، می توان از شاخص مستقیماً اشاره کرد.
S9: انتخاب تفاوتی با محل تقاطع اشاره گرهای ثبت : اگر شاخص های ثانویه روی بیش از یک فیلد ساقل شده در شرایط ساده در شرط تقارنی در دسترس باشند، و اگر شاخص ها شامل اشاره گرهای ثبت باشند، بعدو دو شاخص می تواند برا بازیابی مجموعه اشاره گرهای ثبت استفاده شود که شرط اختصاصی را برآورده می سازد.
محل تقاطع این مجموعه اشاره گرهای ثبت، اشاره گرهای ثبتی را ارائه می دهد که شرط تقارنی را برآورده می سازد، که بعد برای بازیابی آن ثبت ها مستقیماً استفاده می شوند. اگر فقط بعضی از شرایط ، شاخص های ثانویه داشته باشند،هر ثبت بازیابی شده، برای تعیین اینکه آیا آن شرایط باقیمانده را برآورده می سازد یا خیر، بعداً تست می شود.
هر وقت شرط تکی ، انتخابی مثل OP3, OP2, OP1 را تعیین می کند، می توانیم فقط چک کنیم که آیا مسیر دستیابی روی ویژگی شامل شده در آن شرط وجود دارد یا خیر. اگر مسیر دستیابی وجود داشته باشد،متد مربوط به آن مسیر دستیابی استفاده می شود، در غیر اینصورت،روش جستجوی خطی برنامه سازی پرقدرت (boute force) در متد S1 می تواند استفاده شود. بهینه سازی پرس و جو برای عملیات SELECT برای شرایط انتخاب تفاوتی لازم است، هر وقت بیش از یک ویژگی شامل شده در شرطها، دارای مسیر دستیابی می باشند. بهینه ساز باید، مسیر دستیابی را انتخاب کند که کمترین ثبت ها در کارآمدترین راه با برآورد هزینه های مختلف را بازیابی می کند و متد با حداقل هزینه برآورده شده را انتخاب می کند. وقتی بهینه ساز بین شرط های ساده متعدد در شرط انتخاب تقارنی،انتخاب می کند، آن ، انتخاب پذیری هر شرط را در نظر می گیرد. انتخاب پذیری، بعنوان نسبت مقدار ثبت هایی تعریف می شود که شرط را نسبت به کل تعداد ثبت ها در فایل برآورده می سازد، و لذا تعداد بین صفر و 1 است . انتخاب پذیری صفر بدین معنی است که هیچ ثبتی ، شرط را برآورده نمی سازد و یک بدین معنی است که تمام ثبت ها ،شرط را برآورده می سازند. گر چه انتخاب پذیری های دقیق تمام شرط ها ممکن است در دسترس نباشند، برآوردهای انتخاب پذیری ها ،اغلب در کاتالوگ DBMS حفظ می گردند و توسط بهینه ساز استفاده می شوند. برای مثال، برای شرط تساوی روی ویژگی کلیدی رابطه S=1/|(R)|,(R) است ،جایی که |r(R)| تعداد Tople (ثبت ها)در رابطه r(R) است. برای شرط تساوی روی ویژگی با نامقادیر متمایز، S فقط (|,(R)|/i)/|,(R)|| یا 1/i برآورد می شود، با فرض بر اینکه ثبت ها در میان مقادیر متمایز توزیع می شوند. تحت این فرضیه ، |r(R)1/i ثبت ها ،شرط انتخاب را با انتخاب پذیری s برآورده می سازد در حالت |r(R)\*s برآورده می شود. هر چه این برآورد کوچکتر باشد، تمایل استفاده از آن اولین شرط برای بازیابی ثبت ها بیشتر است.
در مقایسه با شرط انتخاب تقارنی (ارتباطی) ، شرط گسسته برای پردازش و بهینه سازی سخت تر است.
براث مثال ، opu را در نظر بگیرید. (op 49):
با این شرط ، بهینه سازی اندکی می تواند انجام شود، چون ثبت های برآورد کننده شرط گسسته ، اتحاد یا اجتماع ثبت ها در برآورده ساختن شرط های اختصاصی می باشند. از اینرو، اگر هر یک از شرط ها ، مسیر دستیابی نداشته باشند،ما مجبوریم از روش جستجوی خطی برنامه سازی پرقدرت استفاده کنیم. تنها در صورتی که مسیر دستیابی روی هر شرط موجود باشد،می توان انتخاب را با بازیابی ثبت های برآورد کننده هر شرط، یا id های ثبت آنها بهینه سازی کرد و بعد از عملیات اجتماع برای مرتفع کردن و حذف کپی ها استفاده کرد.
DBMS متدهای زیادی در دسترس دارد و متدهای اضافی نیز دارد. بهینه ساز پرس و جو باید مورد مناسبی را برای اجرای هر عملیات SELECT در پرس و جو استفاده کند. این بهینه سازی از فرمولی استفاده می کند که هزینه ها را برای هر متد دستیابی قابل دسترس برآورد می کند،همانطوریکه در بخش 1804 بحث می شود بهینه ساز، متد دستیابی را با حداقل هزینه برآورد شده،انتخاب می کند.
3. 2. 18 : اجرای عملیات JOIN : عملیات JOIN یکی از طولانی ترین عملیات ها در پردازش پرس و جو است. بسیاری از عملیات های اتصال مواجه شده در پرس و جو، انواع EQUIJOIN ، NATURAL JOIN هستند، لذا فقط این دو تا را در اینجا در نظر می گیریم. برای بقیه فصل، اصطلاح اتصال به EQUIJOIN اشاره می کند. راههای ممکن زیادی برای اجرای اتصال دو راهی وجود دارد، که اتصال روی دو فایل است. اتصال ها شامل بیش از دو فایل ، اتصالهای چندراهی نامیده می شوند. تعدادی راههای ممکن برای اجرای اتصال های چندراهی بسرعت رشد می کنند. در این بخش، ما روی تکنیک هایی برای اجرای فقط اتصال های دوراهی بحث می کنیم. برای نشان دادن بحث خود، به طرح رابطه ای تصویر 5 .7 در رابطه های PROJECT, DEPARTMENT, EMPLOYEE اشاره می کنیم. الگاریتم هایی که در نظر می گیریم ، جهت عملیاتهای اتصال بفرم زیر است که B,A ویژگیهای R و S حوزه سازگار است. متدهایی که بحث می کنیم، بفرم کلی تر اتصال توسعه می یابند. ما چهار تا از متداول ترین تکنیک ها را برای اجرای این اتصال ، با استفاده از عملیاتهای مثال زیر نشان می دهیم:
(op6):
(op7):
متدهای برای اجرای اتصال ها:
J1 : اتصال با حلقه تودرتو (برنامه سازی پرقدرت) : برای هر ثبت t در R (حلقه بیرونی) هر ثبت s را از S بازیابی کنید (حلقه درونی) و تست کنید آیا دو ثبت ، شرط اتصال t[A]=s[B] را برآورد می سازند یا خیر.
J2 : اتصال با حلقه تکی: اگر شاخص (یا کلید hosl ) برای یکی از دوویژگی اتصال B از S ، وجود داشته باشد، هر ثبت t را در R (حلقه تکی) بازیابی کنید و بعد از ساختار دستیابی برای بازیابی تمام ثبت های تطبیق پذیری s از S که t[A] = s[B] را برآورده می سازند، استفاده کنید.
J3 : اتصال مرتب (کردن) - ادغام : اگر ثبت های R و S توسط مقدار ویژگی های اتصال B,A مرتب شوند، می توان اتصال را در کارآمدترین راه ممکن اجرا کرد. هر دو فایل در ترتیب ویژگی های اتصال تطبیق پذیری ثبت هایی پویش می شوند که دارای مقادیر یکسانی برای B,A داشتند. اگر فایل ها مرتب نشوند، آنها ابتدا با استفاده از مرتب کردن خارجی مرتب می شوند. در این متد، جفت های بلوکهای فایل در بافرهای حافظه در ترتیب کپی می شوند و ثبت های هر فایل تنها یکبار هر یک برای تطبیق پذیری با فایل دیگر، پویش می شوند، مگر اینکه هر دو B,A ویژگیهای غیر کلیدی باشند، که در آن مورد، متد نیاز به تعدیل شدن دارد. طرح الگاریتم اتصال مرتب کردن - ادغام در تصویر (a) 3 . 18 ارائه شده است. ما از R(i) برای اشاره به ثبت i ام در R استفاده می کنیم.
تغییرات اتصال ادغام شدن - مرتب کردن می تواند زمانی بکار رود که شاخص های ثانویه روی هر دو ویژگی های اتصال وجود دارند. شاخص ها،قابلیت دسترسی به ثبت ها در ترتیب ویژگی های اتصال را ارائه می دهند، ولی ثبت ها در سراسر بلوکهای فایل پخش می شوند، لذا این متد کاملاً غیر کارآمد است، تحت عنوانی که هر دستیابی به ثبت ممکن است شامل دسترسی به بلوک دیسک متفاوتی باشد.
دسته بندی | بازاریابی و امور مالی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 397 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 83 |
فهرست مطالب
عنوان |
صفحه |
بخش اول : تأثیر استخراج دادهها بر CRM........... 1
مقدمه............................................ 2
استخراج دادهها چیست.............................. 5
یک نمونه ........................................ 6
ارتباط با فرآیند تجاری .......................... 8
استخراج دادهها و مدیریت روابط مشتری ............. 11
استخراج دادهها چگونه به بازاریابی بانک اطلاعاتی کمک مینماید 12
امتیاز دهی ...................................... 13
نقش نرمافزار مدیریت مبارزه....................... 13
افزایش ارزش مشتری ............................... 14
ترکیب استخراج دادهها و مدیریت مبارزه ............ 15
ارزیابی مزایای یک مدل اسخراج داده ها ............ 15
مقدمه ........................................... 17
استخراج دادهها و ذخیره دادهها ، یک ارتباط ....... 18
بررسی ذخیره دادهها............................... 21
ذخیره دادهها ROI................................. 21
ذخایر داده های علمی واطلاعاتی .................... 23
تعریف و خصوصیات یک مخزن اطلاعاتی ................ 30
معماری انباردادهها .............................. 34
استخراج دادهها .................................. 38
استخراج دادههای تعریف شده ....................... 38
قملروهای کاربرد استخراج دادهها................... 40
مقولههای استخراج دادهها و کانون تحقیق ........... 41
مقدمه............................................ 48
سودمندترین مشتری ................................ 49
مدیریت رابطه مشتری............................... 50
بانک اطلاعاتی متمرکز برمشتری ..................... 53
اداره مبارزات ................................... 54
تکامل تدریجی بازاریابی .......................... 56
بازاریابی حلقه بسته ............................. 57
معماریCRM....................................... 57
نسل بعدیCRM..................................... 58
بخش دوم: بنیاد - تکنولوژیها و ابزار ............. 60
مقدمه ........................................... 61
معماری کلی ...................................... 62
بانک اطلاعاتی انبار دادهها ....................... 63
ابزارهای ذخیرهسازی، تحصیل، تهذیب و انتقال ....... 64
متادیتا.......................................... 65
ابزار دسترسی .................................... 70
دسترسی و تجسم اطلاعات ............................ 71
اصول مشاهده یا تجسم دادهها ...................... 72
ابزار بررسی و گزارش ............................. 76
کاربردها ........................................ 77
ابزار OLAP...................................... 77
ابزارها استخراج دادهها .......................... 78
مقدمه
بازار ابزار استخراج داده ها از دو راه ابتدایی خود در حال ظهور میباشد . بسیاری از ابزارهایی که در اینجا توضیح داده میشوند ، در مرحلة اول انتشار میباشند.
موقعیت در بازار CRM که عموماً بخشی از سیستم تجارت الکترونیکی در نظر گرفته میشود ، پیچیده تر میباشد و بنابراین با سرعت وب یا شبکه در حال حرکت میباشد. بازار CRM ، حتی بیشتر از بازار ابزار استخراج دادهها با چندین فروشنده که بر تعریف خود بازار و موقعیت خود در این بازار متمرکزند ، توصیف میگردد.
این اشتباه، با ماهیت بسیار دینامیک خود بازار که یک فعالیت قابل رویت تحکیم مشتری، شرکتهای ادغامیو تملیک ها را تحمل میکند، بیشتر میگردد. علی رغم کل این چالشها، باز رو به تکامل میرود و فروشندگان، پیشرفت مهمیدر علمیبودن ابزار، قابلیت استفاده و قابلیت اداره کسب میکنند.
اولین بخش این فصل ، به کاربردهای بسته بندی شده استخراج داده ها میپردازد. این کاربردها ، بر اساس چندین تکنیک استخراج داده ها ادغام شده در ابزارهای بهتر میباشد . همراه با بهترین عملکرد ها ، اسلوب شناسی های خوب تعریف شده و فرآیندها، راه خود را در محیط های تولید شرکتها که در آن استخراج داده ها بخشی از یک فرآیند موسسه ای شده میشود مییابند که شامل رشد و یادگیری سازمانی میشود .
بازار استخراج داده ها
بیائید بازار استخراج داده ها را از نقطه نظر منحنی اقتباسی تکنولوژی در نظر بگیریم ایمنی به اقتباس کنندگان اولیه ، از تکنولوژی لبة یادگیری برای دستیابی به مزیت رقابتی استفاده میکنند ؛ هنگامیکه تکنولوژی تکامل مییابد ، شرکتهای بیشتری آن را اقتباس میکنند ، و در یک حالت تجارت زمانی و عادی درج مینمایند . همچنین مناطق عملی بودن ابزاهای استخراج داده ها بزرگتر و بزرگتر میشوند. به عنوان مثال ، تکنولوژی وایت اوک ( یک شرکت استخراج داده ها در مریلند) از جانب کمیسیون فدرال الکترون، مجوز فروش سیستم گچین ماینر Capain Miner را کسب کرده است که بی نظمیدر دخالتهای سیاسی فدرال را کشف میکند . نورتل، یک بسته کشف کلاهبرداری را توسعه داده است به نام سوپر اسلوت فراود ادوایسور ، که از تکنولوژیهای شبکة عصبی استفاده میکند .
صنعت ابزار استخراج داده ها ، برخلاف تکنولوژیهای استخراج داده ها ، در مرحلة عدم تکامل قرار دارد و میکوشد تا بازار را تعیین نماید . و وجودش را تائید کند . به همین دلیل است که در مییابیم بازار ابزارهای استخراج داده ها تحت تاثیر موارد زیر قرار دارد:
qادغام پیوسته و مداوم ابزارها با اتکاء به تکنولوژیهای مکمل و به عنوان مثال OLAP
q ظهور کاربردهای بسته بندی شدة عمودی و یا اجزاء استخراج داده ها برای توسعة کاربرد .
q استراتژیهای بسیار اقتباس شده شرکت بین فروشندگان ابزار استخراج داده ها و فروشندگان تهیه کنندگان راه حل جامع و ادغام کننده های سیستم ها : فروشندگان مقیاس مؤسسه ، همانند IBM NCR ، اوراکل ، میکروسافت ) به عنوان مثال ، اوراکل چندین شریک متعدد استخراج داده ها به عنوان بخشی از او را کل ویرهاوس اینتیشیتیو از جمله آنگاسن دیتا مایند ، دیتاپکیج اینفورمیشن دیسکاوری ، SRA , SPSS اینترنشنال و تینکینگ ماشینز را انتخاب کرده است .
اصول طبقه بندی ابزارهای استخراج داده ها
ما میتوانیم کل بازار ابزارهای استخراج داده ها را به سه گروه اصلی تقسیم نمائیم ؛ ابزارهای دارای هدف کلی ، ابزارهای ادغام شدة استخراج داده ها DSSOLAP ، و ابزارهای به سرعت در حال رشد و برای کاربرد.
ابزارهای هدف کلی بخش بزرگتر و کامل تر بازار را اشغال میکند . آنها بنا به تعریف و برای کاربرد نیستند و حوزه آنها از نظر ماهیت افقی است . این ابزار شامل موارد زیر میشود .
· SAS اینترپراز ماینر
· IBM اینتلیجنت مایننر
· یونیکا PRW
· SPSS کلمنتین
· SGI ماین ست
· اوراکل داروین
· آنگاس نالج سیکر
بخش ابزار مرکب یا اداغام شدة استخراج داده ها بر شرط تجاری بسیار واقعی و اجباری داشتن ابزار چند منظورة تقویت تصمیم تاکید میکند که گزارش مدیریت ، پردازش تحلیلی روی خط ، و قابیت های استخراج داده ها در یک قالب کاری عادی را فراهم میکند . نمونه های این ابزار های مرکب شامل کاکنوس سیناریو و بیزینس آبجکت میشود.
بخش ابزارهای ویژة کاربرد ، به سرعت در حال حرکت است ، و فروشندگان در این فضا ، میکوشند تا خود را با ارائة راه حلهای تجاری به جای جستجوی تکنولوژی برای یک راه حل ، از سابرین متمایز نمایند . حوزة این ابزار ، بنا به تعریف از نظر ماهیت عمودی است . در بین این ابزارها ، موارد زیر قرار دارند:
· KD1 ( متمرکز بر خرده فروشی است )
· حق انتخابها و انتخابها ( بر صنعت بیمه متمرکز است )
· HNC ( بر کشف کلاهبرداری متمرکز است )
· یونیکا مدل 1 ( بر بازاریابی متمرکز است )
ارزیابی ابزار : صفات و اسلوب شناسی ها
کل این عوامل ارائه یک توصیف بهینه از ابزارهای استخراج طولانی تر موجود را مشکل ساخته است . بنابراین . بطور کلی ابزارهای استخراج داده ها را میتوان با استفاده از صفات زیر ، توصیف نمود :
qتکامل محصول و ثبات و استحکام شرکت . به دلیل عدم تکامل کلی بازار تجاری برای ابزارهای استخراج داده ها ، این مقوله محصولاتی را توضیح میدهد که برای جنبش از چند سال وجود داشته اند.
q سکوها و معماری. سکوهای متنوع از نظر تجاری موجود را تقویت کنید ، مدل چند تأبیری مشتری / خادم را تقویت کنید . هدف قابلیت سنجش، دسترسی به سرعت نزدیک به خطی و سنجش زمان اجرا ، به عنوان میزان داده ها ( اندازة بانک اطلاعاتی ) ، تعداد متغیرها ، و تعداد کاربران متصل به هم میباشد که در حال رشد هستند .
q تداخلهای داده ها ، قابلیت ابزار برای دسترسی به بانکهای اطلاعاتی ارتباطی ، فایلهای یکنواخت و سایر فورمتها.
q قابلیتهای استخراج داده ها از جمله تکنیکها ، الگوریتم ها و کاربردهای تحلیلی ، تکنیکهای استخراج داده ( ANN ، CART ، ایفاء قانون و غیره ) با تداخل عادی کاربر که ابزار میتواند آن را تقویت نماید، توانایی ایجاد و مقایسة چندین مدل ؛ و توانایی برای تقویت تعدادی از انواع مختلف تجزیه و تحلیل از جمله طبقه بندی ، پیشگویی و کشف اتحاد.
q ایجاد داده ها قابلیت تغییر شکل و طبقه بندی متغیرهای پیوسته ، ایجاد متغیرهای جدید ، استفاده از تاریخها و زمان ، استفاده از ارزشهای از دست رفته و غیره.
q مدل (خصوصیت تفسیر ، ارزیابی ، صف بندی) . این مقوله ، ابزار را از نظر قابلیت انجام کارهای زیر ، ارزیابی میکند:
· شناسایی مدل بطور اتوماتیک یا دستی ، توسط کاربر
· توضیح نتایج و تعریف مقایسهای اعتمادی یعنی احتمالات طبقه بندی ، حدود اعتماد و غیره
· ارزیابی نتایج مدل با درجه و تناسب
· گزارش دخالت و سهم هر متغیر در مدل ، گزارش درجة افزایش و غیره
· صف بندی مدل برای امتیاز بانکهای اطلاعاتی منبع
· استخراج مقرارت از مدل
· دسته بندی قوانین استخراج شده در یک شکل استاندارد ( به عنوان مثال کد SQL، اظهارات روشی )
qعملکرد
· اعتبار پیشگویی اعتبار بر اساس نرخ خطای نمونة پیشگویی میباشد ؛ اعتبار مدل را میتوان با درجة افزایش اندازه گیری نمود.
· کارایی پردازش . اجزای بهینة زمان اجرای الگوریتم ها
qتداخلهای کاربر . این مقوله در مییابد آیا ابزار یک کاربر مبتدی و یا کارشناس را تقویت میکند یا نه و موارد زیر را تقویت مینماید:
· الگوهای سنجش تجاری . قابلیت ایجاد الگوهای از قبل بسته بندی شده ، برای تقویت بسته های تجاری ویژه ( به عنوان مثلا بازاریابی هدف ، امتیازدهی اعتبار، کشف کلاهبرداری ).
· تداخل متادیتا . قابلیت تقویت وظیفة طراحی معنایی ؛ دستیابی به متادیتا برای کدگذاری جداول مقادیر مقوله ای ، دستیابی به قوانین استخراج ، تغییر شکل و مهاجرت به تعریف دیدگاه تجاری خروجی مدل
qقابلیت اداره
· کنترل پیچیدگی . این یکی از روشهای اصلاح تصمیم مدل است ، بنابراین مدل را بیشتر قابل اداره مینماید . به عنوان مثال ، استفاده از پارامترهای بسیار آزاد منجر به تناسب بیش از حد میگردد ( قبلاً بحث شد ) ؛ این پیچیدگی را میتوان با زوال وزن ، کنترل نمود . الگوریتم های درخت تصمیم CART از فاز شاخه زنی یا ضریب برای کاهش پیچیدگی مدل درخت استفاده مینمایند .
· سختی . اعتبار درخت و موجود بودن به قابلیت یا بهبود سریع از یک نقطة ضعف . استفاده از اجزاء کلیدی به منظور ادغام در قالب کاری مدیریت سیستم ها ( به عنوان مثال BMCpatrol ، Tivolitme10 و غیره.)
· مرسوم سازی . قابلیت ابزار برای ایجاد یک معماری باز، انعطاف پذیر و قابل گسترش با تداخلهای برنامه ریزی کاربرد منتشر شده و نقاط خروجی کاربر که امکان این کاربردهای تقویت تصمیم، ویژة کاربر و همینطور ادغام با سایر کاربردها را فراهم میآورد.
هر گاه که ممکن باشد، ما ابزارهایی که از این مقوله ها استفاده میکند را مورد بحث قرار خواهیم داد. با این وجود ، به دلیل این که هدف این فصل ، ایجاد یک بررسی کلی از ابزرهای برجسته و استخراج داده ها میباشد و صفات یا خصوصیات عملکرد که میتوانیم تنها با انجام یک ارزیابی جامع از محصول با استفاده از دادهها بدست آوریم ، در این بحث در نظر گرفته نخواهد شد . دیگر این که فروشنده یک معیار منتشر شده یا اطلاعات بررسی کاربر در مورد عملکرد ابزار را فراهم نماید.
ارزیابی ابزار
ابزارهایی که بطور مفصل در این فصل بحث شد ، شامل کلمنتین (SPSS) ، کاکنوس 4t hought ، کاکنوس سناریو ، دینا ماینر دیتا مایند ) ، داروین ( اوراکل ) ایستگاه کاری استخراج بانک اطلاعاتی (HNC) سریهای تصمیم ( نئوویستا ) ، اینترپرایزماینر SAS . اینتلیجنت ماینر (IBM) ، نالوج سیکر و نالوج استادیو (AGNOSS) ، و مدل 1 و PRW ( یونیکا ) . ابزارهای دیگر بطور مختصر مورد بحث قرار میگیرند . سطح جزئیات موجود برای برخی از این ابزارها به دلیل فقدان تکامل محصول محدود میباشد . این ابزارها به ترتیب حروف الفبا مورد بحث قرار میگیرند.
کلمنیتین (SPSS)
بررسی ، کلمنیتین ، یک ابزار کاربرد استخراج داده ها از SPSS میباشد . این ابزار یک تداخل کاربر گرافیکی را با چندین نوع تکنیکهای تجزیه و تحلیل از جمله شبکه های عصبی به قوانین اتحاد و تکنیکهای القاء قانون ، ترکیب میکند . این قابلیتهای فنی ، در یک محیط برنامه ریزی دیداری که استفاده از آن ساده است ارائه میشوند .
استعارة گرافیکی که کلمنتین استفاده میکند، استعارة گرفتن ، انداختن و اتصال گره های عمل روی صفحه است. گره هایی برای دسترسی داده ها ، ساخت دادهها ، تجسم داده ها ، یادگیری ماشین ، تجزیه و تحلیل مدل وجود دارد . فرایند توسعة مدلی مرکب از انتخاب گره های صحیح از یک پالت ، قرار داده آنها روی صفحه و اتصال گره ها میباشد.
کلمنتین دارای یک سری غنی از قابلیت های دسترسی اطلاعات از جمله فایلهای یکنواخت و بانکهای اطلاعاتی ارتباطی ( از طریق ODBC ) میباشد . بیشتر، کلمنتین قابلیت دائمیساختن نتایج طراحی را از طریق نوشتن آنها در ODBC – Compliant DBMS دارد.
ساخت داده های ورودی شامل هماهنگی در نماها و توانایی اشتقاق حوزه های جدید ، میشود . قابلیت های تجسم داده های کلمین شامل نمودارهای پراکندگی ، طرحهای خطی و تجزیه و تحلیل وب میباشد.
کلمنتین روی سیستم های اینتل پنتیو اجرا میشود که سریهای ویندوز ، NT ، HP 9000 که HPUX10 و بالا سیلیکون گرافیکس که IRIX ، Sun SPARC که سولاریس 2.x و دیجیتال APLHA که دیجیتال UNIX 3.X یا VMS 6.X را اجرا میکند .
دسترسی به اطلاعات ساخت و پیش پردازش . کلمنتن فایهای متن تحریر شده ، فایلهای ارزش مجزا شده با کاما و فایلهای ثبت ثابت (ASCII) را وارد میکند . سایر منابع اطلاعاتی از طریق یک تداخل ODBC حمایت میشوند . سیستم های بانک اطلاعاتی ارتباطی اصلی ، از جمله اوراکل سیباس ، اینفورمیکس و CA-IN gres از طریق ODBC در دسترس میباشد.
قابلیت های ساخت داده های کلمنتین شامل موارد زیر میشود:
· ادغام ثبت ها از طریق توالی ثبت
· تراز داده ها با افزایش نسبت ثبت ها با خصوصیات ویژه
· تراکم تعیین شده کاربر
· تصفیه ثبتهای بیگانه و نامربوط
· اشتقاق جدید حوزه با استفاده از فرمولهای تعیین شدة کاربر و اپراتورهای منطقی
· قابلیت های نمونه گیری داده هاا ، از جمله اولین و آخرین N ثبت ، 1 در N نمونه گیری ، و نمونه گیری اتفاقی تکنیک های استخراج داده ها ، الگوریتم ها و کاربردها
· کلمنتین ـ الگوریتم های القایی قانون ـ شبکه های عصبی و از جمله شبکه های کوهونن ، او قوانین مربوطه را تقویت میکند :
· درک الگوریتم های القاء قانون کلمنتین ساده میباشد : الگوریتم ها هنگامیکه آموزش داده شوند یک درخت تصمیم را ایجاد میکنند که قانون را نشان میدهد . یک فرآیند دائمیکه دنبال میشود ، قرار دارد و متغیرهای مهم در سطوح بالای درخت و سپس آموزش شبکة عصبی با این متغیرها میشود.
· شبکه های عصبی کلمنتین در توپولوژیهای متنوع و روشهای آموزش ، ارائه میشوند . شبکة معیوب لایة پنهان برای ارزیابی عملکرد
· کلمنتین شبکه های عصبی سولمونس را بـرای حل مسائل دسته بندی ارائه میکند .
· قوانین اتحاد همانگونه که از نامش پیداست . یک نتیجه ویژه را به یک سری از صفات ، مربوط مینماید . اتحادها را میتوان بین صفات یافت که برای کاربردهایی همانند تجزیه و تحلیل سبد بازار ، بسیار مفید است .
· کلمنتین برش عمودی مشتری ، تجزیه و تحلیل سریهای زمانی ، تجزیه و تحلیل سه بازار و کشف کلاهبرداری را تقویت میکند .
کار با ابزار مدل در محیط برنامه ریزی دیداری با استفاده از استعارة گره های متصل ، مشخص میگردد . جعبه های دیالوگ با گره های طراحی مدل وجود دارد که به کنترل الگوریتم ها و روشهای آموزشی کمک میکند .
کلمنتین به کاربران امکان میدهد تا در یابند کدام ورودیها در مدل دارای اهمیت در پیشگویی کننده هستند ، گر چه تغییر شبکه های عصبی ذاتاً مشکل است. الگوریتم های درخت تصمیم یک بررسی قانون دارای تاثیر متقابل ، که استفاده از از آن ساده است را تقویت میکند .
کلمنتین حدودی از وظایف را برای ارزیابی مدل ، ارائه میدهد . اینها شامل یک گره تجزیه و تحلیل میشود که تعداد تشخیص های صبح را برای ورودی مدل گزارش میکند ؛ مقادیر اطمینان متغیر از 0 تا 1 ، گرة ماتریس که کاربر میتواند جدول سازی در زمینه های انتخابی را در آن انجام دهد.
کلمتین میتواند درختان تصمیم، شبکه های عصبی ، و شبکه های کوملونس را به عنوان کد C ، صادر نماید . بعد از آنکه مدل در کلمنتین ساخته شد ، آن را میتوان به عنوان کد C که باید در محیط خارجی صف بندی شود ، صادر نمود . به عنوان مثال ، اگر مدل شبکة عصبی بایستی صادر شود . کلمنتین سه فایل را صادر خواهد نمود : یک سر فایل ، یک فایل وظیفه ، و یک فایل تعریف شبکه. قوانینی که الگوریتم القاء قوانین ایجاد میکند ، قابل صدور میباشد.
محیط برنامه ریزی دیداری کلمنتین ، برای یک مبتدی ، مناسب است . توالی طراحی به طور مشخص ارائه میگردد و حق انتخابهای متعدد ، انعطاف پذیری را افرایش میدهند . یک کاربر کارشناسی که مایل به ساخت الگوریتم های کلمنتین میباشد ، آن آزادی را ندارد . با این وجود ، حذف انتخابهایی در شبکه های عصبی برای تنظیم نرخ یادگیری و کنترل خستگی مشتری در الگوریتم های درخت تصمیم وجود دارد . کلمنتین الگوهای تجاری ارائه نمیکند . تداخل مقاومتها در میزان نوشتن این بحث وجود نداشت .
نتیجه گیری . کلمنتین یک محصول قوی است . در معیارهای منتشر شدة مشتری ، آن برحسب قابلیت سنجش اعتبار پیشگویی کننده و زمان پردازش خوب کار میکند . بطور کلی ، کلمنتین ، بسیار خوب با اجراهای تجزیه و تحلیل مقیاس اندک و بزرگ ، همانگ بود.
4 تفکر و سناریو ( cognos)
بررسی کوگنوس ، به عنوان یکی از رهبران در بازار OLAP ، با معرفی دو ابزار استخراج داده ها در موجودی دارایی خود از نظر مقام ، ارتقاء یافته است :
این ابزارها یا بهره برداری از شبکه های عصبی و تکنیکهای CHAID قابلیت های استخراج داده ها را ارائه میکند . بطور کلی این ابزارها در سکوهای کاکنوس تقویت میشوند. و بطور مشخص در محیط ویندوز مورد توجه قرار میگیرند . هر دو ابزار داده ها را از صفحه گسترده بانکهای اطلاعاتی و فایلهای متن Ascll تحصیل میکند .
4 thought برای رسیدگی به مسائل تجاری متنوع از جمله بهینه سازی قیمت، پیش بینی تقاضا و پیشگویی و سنجش عملکرد ایجاد میگردد . 4 thought از پیشگویی چند لایه ای ( MPL ) تکنولوژی شبکة عصبی استفاده میکند که بسیار برای تجزیه مسائلی که به اشکال غیر خطی ، داده های اغتشاش و مجموعه های کوچک داده ها میپردازد، هماهنگ است . دو تجزیه و تحلیل اصلی که 4 thought ارائه داد تجزیه و تحلیل سریهای زمانی و برش عمودی مشتری هستند . تجزیة و تحلیل سریهای زمانی ، به دنبال روندهایی بر اساس رفتار متناوب هستند. در صورتیکه ، ایجاد برش عمودی مشتری به داده های دموگرافیک ، به عنوان مثال برای پیشگویی این که آیا مشتری یک محصول ویژه را خریداری میکند یا نه میپردازد.
سناریو برای طبقه بندی و مسائل اتحاد، طراحی میشوند ؛ آن میتواند روابطی را بین متغیرها در مجموعه داده ها بیابد . سناریو از کشف تاثیر متقابل اتوماتیک مربع خی دو (CHAID) استفاده میکند ، و میتواند اشتقاقهای چند جهته را برای متغیرهای پیشگویی کننده فراهم نماید . سناریو ، استراتژیهای تجزیه و تحلیل متفاوت ، نمونه گیری اتوماتیک و تصمیم و ایجاد درخت را ارائه میدهد . با این وجود ، سناریو برای رسیدگی به متغیرهای هدف مقوله ای طراحی نمیشود. سناریو در کشف و تجسم داده ها قوی است.
ثبات سناریو و 4 thought ، تداخل کاربر جامع و درک کنندة آن است، اساساً در یک کاربر مبتدی هدف قرار میگیرد . آن از ترسیم نمودار برای تجزیه و تحلیل تک متغیره با استعاره درخت تصمیم استفاده میکند ،و نمایش دیداری خوب را برای تغییرات اطلاعاتی بین بخشها برای تجزیه و تحلیل روند و همبستگی عامل فراهم میسازد . سناریو ، دارای الگویی برای تجزیه و تحلیل اطلاعات سود از داده های رقابتی و فصلی میباشد.
کاکنوس ذکر کرد که آن 4 thought و سناریو را با پاور پلی (OLAP ) و کاربردهای (گزارشی ) Impromtu ترکیب خواهد نمود.
محصولات کاکنوس در سیستم های عملیاتی ویندوز میکروسافت اجرا میشوند (ویندوز 95 یا با راحتی ، و یا NT ).
دسترسی به داده ها ، ساخت و پیش پردازش . 4 thought میتواند داده ها را به شکل صفحه گسترده های اکسل به فایلهای لوتوس 123 ، فایلهای SPSS ، فایلهای متن صدور شده ، فایلهای ارزش با کاما جدا شده فایلهای دارای پهنای ثابت ، وارد نماید . بعلاوه ، دسترسی به بانکهای اطلاعاتی ارتباطی از طریق محرک odbc از کتابخانه و بانک اطلاعاتی Q&E تقویت میشود.
سناریو میتواند داده ها را از فایلهای یکنواخت ، صفحه گسترده اکسل ، و جداول dBase ، وارد نماید همچنین ، سناریو میتواند از کاکنوس ایمبرومتو برای وارد ساختن داده ها از بورلاند اینتربیس، سنئورا SQLBase ، اینفورمیکس ، میکروسافت SQL سرور، اوراکل ، سیبس SQL سرور ، و مسیرهای بانک اطلاعاتی اصلی از جمله مسیر MDI DB2 ، مسیر omni SQL ، مسیر اوراکل ترانس پرنت، مسیر سیبس نت ، استفاده میکند .
قابلیتهای ساخت اطلاعات شامل موارد زیر میشود.
· طبقه بندی
· جایگزینی ارزش از دست رفته ( با یک ارزش مقدم یا استفاده از تفسیر)
· تبدیل ارزش رشتة متن به ارزش عددی
· تبدیل خودکار سیاه به صفر
· تصفیه ثبت های بیگانه یا دور دست
· قابلیتهای محدود نمونة گیری داده ها و 4 thought میتواند نمونه گیر اتفاقی را تقویت نماید ، اما نمونه گیری لایه لایه وجود ندارد .
تکنیک های استخراج داده ها ، الگوریتم ها و کاربردها
4 thought از تکنولوژی شبکة عصبی پیشگویی چند لایه استفاده میکند که طراحی ورودی به خروجی را بر اساس محاسبات گره های متصل بهم ایجاد مینماید . خروجی هر گره یک تابع غیر خطی مجموع وزن دار و ورودیهای از گرمای دو لایه های قبلی میباشد.
سناریو از الگوریتم درخت تصمیم بر اساس CHALD استفاده میکند . آن قوانینی را ایجاد میکند که میتواند برای مجموعه داده های طبقه بندی شده برای پیشگویی این که کدام ثبت ها پیامد مطلوب خواهند داشت که بکار برد . الگوریتم درخت تصمیم سناریو . به اندازه کافی انعطاف پذیر است که حق انتخاب تقسیم هر متغیر یا یک اشتقاق بر اساس اهمیت آماری به کاربر میدهد .
سناریو ، طبقه بندی وسائل اتحاد را تقویت میکند، و میتوان در ترسیم برش عمودی و تقسیم بندی بازار ، از آن استفاده نمود . 4 thought برای تجزیه و تحلیل سریهای زمانی طراحی مدل پیشگویی کننده و پیش بینی مسائل بهتر مناسب است . هر دو ابزار ، امکان تجزیه گرافیکی مواد خام از طریق نقشه های خطی میله ای و نمودار پراکندگی را فراهم میآورد. سناریو منظرة گراف و درخت را که بر اطلاعات کلی مشابه تکیه دارد ، پیشنهاد میدهد. سناریو میتواند از متغیرهای دو تایی مداوم ، و پیشگویی کنندة مقوله ای استفاده نماید ؛ اما آن تنها از متغیر عددی به عنوان اهداف استفاده مینماید.
سناریو سه استراتژی تجزیه و تحلیل را ارائه میدهد.
· حالت طبقه بندی . حداقل به 1000 ثبت نیاز دارد ، که نیمیاز آن برای تست حفظ میشود و به تولید نتایج با اطمینان بالا ، توجه میکند .
· حالت تست یا آزمایش ، نیازمند ثبت های کمتری میباشد ، و از یک سوم این ثبت ها برای تست استفاده میکند . و بطور کلی معیارهای کمتر بی ارزش را برای دسته بندی ارائه میدهد .
· حالت بررسی . به حداقل شرایط ثبت نیاز ندارد و برای بررسی داده های اولیه طراحی میشود .
کار با ابزار در سناریو ، ، مدلی در یک محیط برنامه ریزی دیداری با استفاده از یک افسونگر مشخص میگردد. سناریو بطور خودکار انواع متغیر را انتخاب میکند ، و به کاربر امکان میدهد تا داده ها را نمونه گیری کند و داده ها را به نمونه های آموزشی و تست، تقسیم نماید . همانگونه که قبلاً ذکر شد ، سناریو سه استراتژی تجزیه و تحلیل را ارائه میدهند که شناسایی ، تست و بررسی سناریو میتواند یک درخت را بطور خودکار ایجاد کند، یا به کاربر امکان میدهد تا هر بخش و قسمت را به یک درخت تبدیل کند . کاربر میتواند بطور مداوم به سادگی محصور شوند و سناریو فهرستی از متغیرهای از نظر آماری مهم درجه بندی شده را ایجاد میکند ، و میتواند بطور خوکار به متغیرهای دارای بالاترین رتبه تقسیم شود.
4 thought به کاربر امکان میدهد تا مدل شبکه عصبی را با اولین تصمیم گیری در این مورد که آیا آن برای تجزیه و تحلیل سریهای زمانی میباشد یا نه ، شناسایی نماید . کاربر در مورد ماهیت سریهای زمانی تصمیم می گیرد (روزها ، هفته ها و ماهها و سالها و یا زمان مشخص شده توسط کاربر). برای سریهای زمانی و تجزیه و تحلیل طراحی مدل پیشگویی کننده، کاربر ، مدل را از طریق جعبه شناساسی و یا اگر مدلی ایجاد مینماید . کاربر دارای انعطاف پذیری انتخاب یک شبکة تک لایه دو لایه ، میباشد. 4 thought دو حالت از تست مدل را برای تعیین زمان توقف ارائه میدهد :
تست ساده : ابزار داده ها را به گروههای آموزشی و تست تقسیم میکند ، و از یک گروه تست در سراسر فاز آموزشی برای تعیین نقطة انقضاء وخاتمه ، استفاده میکند .
تست کامل : که ابزار چندین مدل را ایجاد میکند ، و سعی میکند تا یک نقطة توقف بهینه را بیابد.
4 thought ، یک تفسیر گرافیکی و یک نمودار پراکندگی مدل در برابر داده های واقعی و همینطور فهرست دینامیکی از متغیرهای بحرانی را برای کاربر فراهم میکند .
در سناریو ، خواه یک نمودار یا منظرة درخت استفاده شود ، کاربر میتواند خلاصة، آمار همانند میانگین متوسط انحراف معیار و غیره را مشاهده نماید 4 thought یک گزارش آماری کامل ، یک گزارش مسطح مقطع و گزارش سناریو را ارائه میدهد . گزارش آخر ، به کاربر امکان میدهد تا مقادیر کل متغیرهای ورودی را برای برگشت پاسخ خروجی انتظاری مدل شناسایی نماید.
مدلهایی که توسط سناریو ساخته شده قابل صدور نیستند ، اما شرحهایی تعقیبی طراحی میشوند که دارای قوانین قابلیتهای صدور میباشد . 4 thought میتوانند در ارتباط با اکسل لوتوس 123 و spss کار نمایند . و میتوانند یک مدل آموخته شده را به صورت یک تابع ریاضی در هر یک از این محیط ها ، صف بندی نمایند.
نتیجه گیری. 4 thought و سناریو هر دو قابلیت های حمایت تصمیم کوکناس را توسعه میدهند . و عملی بودن استخراج داده ها را ایجاد مینماید . در معیارهای منتشر شده مشتری سناریو ، نتایج خوب و تداخل دوستانة کاربر را نشان میدهد . 4thought دسترسی به درجه بندی های معقول بر اساس عملکرد و اعتبار را گزارش میکند .
داروین ( اوراکل )
بررسی . داروین که اغب، یکی از ابزارهای ابتدایی استخراج داده ها در نظر گرفته میشود، شهرتش را تائید میکند . اخیراً ، اوراکل، داروین را از شرکت Thinking Machine برای افزایش پیشنهاد و تولید خود بدست آورد و خصوصاً در فضای CRM که استخراج داده ها همانگونه که قبلاً بحث شد، نقش بحرانی ایفا میکند . بحث زیر بر اساس خصوصیات داروین میباشد ، درست همانگونه که Thinking Machine توسعه داده و بازاریابی کرد . و ارواکل ، تصمیم میگیرد تا هر مشخصه ، اجزاء و معماری ابزار را تغییردهد.
ابزار استخراج داده های داروین به عنوان یک محصول پیچیدة حاوی ابزار استخراج داده ها طراحی شد : شبکه های عصبی ، درخت k نزدیکترین همسایه . ابزار شبکة عصبی داروین ( Darwin Net ) یک سری جامع از توابع را برای ساخت مدل فراهم میکند . آن میتواند از پیشگویی کننده های مقوله ای و مداوم و متغیرهای هدف استفاده کند . و میتوان برای مسائل طبقه بندی ، پیشگویی ، و پیش بین مورد استفاده قرار داد.
ابزار درخت تصمیم ( درخت داروین ) از الگوریتمهای CART استفاده میکند . میتوان برای حل مسئله طبقه بندی با متغیرهای مداوم و مقوله ای مورد استفاده قرار داد. ابزار k نزدیکترین همسایه (darwin Match) را میتوان برای حل مسئله طبقه بندی متغیرهای وابستة مقوله ای و متغیرهای پیشگویی کنندة مقولهای و پیوسته مورد استفاده قرار داد.
اگر چه هر ابزار جزء دارایی نقصهای است . اما Darwin شامل یک سری کامل از توابع برای ارزیابی مدل میشود . آن خلاصة آمار ، ماتریس اغتشاش و جداول درجة افزایش را برای کل انواع مدلها ، ایجاد میکند .
داروین تداخلهای نسبتاً قوی کاربر را برای افراد مبتدی همینطور کارشناسها ارائه میدهد ، اگر چه تداخلها بهتر با یک کاربر کارشناس هماهنگ هستند.
داروین که از یک شرکت معروف به عنوان یکی از اولین سازندگان کامپیوتری موازی حاصل شده است ، مزیت زیادی در پردازش کارایی و قابلیت انعطاف پذیری دارد . الگوریتم های آن برای اثبات موازی بهینه میشوند و به اندازة کافی بهینه هستند که در معماریهای موازی و سری اجرا میشوند . این قابلیت بطور مشخصی از توجه اوراکل فرار نکرد و به اوراکل کمک میکند تا به یک فروشنده اولیه بانک اطلاعاتی و محصـولات کاربر تبدیل شوند که میتواند یک مؤسسه جهانی بزرگ را درجه بندی کند.
داروین به عنوان یک سیستم ارباب رجوع / سرور یا خادم طراحی میشود و سکوی خادم از پردازشگرهای متحد تا SMPS تا پردازشگرهای موازی از جمله سیستم های وینتل که در ویندوز NT اجرا میشوند و همینطور محصولات مبتنی بر UNIX از میکور سیستم های SUN ، HP ، IBM و NER ، Compag/Digital متغیر است.
دسترسی به داده ها ، ساخت و پیش پردازش. داروین میتواند داده های محدود با طول ثابت را از فایلهای یکنواخت (ASCII) و بانکهای اطلاعاتی ارتباطی از طریق ODBC وارد نماید . بطور داخلی ، داده ها در یک قالب و فورمت اختصاص ذخیره میشوند که میتوان بطور مؤثر در یک سیستم چندین پردازشگر ، طرح بندی نمود .
قابلیت های ساخت داده های داروین شامل موارد زیر میشود.
· قابلیت ادغام برای مجموعه داده های مجزا
· حذف متغیرها از مجموعة اطلاعاتی
· تعیین نوع متغیر ( به عنوان مثال مقوله ای مرتب شده )
· تبدیل به یک محموعة داده های سری به مجموعة داده های موازی
· نمونه گیری داده ها و جداسازی
تکنیکهای استخراج داده ها ، الگوریتم ها و کاربردها. الگوریتم های اصلی که در زمان چاپ تقویت و تائید میشوند ، و شبکه های عصبی ، درخت تصمیم نزدیکترین همسایه میباشد.
الگوریتم های آموزشی شبکة عصبی شامل انتشار رو به عقب ، تندترین فرود یا نزول ، نیوتن اصلاح شده و غیره میباشد . توابع انتقال شامل خطی ، سیگموند ، هیپوتانژانت میشوند.
درخت تصمیم از الگوریتم های CART استفاده میکند که میتواند به طور خودکار درخت را با انتخاب تعداد درختان فرعی که در تجزیه و تحلیل در نظر گرفته میشود . هرس نماید.
الگوریتم K نزدیکترین همسایه بر اساس تکنیک استدلال مبتنی بر حافظه ( MBR) میباشد آن یک ارزش متغیر وابسته را بر اساس واکنشهای K نزدیکترین ثبت هماهنگ کننده در مجموعة آموزشی پیشگویی میکند که در آنجا نزدیکی همسایه با به حداقل رساندن فاصلة وزن دارEuclidean بین متغیرها ، تعیین میشود.
شبکة عصبی داورین را میتوان برای ساخت مدلهای پیشگویی کننده و پیش بینی کننده مورد استفاده قرار دارد و متغیرهای مقوله ای و مداوم را بکار برد . درخت تصمیم و ابزارهای k نزدیکترین همسایه را برای مسائل طبقه بندی مورد استفاده قرار داد.
کار با ابزار داروین ، یک سری غنی از حق انتخابها را برای شناسایی مدل فراهم مینماید . به عنوان مثال برای شبکة عصبی ، داورین امکان شناسایی معماری شبکة عصبی ، توپولوژی ، تابع های انتقال الگوریتم آموزشی و تابع هزینة حالت یادگیری و حداکثر تعداد تکرارهای آموزشی را فراهم میآورد . این حق انتخابها کاربر کارشناس را هدف قرار میدهد.
با این وجود تفسیر شبکه های عصبی ذاتاً مشکل است. داروین ، خلاصه ای از معماری مدل ، توپولوژی اللگوریتمها ، و تابع ها را ارائه میدهد جزء درخت تصمیم مدل را به صورت یک مجموعة ساده از قوانین اگر - پس توضیح میدهد که کاربر میتواند آن را آزمایش نماید.
داروین یک مجموعة جامع از تابعها را که برای ارزیابی مدل از جمله گزارشات در مورد آمار خطا ، فهرستی از خطاهای طبقه بندی نادرست ، گزارشات مقایسه ای از پیامد پیشگویی شده و واقعی ، ماتریس اغتشاش و جدول درجه افزایش فراهم مینماید.
نتیجه گیری . مزیت داروین در تقویت الگوریتم ها و با طرحهایی برای افزودن الگوریتم های ژنتیکی و منطق نامعلوم میباشد . آن را میتوان در چندین سکو در شکل ارباب رجوع / خادم اجرا نمود، که خادم ممکن است یک پردازشگر یا چندین پردازشگر متقارن، یا پردازشگر موازی باشد . در حالت خادم چند پرداشگر ، داروین میتواند از مشخصه های قابلیت سنجش سخت افزار سود ببرد . در معیارهای منتشر شده یا مشتری ، داورین عملکرد و قابلیت مقایسه قوی را نشان داد . بطور کلی داورین برای اجراها در قیاس متوسط و بزرگ ، مناسب میباشد . به عنوان مثال اخیراً داروین برای کاربردهای رابطه مشتری وفاداری مشتری توسط GTE و Credit suisse انتخاب گردید.
ایستگاه کاری استخراج بانک اطلاعتی ( HNC)
بررسی HNC یکی از موفق ترین شرکتهای استخراج داده ها میباشد . ایستگاه کاری استخراج بانک اطلاعاتی (DMW) یک ابزار شبکة عصبی است که بطور گسترده برای کاربردهای تجزیه و تحلیل کلاهبرداری کارت اعتباری قابل قبول میباشد . DMW مرکب از کاربردهای نرم افزار مبتنی بر ویندوز و یک مورد پردازش مرسوم میباشد . سایر محصولات HNC شامل کاربردهای فاکون و پرافیت ماکس برای خدمات مالی و راه حل کشف کلاهبرداری سیستم کنترل سوء استفادة ارتباطات از راه دور پیشرفته (ATACS) میباشد که hnc قصد دارد تا در صنعت ارتباطات از راه دور ، صف بندی نمایند .
شبکة عصبی DMW ، الگوریتم شبکة عصبی انتشار رو به عقب را تقویت میکند، و میتواند در حالات اتوماتیک و دستی کار کند. مدل آن را میتوان با استفاده از آمار جامع و عملی بودن برای محاسبة همبستگی های بین متغیرهای پیشگویی کننده و حساسیت آنها نسبت به یک متغیر وابسته ، تفسیر نمود.
DMW ، تعدادی از حق انتخابهای مشخص کاربر را ارائه مینماید که امکان انعطاف پذیری مهم در اصلاح الگوریتم ، متغیر داده ها و تابعهای ساخت داده ها را فراهم میسازد . DMW بطور مؤثر متغیرهای پیوسته و مقوله ای را مورد استفاده قرار میدهد که میتوان برای مسائل پیشگویی ، طبقه بندی و پیش بینی مورد استفاده قرار داد .
DMW، تداخلهایی را برای کاربران مبتدی و با تجربه از جمله حق انتخابهای هماهنگ کنندة پیشرفته و امکانات مورد استفاده قرار داد .
DMW ، برای ایجاد یک مدل معتبر و مؤثر پیشگویی کننده شهرتی را کسب کرده است، عملکرد پردازش آن، قابلیت سنجش آن و برای تائید شرایط اصلی پردازش کارت اعتباری کافی میباشد.
دسترسی به داده ها ، ساخت و پیش پردازش . محصول DMW ، بطور مسقیم فایلهای ASCII با طول ثابت را تقویت میکند . محصول حمل میشود و با DDMS/COPY ترکیب میشود (شرکت نرم افزار تصویر ).
این ابزار میتواند DBMS اصلی فورمتهای آماری و صفحة گسترده را در یک فورمت ASCII با طول ثابت مناسب برایDMW را تبدیل نماید.
قابلیتهای ساخت داده های DMW شامل موارد زیر میباشد:
· حذف متغیرها از یک مجموعه اطلاعاتی
· نوع متغیر تعریف شده توسط کاربر
· تعداد مقوله های تعیین شده توسط کاربر
· تابع عادی سازی داده های تعیین شده توسط کاربر
· تغییر شکل اتوماتیک متغیرهای مقوله ای به متغیرهای دوتایی
· جایگزینی داده های از دست رفته
· نمونه گیری اطلاعاتی انتخاب شده توسط کاربر
ضریب تغییر شکل داده های DMW تساویها را حفظ میکند که پارامترهای شکل ، متغیرها و نوع اطلاعات تابع های عادی سازی نرمال، تعداد مقادیر بی نظیر و ارزشهای اختصاص یافته به داده های از دست رفته را توضیح میدهد.
تکنیکهای استخراح داده ها ، الگوریتم ، و کاربردها DMW یک الگوریم شبکة عصبی انتشار رو به عقب را بکار میبرد . یک کاربر میتواند تابع انتقال (آستانه ، منطقی ، خطی ، گواسیان عکس تانژانت ، یا تانژانت هیپربولیک)، حالت یادگیری و چندین پارامتر دیگر را مشخص کند .
DMW ، مدلهای پیشگویی کننده ای را برای مسائل طبقه بندی بر پیشگویی و مسائل پیش بینی ایجاد میکند . کاربرد تحلیلی اصلی آن، کشف کلاهبرداری ( طبقه بندی ) برای صنعت کارت اعتباری میباشد.
کار با ابزار . DMW یک انعطاف پذیری مهم در شناسایی مدل را ارائه میدهد . مدل را میتوان بطور دستی یا خودکار با تعریف معماری اصلی و پارامترهای توپولوژیکی ، مشخص نمود . در حالت اتوماتیک ، DMW میتواند با انجام یک تجزیه و تحلیل دسته بندی در حوزه متغیر ، متغیرهای پیشگویی کند تا مناسب را انتخاب نماید.
DMW ، دو تابع را برای تفسیر مدل ارائه میدهد : تجزیه و تحلیل حسایت و تابع کمک که تک تک سکویی ها را توضیح میدهد. به عنوان مثال این تابع را میتوان برای توضیح این که چرا کاربر وام رد شد و عوامل رد تا چه حد قوی بودند مورد استفاده قرار دارد.
برای هر مدل ، DMW یک فایل لوگ و فایل مسابقه را ایجاد میکند که حاوی اطلاعاتی در مورد این که چه تعداد ارزیابی انجام شد، آمار ارزیابی و جداول پیشگویی های صحیح در برابر پیشگویی های نادرست میباشد . نتایج ارزیابی را میتوان در یک صفحه گسترده اکسل برای تجزیه و تحلیل معاملات کارت اعتبای مورد استفاده قرار داد. اگر چه DMW نمیتواند مستقیماً بانک های اطلاعاتی را امتیازدهی نماید، آن یک API موسوم به Deploy Net را برای صف بندی مدلهای ساخته شده با DMW ،ارائه مینماید.
نتیجه گیری . DMW یک محصول کامل و قوی است و در پذیرش بازار، بسیار موفقیت آمیز بوده است. کاربرد طبقه بندی / کشف کلاهبرداری آن در زمان واقعی برای تجزیه و تحلیل معاملات کارت اعتباری مورد استفاده قرار میگیرد. این یک شاهد قوی برای قابلیت سنجش و عملکرد محصول میباشد.
دسته بندی | جغرافیا |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 49 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 88 |
موقعیت جغرافیایی ایران بگونه ای است که همواره مورد سکونت انسانها از هزاران سال پیش از تاریخ قرار گرفته است. نجد ایران مثلثی است بین دو فرورفتگی خلیج فارس در جنوب و دریای خزر در شمال. کوههای مغرب یا سلسله زاگراس از شمال غربی به جنوب شرقی امتداد یافته است و سلسله جبال البرز در قسمت شمالی مثلث مذکور قرار گرفته است.
به شهادت تاریخ و گواهی باستانشناسانی که از سالها قبل از این، در مناطق مختلف و بر روی آثار بجای مانده از ایران باستان کند و کاو می کردند نجدایران از جمله اولیه نواحی سکونت بشر اولیه بوده است. در قسمت داخلی نجد ایران از جمله مناطقی که مورد سکونت قرار گرفته است دشت پهناور خوزستان یا سوزیانای[1] قدیم است این دشت که در قسمت جنوب غربی قرار گرفته است همان امتداد دشت بین النهرین است.
تحقیقات باستانشناسی نشان داده است که انسان عهد حجر که تازه از کوه فرود آمده و در دشت سکونت گزیده بود بر روی مسیر کمانی شکل اطراف کویر نمک واقع در مرکز ایران ساکن شد. (هزاره پنجم ق.م) از جمله قرارگاههای انسانی بر روی این مسیر سیلک کاشان، قم، ساوه، ری و دامغان است.
بشر اولیه تا زمانی که یکجا نشینی را آغاز نکرد نتوانست به طور مطلوب از صنایع مختلف از جمله سفالگری، کشاورزی، دامداری و غیره بهره لازم را ببرد. اگرچه باستانشناسان، قدیمی ترین ظروف گلی حرارت دیده را به هشت هزار ق.م نسبت میدهند و نمونه آن در غار کمربند در نزدیکی بهشهر بدست آمده لیکن سفالهای این دوره ضخیم، کم پخت، شکننده، خشن، قهوه ای رنگ و بدون نقش است و در آن مقدار زیادی علف به عنوان شاموت[2] بکار رفته است و این نشاندهنده آن است که سفال در این سالها در مرحله ابتدایی پیشرفت خود بوده است و احتمالاً مدت زمان زیادی از استفاده پوسته کاسه ای گیاهان و قطعات سنگی با سطح مقعر به عنوان ظرف نگذشته بوده است.
در مرحله بعد با گذشت زمان و تشکیل دهکده ها و پیشرفت صنایع مختلف بخصوص سفالگری، ظروف سفالی ظریفتر، با ضخامت کمتر و با درجه حرارت بالاتر پخته شدند و کم کم نقوش مختلف با تکامل تدریجی خود بر روی ظروف بکار گرفته شد که این تکامل تدریجی را با بررسی لایه های مختلف تپه های سیلک کاشان، شوش و سایر نقاط می توان مشاهده کرد.
همزمان با شکل گیری نقوش تزئینی بر روی سفال، با هنر نقش برجسته در این دورهها روبرو هستیم. هنر نقش برجسته از هنرهایی است که ایرانیان باستان از هزاران سال پیش از تاریخ به آن توجه داشتند لیکن این هنر در اندازه های بزرگ آن بیشتر بر روی سنگ و با حجاری اجرا می شد و فقط اندازه های کوچک آن بود که به کمک فلز و گاهی گل انجام می شد. نقوش این نقش برجسته ها در بیشتر مواقع واقعی و در مواردی در دوره هایی خاص نقوش تجریدی بکار می رفت.
امروزه نقش برجسته ها بیشتر حالت تزئینی یافته اند و در اندازه های مختلف بیشتر با گل برای تزئینات داخلی و خارجی بکار می روند. آنچه باعث کاهش ارزش این آثار به عنوان هنر می شود طرحهایی است که هنرمندان اجرا می نمایند. بیشتر طرحهایی که امروزه نه فقط در نقش برجسته بلکه در هنرهای دیگر نیز اجرا می شود چیزی جز تقلید زود هنگام از هنر غرب نیست که هیچ گونه سنخیتی با فرهنگ و تمدن ایرانی ندارد. تمدنی که در آن با وجود همه پستیها و بلندیها، هنر روال طبیعی تکامل خود را طی کرد و در این راه هیچگاه از چهارچوب روح ایرانی خارج نشد.
در طراحی پروژه عملی ارائه شده سعی شده است نیم نگاهی به هنر اصیل ایرانی، سفالگری و هنر اصیل ایرانی، نقوش روی سفال، صورت گیرد.
در طراحی این نقوش، از نقاشی های اجرا شده بر روی سفال پیش از تاریخ بخصوص در سه منطقه سیلک کاشان، شوش و تل باکون الهام گرفته شده است.
در این رساله نیز هر چند سعی شد تا نقوش بیشتر از حیث معنی و مفهوم مورد بررسی قرار گیرند ولی بدلیل کمبود منابع این منظور به طور کامل برآورده نشد.
فصل اول
هنر از جمله اموری است که در هزاره های پیش از تاریخ هم همراه همیشگی بشر بوده است و همگام با پیشرفت فرهنگ و تمدن بشر به رشد و توسعه خود ادامه داده است و امروزه که بسیاری از علائم و نشانه های فرهنگ و تمدن های قدیم از بین رفته است آثار هنری که از آن زمان باقی مانده است تا حدود زیادی به دانسته های ما در مورد این تمدنها و فرهنگ انسانهای پیش از تاریخ می افزاید البته در این میان ایران از جمله مناطق محدودی است که مورد سکونت بشر اولیه قرار گرفته و هنر در این سرزمین مورد توجه خاص بوده و با ویژگیهای مخصوص این سرزمین تکامل یافته است.
دکتر آرتور اپهام پوپ در مورد اهمیت و ویژگیهای هنر ایران چنین می نویسد: «در سراسر تاریخ دراز و پر حادثه ایران که پر از انقلابها و پیروزیها و شکستها و کام و ناکامیهاست و همیشه در پی هرافول و نزولی صعود و ترقی پرثمری داشته هنر بزرگترین مایه و صفت خاص آن و هدیه دائم ملت ایران بتاریخ جهان بوده است.
هنر ایران در درجه اول به زندگی پیوند نزدیک دارد و تار و پود آن از تجربیات بشری بافته شده است. آنچه را که خوار مایه و بازاری است می آراید و زیور میبخشد. در همه دوران ایران باستان هنر ایران نیروهای آسمانی را می جوید و میکوشد با وسایلی که دارد با این نیرو ارتباط بیابد، از او یاری بخواهد، قهر و خشم او را فرو بنشاند و او را مدح و ستایش کند. از قدیمترین زمان اگرچه هنر امری عادی و معمول بود ایرانیان برای زیبایی مقامی بلند قائل بودند. در طی قرنها همیشه ذوق و فهمی عام و استادانه مایه ترقی هنر بود. حمایت شاهان که نسبت به هنر دلبسته و کریم بودند پیوسته وجود داشت و زیبایی همیشه و در هر امری به مقام عالی می رسید.
هنر با زندگی پیوسته بود و انواع هنرها نیز با یکدیگر پیوند داشتند شیوه تجزیه و تقسیمی که امروز معمول است شاید در نظر هنرمند ایرانی عجیب می نمود. هر هنری از هنر دیگر مشتق می شد. اغلب موضوع نقاشی و شاعری یکی بود و شاعر و نقاش هر یک نکاتی از الهامات ذهن خود را بدیگری القا می کردند. هر دو در اجرای امر واحدی می کوشیدند و اینقدر کم در بند شهرت و نام خود بودند که ایثار نفس و فروتنی ایشان برای ما موجب تعجب است»[3].
هنرمند ایرانی در راه ایجاد اثر هنری خود پیوسته به هدف و آرمانی و الهامی اندیشید و با این اندیشه احساسات درونی خود را به دنیای مادی منتقل می کرد و به خاطر وجود همین تفکر و جنبه فراطبیعی هنر هیچگاه در پی بجا گذاشتن نام و نشانی از خود بر نیامد.
«هنر ایرانی بر تزئین مبتنی است. از همان آغاز هنرمندان خواسته اند نقشهایی را که کنایه و نشانه ای از اشکال و امور خارجی است بنگارند و این شیوه در نظر بعضی از فیلسوفان عمل اصلی و خاص ذهن بشری است. در این شیوه امور خارجی با نقشهایی تصویر می شود که آنها را تعبیر و تنظیم می کند. این گونه نقشها نه همان اشیاء را به صورت انتزاعی نشان می دهد بلکه جنبه عاطفی آنها را نیز جلوه گر می سازد و چون این نقوش بر عادات و عقاید دینی مبتنی باشد و رابطه میان هر علامت با آداب مذهبی ادراک شود ممکن است عمیق ترین تاثیر را بوجود بیاورد.
ابهت و جنبه روحانی هنر باستانی ایرانی بسبب آنست که کمال آن در تزئین مطلق است. تزئین که منبع اصلی و هدف هنر ایرانی است تنها مایه لذت چشم یا تفریح ذهن نیست بلکه مفهومی بسیار عمیق تر دارد.
نخستین ادراک مبهم ولی اساسی که بشر از جهان داشت با نقوش و اشکال تزئینی صورت خارجی یافت و بوسیله همین نقوش انسان با سرنوشت دشوار و پرخطر خویش ارتباط بیشتری پیدا کرد. هر نقش و شکلی وسیله ای برای پرستش و مایه ای برای راز و نیاز و آرامش و نیروی باطنی گردید. بسبب مجموع این امور هنر تزئینی ایران که از تجربیات ضروری ناشی شده بود به بالاترین درجه کمال رسید و چون پیوسته بتاثیر این عوامل ظریفتر شده و توسعه فراوان یافته است اکنون می تواند مستقیماً با دل آدمی سخن بگوید.»[4]
چنانچه امروزه با مشاهده نقوش تزئینی بر روی اشیاء بجا مانده از آن دوران دریافته می شود که نقوش طراحی شده توسط هنرمند آن زمان اگرچه دارای اشاراتی به زندگی و عالم واقعی است لیکن بیشترین توجه آن به سمت عالم غیر واقعی و روحانی است.
«این نقشهای رمزی برای آنکه در ذهن انسان تاثیر کند و روح را به هیجان بیاورد لازم بود که با وجوه اصلی ادراک بشری متناسب گردد. نقاشان می بایست زبانی برای بیان عواطف کشف کنند، نه تنها به منظور آنکه نقشهای شناختنی حاکی از اشیاء و وابسته به زندگی بوجود آورند، بلکه به آن قصد که اندیشه خود را با نقوشی بیان کنند که هر یک بخودی خود دارای تاثیر خاصی باشد. البته این روش با علم و اراده هنرمند پیش نمی رفت اما هنرمندان کهن که نخستین نگارگران ظروف سفالی بودند علائم و اشکال خاصی ابداع کردند که در نهایت وضوح و شدت تاثیر بود و این نقوش قراردادی برای ذهن خیال پرور ایرانیان راه توسعه و ترقی را گشود. نقاشان این اه را در طی هزاران سال پیمودند. نقاشان ایران در عین آنکه به رسوم کهن پایبند بودند و آن را با متانت و وفاداری حفظ می کردند در تکمیل آن رسوم و ابداع دقایق جدید کوشیدند. اگر این هنر بر اثر حوادثی که نیروی ملی ایران را ناتوان می کرد گاهی رو به ضعف نهاد قالبهای آن روح کهن را حفظ کرد و زمینه را برای تجدد و تجدید رونق آماده نگهداشت.»[5]
این به نحوی بود که با وجود فواصل زیاد از نظر مکانی و زمانی بین تمدنهای مختلف که گاهی به صدها کیلومتر و هزاران سال می رسید و نیز دگرگونیهای اساسی در تمدنها، روح حاکم بر هنر ایرانی هیچگاه به طور کامل از بین نرفت و با نابود شدن یک تمدن هنر ایرانی در منطقهای دیگر از این سرزمین با همان روح حاکم به تکامل خود ادامه داد.
«این امر که در ایران نقاشی تابع شعر و اندیشه های دینی و فلسفی است نباید اتفاقی تلقی شود، ایرانیان چنانکه ادبیات هزار ساله ایشان نشان می دهد شاعرترین ملتها هستند. برای این نوع نقاشی که معمول هنرمندان ایران است در زبانهای اروپائی اصطلاحی که کاملاً متناسب با آن باشد وجود ندارد، کلمات تزئین و آرایش هر دو مفهوم پست تری دارند و حاکی از اموری است که فرع و تابع حقیقت و اعتبار ملی است.
شاید بسیار اشتباه نکرده باشیم اگر هنر ایران را هنر نقش مطلق بخوانیم یعنی هنری که باید ما نند موسیقی و معماری تلقی شود. راستی هم غالباً مهمترین نمونه های هنر تزئینی به موسیقی مرئی تبدیل شده است، زیرا که این هنر از زیبایی و کمال اجزاء، و حسن ترکیب آنها به صورتی با معنی و موثر و در هیاتی که دارای قدرت تاثیر باشد حاصل می شود و هرگز اشیاء را با صفات اصلی که معرف جنبه خارجی یا جاندار آنهاست نمایش نمی دهد.
چنین هنری در دست استادان فن دارای چنان قدرت و نفوذی است که هرگز نمایش طبیعی اشیاء به پای آن نمی رسد. گویی تا عمق وجود ما تاثیر می کند. گاهی چنان لذتی می یابیم که از خود بی خود می شویم و گاهی از تماشای آنها آرامشی لطیف در روح ما پدید می آید.
برای آنکه نقاشی در خور احترام باشد لازم است که هدف آن از تقلید و نمایش طبیعت فراتر رود. نخستین شرط ضروری زیبایی، کمال نقش است و کوشش در حصول این کمال مهمترین وظیفه هنرمند بشمار می رود و این نکته که تازه در مغرب زمین مورد قبول قرار گرفته است در آسیا همیشه امری مسلم و عادی شمرده می شد. اما ادراک زیبایی نقش مطلق بوسیله استدلال ممکن نیست و قابلیت این ادراک را نه به آرزو و نه به دعوی می توان کسب کرد.
تجربه ای دقیق و احساسی صادقانه و قابلیت ادراک کمال، و همدلی با طبیعت، و تخیلی پرورده و منظم چنانکه بوسیله موسیقی و ریاضی کسب می شود، و نیروی حفظ آداب و سنت های کهن و عادت به آنکه بتوان از صورت به معنی و مبدا پی برد، و استادی و مهارتی از روی علم و آگاهی تا هنرمند بتواند آن معانی را که دریافته است بپروراند و صورت و شکلی به آن بدهد، این صفات لازم است تا هنر طراحی یا نقش مطلق به حد کمال خود برسد. هنر ایران در همه دوران خود و در طی قرنهای متمادی این صفات را داشته است.»[6]
البته باید این را هم گفت که همانطور که هنرمند پیش از تاریخ باید دارای خصوصیات ویژه می بود تا بتواند این نقوش را بپروراند و طراحی کند امروزه نیز با مشاهده ساده و عدم تعمق، این نقوش به صورتی اگرچه زیبا، بی مفهوم دیده می شود و بدون تامل و تفکر و تحقیق نمی توان به مفاهیم عمیق این نقوش پی برد.
«در ایران هنر به آهستگی تکامل یافت و اصول و مبانی خود را که به محک زمانی آزموده شده بود تکمیل کرد و در عصرهای متمادی همچنان سلطه داشت. یکی از این مبانی صراحت و روشنی بود. ذهن ایرانی بنهایت منطقی و استدلالی بود حتی خیالپردازیهای او چه در افسانه ها و داستانهای پریان و چه در توصیف دیوهای نابودنی اغلب رنگ زندگی و امکان قبولی داشت.
اما این اصرار در صراحت و جستجوی کمال در حسن نظم و زیبایی حرکت و خط و رنگ هرگز هنری سرد و دور از زندگی بوجود نیاورد. البته اعتراف باید کرد که گاهی ممکن است بیش از آنچه باید دقیق و تعمدی و ملال انگیز باشد اما این گونه نقصها در هر شیوه ای هست. بر روی هم هنر ایران همیشه متعادل و متناسب و جا مع بوده است.
طراحان هنر ایرانی از هنرمندان کشورهای دیگر در ایجاد طرحهای در هم پیچیده که بهم انداختن و هموار کردن آنها مستلزم چیره دستی و قوه تخیل است مهارت بیشتری داشتند و در عین حال در تبدیل شکلها به ساده ترین صورت استادی خاصی نشان میدادند. در ترسیم خطوط پیرامون شکلها بطریقی که خصوصیات نقش را جلوه بدهد استاد مسلم بودند و خوب می دانستند که چگونه می توان امری را با خطوط ساده بیافراط در نقوش و صور بیان کرد.
اگرچه هنر ایرانی در بعضی از دورهها تنها در پی آن بود که با سادهترین و سریعترین وسیله تاثیری عظیم ایجاد کند در تمام ادوار مهارت و ریزهکاری در آن اهمیت فراوان داشت. در ضمن جستجو و کوششی که ایرانیان برای تکمیل هنر خود بکار می بردند گاهی نیز خواه بر اثر توجه خود و خواه در نتیجه تاثیر یونان و روم به تقلید طبیعت و نمایش امور واقعی پرداختند و در آن به مقامی عالی رسیدند. اما این شیوه هیچگاه ایرانیان را خرسند نکرد. این کار در نظر ایشان سطحی و خصوصی و فردی جلوه می کرد. ذوق ایشان بیشتر در نمایش اشکال طالب آن شیوه بود که از قید زمان و مکان آزاد باشد و طعم فنا ندهد بلکه بسوی بقا میل کند.»[7]
اگرچه امروزه علم باستانشناسی پیشرفت شایانی نموده است و می توان بوسیله این علم تاریخ و اطلاعات بسیاری در مورد تمدن و فرهنگ های پیش از تاریخ بدست آورد لیکن هنر بشر پیش از تاریخ نقش بسیار عظیمی را در پیشرفت این علم ایفا کرده است و در واقع علم باستانشناسی بر پایه آثار هنری استوار گشته است به گونهای که اگر انسان پیش از تاریخ هیچ گونه اثر هنری از خود باقی نگذاشته بود دانسته های ما بسیار ناقص تر از آن چیزی بود که در حال حاضر می دانیم.
خانم لیلا رفیعی در کتاب خود چنین می نویسد:
«هنر اقوام و ملل در حکم حرکتی بالنده تحت تاثیر شرایط ویژه اجتماعی- اقلیمی مسلط بر محیط زیست انسانها و محل نشر و نمای آنان. هنرهای ملی عموماً نشانههایی است از سیر تکامل فرهنگ و اوضاع و احوال ویژه هر قوم.
از جمله مدارک موجود برای ثبوت غنای فرهنگی هنری و رشد و نمو تمدن هر قومی در دوران باستان پیشرفت هنر سفالگری آن قوم است. در ایران باستان نیز سفالگری از لحاظ صنعتی، اجتماعی و اقتصادی کهنترین، جالبترین و مهمترین هنرها محسوب می شود و ارزش هنری و فنی آن گویای قدر و منزلت والای این هنر در این منطقه بسیار کهن است.»[8]
این هنر تنها هنری است که تقریباً از همان اولین روزهای متمدن شدن بشر باوی همراه بوده است و همگام با متمدن تر شدن او تکامل یافته و نیز امروزه به میزان فراوان در مناطق مختلف باستانی همانند سندی مکتوب بدست ما رسیده است.
«در واقع هنر سفالگری به دلیل عمومیت و مردمی بودن آن در هر منطقه، ناحیه و حتی کارگاه گویای ویژگیهای اقلیمی، تاریخی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و هنری کسانی است که در آن منطقه می زیسته اند. زیرا طرز ساخت ظروف و اشیاء سفالین از نظر روش فنی، اشکال، رنگها و نقوش تزئینی مورد استفاده زبان گویایی است که پس از هزاران سال ما را به شیوه تفکر و قدرت تخیل سازندگان آن آشنا می کند و رازهای بسیاری را که نگارش و تکلم قادر به انتقال آن نبوده است بر ما فاش می سازد.
سفالگر باستانی به دلیل نبود خط و کتابت از طریق تغییراتی که در شکل ظاهری و نقوش تزئینی بوجود می آورده افکار خود را در رابطه با طبیعت و جامعه زمان خود به ما منتقل کرده است، استادی و مهارت این سفالگران اولیه در طرحها و نقوش و فنون مختلف گاه بسیار شگفت آور است.
شاید به جرات بتوان گفت که سفالگری تنها چیزی است که از هزاران سال پیش از تاریخ تا امروز ادامه یافته و در ایران نیز از نظر تنوع سبکها، تحول روشهای فنی، فراوانی فرمها و غیره با دیگر هنرهای کهن مقایسه پذیر نیست بلکه از آنها با ارزشتر و ستایش انگیزتر است.»[9]
هنر سفالگری به خاطر مواد و مصالح مخصوص به خود هیچگاه به سادگی دچار آسیب نمی شود و اگر مستقیماً در مقابل عوامل جوی قرار نگیرد هزاران سال به طور سالم باقی می ماند و می بینیم اگرچه هنری چون فلز کاری هزاران سال بعد از سفالگری بوجود آمد اما آثار فلزی بجا مانده از اولین دوره فلز بسیار کمتر از ظروف سفالین ابتدایی است.
«سفال ایرانی پیوسته به عنوان هنری مردمی شناخته شده است. از طریق سفالینههاست که مزیت و قدرت آفرینش صنعتگران و عمیقترین جلوه های بیان آنها را در می یابیم. زیرا این هنر که از دوران پیش از تاریخ مضامین مختلفی را بیان کرده است تنها یک بیان ظاهری نیست بلکه صنعتگر در حقیقت از طریق آن دید خود را از طبیعت بوسیله طرحهای زینتی نشان داده است و همین عینیت هنرمندانه بوده که مردم ایران را به عنوان استادان سربلند سفالگری معرفی کرده و دستیابی به ابتکارات مختلف در روشهای فنی جدید و بهره وری از امکانات و طرحهای گوناگون و زیبا و آفرینش مضامین زینتی جدید را برای آنان ممکن ساخته است.
اندک تحقیق و شناختی در تایخ سفال کهن ایران نشان می دهد که گرایش شدید به جستجوی مضامین زینتی تازه و پدید آوردن روشهای فنی بهتر و جدیدتر در تمام اعصار هنر ایران نیز یافت می شود. در دوران پیش از تاریخ سفالگر ایرانی قادر به ساختن زیباترین سفال منقوش در جهان بوده است.
هنرمند سفالگر دوران کهن بدون در دست داشتن ابزار پیشرفته کنونی و بدون بهرهگیری از دانش امروزی توانسته است با قدرت درک عمیق و احساس بی نظیر خلاقیت خود را همراه با اصالت و طبیعت نشان داده و ابدیت را نمایان نموده و اینها مضمونهایی است که در سفالگری امروز به ندرت به چشم می خورد.
باید اعتراف کرد که بیان هنرمندان سفالگر در دورانهای باستانی بسیار گویاتر، عمیقتر و با احساستر از سفالگر امروزی بوده است. سفالگر این دوره با وجود استفاده از جدیدترین اختراعات علمی، دیگر امکان یا فرصت انتقال مفهوم یا مضمونی را به بیننده ندارد و تنها در فکر تکثیر و بالا بردن میزان تولید خویش است.
سفال= سفال= سوفال= سوفار= سفاله. این اصطلاحات همگی به معنای اشیاء ساخته شده از گل پخته هستند.
اصطلاح سفال به معنای عمومی پوستهای گردو، پسته، بادام، فندق و پوست انار خشک نیز آمده است.
سفال در واقع نخستین محصول هنری و صنعتی مردمان اولیه (پس از سبدبافی) و حاصل نیاز و شعور آدمی در بکارگیری عوامل طبیعت است و از آنجا که مواد اولیه آن: خاک، آب و آتش در سرزمینهای محل سکونت بشر یافت می شده نشانه های تولید آن را در تمامی نقاط مسکونی انسان مشاهده می کنیم.»[10]
سفالگری در ایران بر پایه و مبنایی استوار بنا گشته است یعنی دارای چنان قدمتی است که هرگز نمی توان گفت هنری عاریتی از سرزمینی دیگر است. از ابتدا در همین سرزمین ابداع شده است و در همین سرزمین توسط اقوام مختلف تکامل یافته است.
«سفالگری فعالیت اصلی جامعه روستایی ایران باستان بوده است. سفال ایران شیوههای وسیع و متنوعی را دنبال کرده که بازتابی است از ویژگیهای جغرافیایی شهرها و مناطق کوهستانی مختلف، دره های عمیق و دشتهای گسترده به طوری که هر منطقه هویت ویژه خود را در تولیدات سفالینش جلوهگر ساخته است. در واقع سفالگری هنری است که به صورت سنتی از ادوار بسیار کهن طی گذشت هزاران سال اصول فنی با ارزشی را تا امروز حفظ کرده است. ارزش هنری سفال امکان شناخت حرفهها، صنایع جوامع و دیگر آثار مادی طوایف بشری در قلمرو فرهنگهای گوناگون را فراهم می سازد.
یک شیء سفالین نه تنها سلیقه ابداع کننده بلکه نشانه های معینی از زندگی اجتماعی و دوره زندگی و ویژگیهای مادی و معنوی آن را به ما نشان می دهد و وسیله مستقیمی برای شناسایی تمدن شهرها، ادوار و اقوام مختلف است زیرا هر ملتی برای تزئین سفالهای خویش نشانه ها، اشکال و تزئینات ویژه خود را بکار می برده است. شکل، رنگ، نقش، لعاب و میزان حرارت و حتی نوع خاکی که هنرمند برای کار خود انتخاب کرده است مجموعاً نهادها و نشانه هایی هستند برای برقراری ارتباط میان انسان امروز و نیاکان هزار سال پیش او و از راه آشنایی با این زبان ویژه می توان به راز و رمز زمان و محیط اجتماعی و طبیعی هر منطقه نزدیکتر شد.
ژان لوئی اوئو، شوش را نخستین کانون سفال منقوش شناخته و تاریخ آن را هزاره پنجم پیش از میلاد معین کرده است.
دسته بندی | تاریخ و ادبیات |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 26 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 31 |
مقدمه
در فوریه 1917 روسیه سلطنتی، نصف اروپا، یک سوم آسیا، تحت رژیم پلیسی انعطاف ناپذیر و متمرکز ی زندگی می کرد و تنها یک قدرت سیاسی درآن به حساب می آید و آن شخص تزار بود. روسیه به عنوان یکی از مقتدرترین، کم تمدن ترین و تسخیر ناپذیر ترین دولت های زمان شهرت داشت.
درباره روش ها و هدف های انقلاب روسیه هر طور قضاوت شود تردیدی نسیت که این انقلاب ارزش بررسی و تعمق را دارد. از لحاظ اجتماعی، اقتصادی و تکنیک بسیار عقب مانده بود و حدود 90 درصد از مردم این کشور تحت نظام ارباب رعیتی سرواژ به کشاورزی بود.
انفجار انقلابی 1917 ریشه های عمیقی داشت، عدم رضایت قرن ها بود که رویهم انباشته شده بود، طبقه دهقان یعنی 85 درصد جمعیت از قدیمی ترین ایام زیر چکمه بردگی تقریبا کامل زندگی می :ردند در حالی که در قسمت های دیگر جهان وضع زندگی دهقان به تدریج بهتر می شد در روسیه رژیم سرواژ پیوسته سخت تر می گردد.
فقر عظیم دهقانان بیش از اینکه نتیجه فقدان زمین که امری مسلم بود باشد، ناشی از روش های بیش از حد ابتدایی کشاورزی بود.دهقان آزاد شده که پرداخت بهای باز خرید دست و بالش را بسته بود، می دید روزی که او بتواند برای بازده زمین مورد بهره برداریش به قدر کافی سرمایه بیندوزد، به این زودی ها نخواهد رسید.
افزون بر این دهقان صاحب اختیار خود نبود، اگر او از قید مالک زمین آزاد شده بود کماکان به تمدن روستایی که عنصر تشکیل دهنده اصلی و بنیادی سازمان هاست به شمار می رفت، وابسته بود. این رویه تا انقلاب 1905 که لنین آن را تمرین عمومی انقلاب 1917 می نامید ، حکمفرمان بود این ضربه بزرگ لازم بود تا طبقات مسلط به طور جدی در صدد ایجاد یک طبقه خرده دهقان برآیند تا در برابر تبلیغات گروه های افراطی محکمترین نقطه اتکا نظام اجتماعی باشند.
رشد طبقه کارگر، به منتها درجه زنده نیز عامل بی نهایت مهم در جامعه روسیه قبل از انقلاب به شمار می آید. سرمایه داری به اسلوب غربی دیر وارد روسیه شد. به همین دلیل بود که بر شالوده های کهن و قدیمی پیشرفت های بی نهایت سریع کرد. در مورد رونق بزرگ صنعتی می توان گفت که بین رویدادهای تازه ای که قبل از جنگ در روسیه به وقوع پیوست مهمترین آنها بود اگر این رونق چنین گستره ای داشت دقیقا به این سبب بود که در چهارچوب عقب ماندگی کشور روی دارد.
هیچ چیز حیرت انگیز تر از تضاد بین وضع صنعت و کشاورزی نبود. سرنوشت ساز ترین جنبه این فرآیند یکی از نتایج سیاسی آن بود. تمرکز کارگران در کارخانه های خیلی بزرگ، معنی بسیار ساده آی داشت. کارگران هر روز با یکدیگر در تماس بودند. شرکت آنها در مبارزات یگانه روزانه برای تامین زندگی آنها را متحد کرد. این وضع با متحد کردن آنها و با ایجاد روحیه دسته ای و گروهی درآنان صرف نظر ازایداولوژی یا اندیشههای سیاسی
این افراد به یک عامل ویژه بسیارمهم درسطح کل جامعه تبدیل کرده بود.(کارمایکل 1363، 3-12).
درواقع امواج انقلاب در اروپا ، روسیه تزاری را نیز تحت تاثیر خود در آورده بود. دکابریست ها با ایجاد مجمع نجات خواستار ایجاد اصلاحاتی در نظام سیاسی اجتماعی روسیه گردیدند. این شورش که عمدتا توسط عده ای از روشنفکران، ثروتمندان، مالکان و نظامیان صورت پذیرفته بود، به علت ماهیت غیر توده ای آن به شدت سرکوب گردیده و عاقبت ناکام ماند.
نهضت ملی روسیه پس از ناامیدی مردم از اصلاحات سال 1961 میلادی تزار الکساندر دوم در قالب 4 جریان شکل گرفت که این جریان ها نارضایتی توده های را سازمان داده و درنهایت زمینه های انقلاب اکتبر 1917 را به وجود آوردند.
الف) مردم گرایان یا پوپوکسیت ها (دهقانان) نهضت مردم گرایی متکی بر پرستش مردم بوده و معتقد بودند که تنها یک سوسیالیسم ارضی که بر مبنای کمون روستایی استوار باشد، می تواند روسیه را نجات دهد. اینها معتقدند دهقانان در تضاد شدید و ریشه ای با حکومت تزاری قرار داشتند و در پی متشکل ساختن آنها بودند. مردم گرایان اعتقاد شدید به شورش و طغیان داشتند و از درون این جنبش مردم گرایی یک جناح تروریست به وجود آمد که به قتل الکساندر دوم فعالیت خود را به اوج رساندند. از معروف ترین چهره های مردم گرایی روسیه،نوچایوف، باکونین، پیتر لاوروف و تکاچوف بودند.
ب) مارکسیت ها (کارگران) بر ظهوریک طبقه کارگر (پرولتاریا)توجه داشتند که به نظر آنها می بایست وظیفه برپا کردن انقلاب را بر عهده گیرند. در واقع مارکسیسم روسی ترکیبی بود از امید مسیحیایی نیرومند ویک متدولوژی که علمی وانمود می شد.
ج) گرایش به غرب
د) اسلام گرایان (پدرسالاران)
در برابر غرب گرایان گروه هایی از روشنفکران از روسیه گرایش به فرهنگ و سنت های ملی ملی روسها و اسلارها را مورد تاکید قرار می دادند دراین باور بودند که روسیه تزاری باید با تکیه بر ویژگی های انحصاری فرهنگی و تاریخی خویش در پی تحقق رسالت تاریخی خود و نه پیروزی از غرب باشند. از این نظر آنها پطر کبیر با انهدام زندگی سنتی روسها سبب تضعیف کلیسای ارتودوکس نیز گردیده بود. (چزوه استاد میرحسینی صفحه 3 تا 18)
عوامل پیدایش انقلاب سال 1905 م :
1- شکست روسیه از ژاپن در سال 1905
2- افزایش تبلیغات، بولشوییک ها علیه حکومت تزاری
3- نارضایتی مردم از اوضاع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه
4- گسترش اعتراضات و اعتصابات کارگری و شورش های دهقانی
5- ادامه قیام توده ای و درگیری های مسلحانه
نطفه های انقلاب:
اگر در جستجوی نطفه های انقلاب 1917 باید انقلاب 1905 را مرور کنیم. برای یافتن ریشه های اصلی این یک باید بیشتر به عقب برگردیم. منشا برخورد طولانی بین جامع و رژیم سلطنتی را که در 1917 به سقوط امپراتوری300 ساله، خانواده رومانوف و کمی بعد به استقرار رژیم کاملا تازه ای در روسیه منجر شد. باید در اصطلاحاتی که در غیر قرن دوم ، نوزدهم، در این کشور انجام گرفت جستجو کرد.
در دوران سلطنت الکساندر دوم (1881-1855) اصلاحات عمیقی درجهت نوسازی جامعه روس از جمله القای «سرواژ » وایجاد شوراهای محلی ، «زمستوا» و تغییرات در سیستم قضایی صورت گرفت. محرک الکساندر در این اصلاحات عوامل اقتصادی و اجتماعی بود و افکار لیبرالی شایع در بعضی کشورهای اروپایی دراین تغییرات نقشی نداشتند. وقتی الکساندر دوم به تخت نشست در روسیه 22 میلیون «سرف» و متعلق به مالکان بزرگ و 19 میلیون سرف متعلق به دولت وجود داشت.
الغا سرواژ دو نتیجه قابل ذکر به بار آورد از یک طرف موجب سرخوردگی دهقانان شد زیرا اگر قید وبند سرواژ از دست و پای آنها برداشته شده عملا در همان وضیع وابستگی ماندند. بعد از آن همه انتظار آزادی و مالکیت زمینی، که کشت می کردند جز خانه و تکه زمینی که متصل به ان بود چیزی به دست نیاوردند. از طرف دیگر الغای سرواژ به اقتصاد کشور تکانی داد و موجب یک جهش صنعتی شد که وقتی جنگ 1914 آغاز شد، قابل ملاحظه بود. مالکین نیز از این اصلاحات ناراضی بودند زیرا عایدات آنها را سخت تقلیل می داد به طور خلاصه با وجود اصلاحات اکثریت عظیم دهقانان روسی عملا همان وضع عضو درجه جامعه را حفظ کردند. (پزشک زاد، 1383،20)
شروع فعالیت انقلابی:
فعالیت انقلابی که تا آن موقع وجود خارجی نداشت ،بلافاصله بعد از الغای سرواژ به وجود آمد و توسعه یافت. اولین سازمان انقلابی در سال 1861 به نام زمین و آزادی به وجود آمد که از یک مقاله روزنامه انقلابی زنگ که در لندن به وسیله الکساندر هرزن منتشر می شد، الهام گرفته بود. در طول سال های بعد انتشار اوراق انقلابی و اعلامیه های آتشین رو به افزایش گذاشت به خصوص دانشجویان در این جنبش های انقلابی فعال بودند.
دولت جنب و جوش دانشجویان وشورش های دهقانان را به شدت سرکوب کرد. تنها موفقیت انقلابیون قتل الکساندر دوم در سال 1881 بود.
فعالیت های تروریستی که به ترور الکساندر دوم منجر شد، به خوبی نشان داد که ترورهای فردی اگر به عنوان سمبل و تبلیغات بتواند اثری داشته باشد، راه حل مساله نیست. در این احوال بود که مارکسیم به وسیله آنتیلیجنسیا (روشنتفکران) وارد روسیه شد. پل خانوف که به اتفاق آکسلرود گروه رهایی کار را تاسیس کرده بود، آثار مختلف مارکس را به روسی ترجمه کرد و خود او مارکسیم از طریق انتشار آثار فلسفی در باره ماتریاسیم و برداشت مارکس از تاریخ کمک در دوران سلطنت الکساندر سوم (از 1881 تا 1894) اجتماعات دانشجویی متعدد برای مطالعه مارکسیم به وجود آمد. در این احوال که فعالیت تئوریک با توسعه صنایع و ایجاد یک حرکت کارگری مقارن شده بود. سازمانی به نام اتحاد مبارزه برای رهایی طبقه کارگر در سن پترز بورگ به وجود آمد(پزشکراد 1383.23)
ورود لنین به صحنه:
براثر دخالت لمین بود که حزب کارگری سوسیال دموکرات روسیه به دو قسمت تقسیم شد،هنگام اخذ رای درباره ایسکرا (روزنامهای که در دردسامبر 1900 از طرف پرخانوف ، لنین و مارتوف تاسیس شده بود) لنین حائز اکثریت شد. از ان موقع به طرفداران لنین عنوان بلشوییک و. به مخالفان انها که در اقلیت بودند لقب منشوییک دادند. (که از الفاظی از زبان روسی به معنای اکثریت و اقلیت گرفته شده است)
سیستم سیاسی روسیه در مجموع تا آغاز قرن بیستم تغییر محسوسی نکرده است. قدرت در دست امپراتور متمرکز است و این قدرت مطلقه حتی با القای سرواژ تا حدی مستحکمتر شده زیرا این اصلاحات طبقه اشراف را تضعیف کرده است. کلیسای ارتودوکس پشتیبان قدرت مطلقه است ولی انقلاب 1905 ضربههای شدیدی به این قدرت وارد میآورد.
مورخین مارکسیت بحران 1905 را به عنوان انقلابی معرفی میکنند که در آن کارگران نقش اساسی داشتند. از تظاهرات کارگری «یکشنبه سرخ» تا اعتصاب عمومی اکتبر سپس تشکیل سوییتها و شورش مسکو وغیره همه جا کارگران صف اول صفحه را اشغال میکنند و نیروی محرکه بحران هستند. این برداشت ساده انگاری واقعیت و حتی قلب واقعیت است. زیرا به طوری که خواهیم ددید وقایع بسیار پیچیده تر از این است. (پزشک زاد 1383و25)
جنگ روس و ژاپن
در ژانویه 1904 جنگ روس و ژاپن که علت عمهد آن رقابت دو کشور بر سر تسلط بر منچوری و کره آغاز شد.
ارتش روسیه بر اثر فرماندهی نالایق و فقدان تجهیزات مناسب از ارتش ژاپن شکست خورد . در سپتامبر 1905 با میانجیگری رییس جمهوری آمریکا تئودور روزولت قرارداد صلح در شهر پورتموث آمریکا بین طرفین امضا شد.
حکومت تزار بر اثر این شکست تضعیف شد. مسائل و مشکلات داخلی وضع قابل انفجاری به وجود آورده بود و این شکست در حکم جرقهای بود که به انبار باروت رسید به این ترتیب که نیروهای اجتماعی و سیاسی انقلاب فرصت حمله به رژیم واقدام موثری یافتند. خلاصه آن که بحران ااجتماعی که بر اثر بحران اقتصادی به وخامت گراییده بود به بحران حکومت گره خورد.
در آغاز ژانویه 1905 چند اعتصاب در پایتختد سن پترزبورگ صورت گرفت. دولت برای مقابله با تبلیغات سوسیال دموکراتها و اقدامات نفوذی آنها در بین کارگران ایجاد اتحادیه های کارگری تحت هدایت کشیشی به نام گاپون را تشویق کرده بود. به این ترتیب در سن پترزبورگ 12 اتحادیه کارگری به وجود آمده بود که 30 هزار عضو داشت. گاپون که مامور پلیس سیاسی روسیه بود ماموریت داشت که کارگران را از تقاضاهای سیاسی بازدارد و تقاضاهای آنها را در اطراف مسائل منحصرا اقتصادی متمرکز سازد.
روز 21 ژانویه 1905 تعداد 25 هزار تن از کارگران در پایتخت در حال اعهتصاب بودند (پزشک زاد 1383و28)
دسته بندی | باستان شناسی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 17 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 27 |
سیری در آثار باستانی عراق
سرآغاز هرکدام از شهرهای باستانی کشور عراق، دورهای از ادوار تاریخی را با سیر تطوٌر و تحول شتابان تمدن پشتسر نهاده است. اَلْحضراء (هاترا) نیز عصر درخشانی را در شرایط منحطی که در آن بود، در صحنة تاریخ آنزمان سپری نمود، باآنکه در اقطار جنوبغربی آسیا تمدنهای اعراب و آرامی و آشوری و ایرانی و یونانی و رومی و مصری حضور داشتند. درآن دورة پرآشوب که کشورهای مقتدر و متخاصم راهانداختند و صدمات آن به اکثر مناطق رسید، حضر (هاترا) همچنان از این حوادث خانمانبرانداز برحذر بود و لذا به هنر و صنایع خود (در آن بحبوحة حوادث) رنگ و شکلی تازه بخشید، و اعتقاد و باورهای خود را برروی بناها و حجاریهای بسیار بر سنگ به نمایش گذاشت. همه این هنرنمایی حاصل فکر و قٌاد و آگاه و روشن و مجرٌب، و نیز برخواسته از روح و روانی صاف و بیآلایش و آرام مردمانی بود که در چنان محیطی استعدادها را برمیانگیزاند و با جان و دل در فضای بادیه احساس میشد. محیطی که نه مرزی و حدودی برای آن وجود داشت و نه بیگانهای بر آن حکم میراند. شهر حضر (هاترا) با موقعیت جغرافیایی ویژه خود در بادیههای سرزمین عراق، در دوردستترین مناطق نفوذ کشورهای متخاصم واقع بود، که با داشتن قلعهها و باروها و خندقهای عمیق در اطرافِ آن، از حوادث دوران محفوظ و مصون ماند. در وسط این شهر معبد باشکوهی قرار داشت که به اطراف شهر محیط و با صخرههای سنگی عظیم بنا شده، و داخل معبد را مجسمههای بزرگان شهر و بتهای بزرگترین خدایان مزیٌن کردهبود. هنگامیکه اوضاع سیاسی در کشورهای مشرقزمین در نیمة قرن سوم میلادی (باظهور ساسانیان) دستخوش تحوٌل گشت، دوران تمدن درخشان حضر(هاترا) نیز اوفول و پایان یافت و همة آثار تمدن فروکش نمود و به بوته فراموشی رفت تا زمانیکه مدیریت آثار باستانی کشور به سال 1951 میلادی برآن شد که آثار باقیماندة تمدن هاترا را کاوش کند. در مراحل اوٌلیه کاوش، پیوسته به خاکبرداری بناهای برجای مانده مشغول بودند و سپس تدریجاً به بازسازی و احیاء ابنیه هاترا اقدام شد. کتابِ «حضر شهر خورشید» بهعنوان شناسنامه و سند تاریخی اینشهر باستانی محسوب میشود. بنابراین تاآنجا که کاوشهای باستانشناسی انجام گرفته و امکان بررسی و شناسایی جهت آشکارکردن تمدن
معماری حضر معماری حضر بطور کلی در شیوة ساخت و ساز و استفاده از مواد و مصالح و نوع سبک معماری و هنرهای تزیینی و آرایشی بناها اسلوبهای ویژة خود را داراست. در آثار معماری حضر، معمولاً از سنگهای تفته و گچ به کثرت استفاده شده و نیز در ساخت ایوانها که یکی از عنصرهای اصلی سبک معماری آن بشمار میآید. تزیینات برروی ایوانهای معبد کبیر با ساختنِ مجسمهها و آرایشهای هنری و ستونها و نیمه ستونهای نهاده شده با اسلوب معینی از معماری دقیق آن حکایت میکند. ابنیة حضر در مرحلة اول به دو نوع تقسیم میشود: یکدسته که با خشت خام و ملاط گچ ساخته شدهاند و دسته دیگر از ابنیه که ارتفاع بلندی را دارا هستند که با تخته سنگهای بزرگ و تفتیده همراه با استفاده از گچ ساخته شدهاند. براین اساس شهر حضر از کهننترین شهرهای معروفی است که در ابنیه آن گچ بهطور وسیعی بکار گرفته شدهاست. البته ملاط در آثار و بناهای شهرهای قدیمی مثل آشور و نینوی و بابل که از گل ساده و احیاناً از قیر بوده کاربرد داشته است. ساختمانهای مسکونی و معابد کوچک از ابنیة نوع اوٌل است که معمولاً با خشت خام و گچ ساخته شدهاند البته قسمت زیربنایی دیوارها را بطور بسیار قلیل از قطعه سنگهای مرتب و به اندازه ساختهاند. و پس از آن ساختمان را به همین شیوه به اتمام رسانده و اطاقها و دیوارهای آن را با خشت خام و گچ محکم میکردند. از دورة سکونتهای اوٌلیه، در جبهة شرقی شهر در وسط آن، قسمت بیرونی حیاط خانهای کشف گردید که اطرافش را اطاقها و تأسیسات سکونتگاههای دیگر تشکیل دادهبود. و اگر این خانه بنای وسیعی بوده باید بیش از یک حیاط داشته باشد و در حینحال مشتمل بر قسمتی ویژه برای پذیرایی مهمانان نیز باشد. البته موقعیٌت این ساختمان به گونهای است که کسی نمیتواند به داخل آن راه پیدا کند بلکه از لابلای خلال گذرگاهی که دارد میتوان به آن راه پیدا نمود. از بناهای دیگری که با خشت خام بزرگ ساخته شدهاند معابد کوچکی هستند که تاکنون با توجه به کاوشهای باستانشناسی بالغ بر یازده معبد شدهاند. این معابداز حیث سبک معماری شبیه به هم هستند. یکی از آن معابد از مصلٌی مستطیل شکلی تشکیل شده در قسمت وسطی یکی از ضلعهای طولی مُصَلٌی، اطاق چهارگوش کوچکی به آن متصل بوده که خلوتگاه «ایزدی» استا که مجسمهاش را در آنجا نصب کردهاند. و در جلوی مصلٌی حیاط بزرگی واقع شده که در اطراف آن ساختمانهای مسکونی و یا خانههای کوچک و نیز ایوانهائی باشبستان برای خدمات ویژه معبد ساختهاند. یکی از این معابد کوچک که همان معبد هشتم است دارای دو مصلٌ و یا خانه برای بتان میباشد که یکی از آنها پساز تخریب آن دیگری بنا گردیده و آن مصلٌای قدیمی را طایفة بنوتیمو و بنوبلقب در سال 98 میلادی برای عبادت (نرجول) ساختهاند این مصلٌی دارای اطاقکی چهارگوش بوده که از طریق درب ورودی وسط یکی از ضلعهای طولی معبد به آن داخل میشوند، روبروی این درب ورودی در ضلع طولی معبد محرابی تعبیه شده که در آن بت خدای نرگول (نرجول) قرار داده شدهاست. در مصلاٌی دومی معبد هشتم مشاهده میشود که اطاقک چهارگوش کوچکی برای محل این محراب ساخته شدهاست. این اطاق دیوارهایش به خارج از ساختمان اصلی بیرون زدهاست به صورتیکه مصلی از بخش بیرونی به شکل مستطیلی چسبیده به چهارگوش کوچکی (در قسمت وسطی طول معبد) خود را نشان میدهد، و این سبک معماری برای همه معابد کوچک در حضر مرسوم گردید. شکوه و زیبندگی این شکل معماری همچنین با افزودن آن به خلوتگاه شمس نیز که پشت ایوانهای همردیف قرار دارد، مشاهده میگردد، خلوتگاه شمس را تقریباً شبیه به شکل معابد کوچک ساختهاند. معبدی نیز با سبک و شیوه معابد کوچک حضر در شهر دورااورپوس نیز وجود دارد که این معبد مخصوص پرستش «جد» الهة خوشبختی است. امٌا نوع دوم از ابنیة حضر که با تختهسنگها ساخته شدهاند بلندترین و بزرگترین این آثار دیوار و باروی قدیمی شهر است، و نیز همراه با برجها و دروازههای آن و همچنین معبد کبیر که در وسط شهر حضر بنا شدهاست، و همچنین گورها و قبرها و آرامگاههای مخصوصی که در داخل شهر پراکنده میباشند بویژه در جبهه شرقی شهر. معبد کبیر باشکوهترین و بزرگترین بناهای شهر حضر است. و مهمترین بنای معبد ساختمان مستطیل شکلی است که دیوارهای سنگی آن را احاطه کردهاند که معبد را به دو بخش مجزای صحن و حرم معبد تقسیم میکند، دارخل معبد کبیر، شش معبد مشخص یا عبادتگاه (مصلی) پراکنده که هرکدام مخصوص عبادت یکی از خدایان است قرار دارد. دیوارهای این بناها با شیوه و سبک خاصی ساخته شدهاند. سطح نمای هر دیواری را با تختهسنگهایی صاف و مرتب بنا کردهاند و قسمت و روی داخلی دیوار را با قلوهسنگها ساختهاند. و جاهای خالی دیوارها را با ملاط گچ و خرده سنگها پر کردهاند و قسمت و روی داخلی دیوار را با قلوهسنگها ساختهاند. و جاهای خالی دیوارها را با ملاط گچ و خردهسنگها پر کردهاند، با توجه به ضرورت ربط و پیوند قسمت بیرونی و درونی دیوار در فاصلههای مناسب با سنگهای پهن و دراز، همان کاری را که میخ در به هم وصل کردن چوب دارد همان را نیز این سنگهای دراز انجام میتدهند. از ویژگیهای معماری حضر عدم جمع ابنیه، داخل یک معبد واحد در مرکز واحد معینی میباشد. لذا ابنیه و آثار داخل و محدودة معبد کبیر پراکنده هستند و به همینگونه این قضیه در مورد معابد کوچک صادق است، از آنجا که ما مشاهد میکنیم که خانههای ساختهشده در اطراف حیاط با عبادتگاه همگی از هم فاصله دارند و به هم متصل نمیباشند. در هر بنایی از بناهای شهر حضر که کاوش و موردبررسی قرار گرفتهاست تقریباً داری ایوان میباشند. و ایوان در کلیه معابد و کاخها و خانههای مسکونی شهر به عنوان یک عنصر معماری حضور دارد. و این عنصر معماری متداول در حضر، بناهای آن را از آثار و بناهای هلنی و رومی متمایز و متشخص میگرداند. زیرا که در بناهای هلنی و رومی سنگی به وفور به جای ایوان بکار گرفته میشود بویژه در شهرهایی که معاصر دورة معماری حضر هستند. ایوان در معماری حضر برای یکی از دو هدف یا دو هدف اصلی زیر برپای میشد: یکی اینکه برای افزونی ضخامت و بزرگی و زیبایی و تزیین بنا ساخته میشد. دو دیگر اینکه برای افزودن و زیادکردن مکان و فضای ساختمان اصلی؛ و ایوان به صورت سقفدار نیز ساخته میشود که این ایوان همان کاربردی را دارد که صُفٌة و پیش سراها در کاخها دارند. ایوان در وقت خودش عبارت بوده از یک فضای سرپوش که از بارش باران و اشعه و نور خورشید به داخل ساختمان اصلی محافظت و جلوگیری میکردهاست. هنرهای تزیینی در معماری حضر در وجه نخست بر روی قسمتهای بیرونی ایوانها در نیم ستونهایی که به بنای اصلی متٌصل بودند انجام میگرفت. و نیز بر روی ستونهایی که در بالاترین ارتفاع و بهترین قسمت بنا قرار میگرفتند. و نیز تزئینات بر روی مجسمهها و پیکرههای تراشیدهشده از سنگهای قوسی در قسمت جلویی ایوانها که مجموعهای از خدایان و موجودات اسطورهای و احیاناً اشخاصی که در ساخت بنا نقش داشتهاند را نشان میداد. و همچنین از تزیینات و هنرهای بکار گرفته شده در قسمت بیرونی بنا عبارتند از : 1- شکلهای حیوانی 2- شکلهای گیاهی 3- شکلهای هندسی؛ که بین اینها شکلهای مار افسانهای و برگ گیاه اکانتوس (تاجالملوک) و طناب محکم و کلاهخود آهنی و سرنیزه دیده میشود. تزیینات هنری با این شکل و شیوه از ابتکارات معماری حضر است که برخی از عناصر معماری آن از «معماری آشوری» اقتباس شده و برخی دیگر از معماری هلنی و از خود نیز عناصری معماری افزون بر آنها اضافه نمودند و بکار گرفتند. مردم حضر بدون گمان در بکارگیری همه این عناصر معماری گوناگون و ایجاد پیوند و ارتباط در کمال ابتکار و انسجام و زیبایی و ترکیب بین آنها موفق بودند. تزیینات طاقهای ایوانها با مجسمهها و پیکرهها در حضر همراه با نقوش زیبا، یادآور همان چیزی است که آشوریها بر روی صاقها تزیین میکردند و آن اینگونه بود که بر روی الواح سنگی بنام «کاشانی» ترسیم مینمودند و از این نوع هنر، صاقی تزیین یافته بر روی لوح «کاشانی» در قلعة «شلمنصر سوم2 در نمرود3 کشف گردیده است. و این لوح از دورة آشوری در موزة ملی عراق نگهداری میشود. تأثیرات معماری آشوری همچنین در شکل سرِ حیواناتی که در تزیینات معماری حضر بکار رفته مشاهده میشود که در قسمت ورودی ایوان زیرِ دو سر ستون کار گذاشتهاند این سر حیوانات در جایی که برای آنها نوعی پالان برای سوارکردن آنها ساختهاند قرار میگیرند، که در ورودیهای کاخها و معابد آشوری پیدا شدهاند. و امٌا ماسکهایی که بر روی دیوارهای دو ایوان بزرگ جنوبی و شمالی از مجموعه ایوانهای همردیف تزیین شدهاند جز این نیست که از معماری آشوری اقتباس شده که معابدِ آنجا را معمولاً با ماسکهای سنگی و تعویذات و شکلهای گوناگون تزیین میکردند. امٌا ساخت و ساز بناهای حضر با قطعهسنگها و تزیینات این آثار با برگ گیاه اکانتوس (تاجالملوک) و کلاهخود آهنی و سرنیزه و آرایشهای دایرهای شکل در بنا، از اسلوبهای معماری هلنی میباشد. ولی معمار حضری همگی این عناصر معماری و اسلوبهای اقتباسی را متحول کرد و آنچه را ذهن خلاٌق معمار حضری در افزودن به این عناصر و ترکیب بین آنها میرسید محصول آن یک سبک و اسلوب معماری جدید بود که میتوان با وجود این ویژگیها، آن را «سبک معماری حضر» نامید. البته این عناصر و اسلوب ویژه در هیچکدام از شهرهای معاصر دورة ...
دسته بندی | علوم اجتماعی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 8 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 11 |
ماموریت ما کمک به شما برای مهاجرت به کانادا:
از 30 سال بیش تا به حال، شکل قانون W.F خدمات خاصی را در مورد زمینههای مهاجرت و اقامت پیشنهاد کرده است. به عنوان یک راهنما در این زمینه، ما امکاناتی را فراهم میکنیم که شما تجربهای کسب کنید و به شما کمک میکنیم تا در برنامهتان در مورد یک زندگی جدید در کانادا موفق باشید.
آقای W.F یکی از اعضای انجمن بار کپک (Quebec Bar Association) که به انجمن Brussels وابسته است که اجازهای این که از انجمن اقتصادی اروپا تمامی کشورها دفاع کند. وکیل کانادایی خانم C.K هم در این امر به آقای W.F کمک میکند.
شبکه وسیع و جهانی ما این اجازه را به ما میدهد که با تمامی دفاتر موکلین و مهاجران در سراسر جهان به صورت مداوم در تماس باشیم.
ما امکان دسترسی به ویزا به منظور اقامت دائم را آسان کردهایم و همینطور تابعیت برای سرمایهگذاران، سرمایهگذاران اقتصادی و کارگران خویش فرما، به راحتی کسب اجازه موقت برای دانشآموزان کارمندان و ملاقات کنندهها.
ما خیلی از مهاجرتهای مستقل یا مشروط را به شما نشان میدهیم و پیشگامان در تاسیسهایی را که به امید تغییر و یا پایان بخشیدن به موقعیت اقامتشان هستند ما تمام این موارد را پیش از دادگاههای اداری نشان میدهیم.
برای برقراری تعادل بین فعالیتهای ما در زمینه مهاجرت و موسسه ما اظهار نظرهای عمیق فنی وجود دارد.
وکلای موسسه W.F به زبانهای مختلفی از قبیل فرانسه، انگلیسی، اسپانیایی، یونانی، فارسی دری و پستو تسلط کامل دارند.
در تماس گرفتن با ما تامل نکنید، شما آدرسمان را پیدا خواهید کرد.
رازداری
موسسه ما، به عنوان متخصصان در امر اقامت و مهاجرت، هر گونه از اطلاعات محرمانه شما را حفظ خواهد کرد ما میدانیم که اعتماد شما به مادر واقع یک مسئولیت جدی است که به عهده ما گذاشته شده است برتری ما بر میگردد به رعایت رازداری هویت افراد، طبیعت و سرشت محتویات رشتهها، تحت هیچ شرایطی اجازه جستجو در فایلهای شما به کسی داده نمیشود و ما به شما اطمینان میدهیم که تمامی مدارک با ما در میان میگذارید کاملاً حفظ و نگهداری شود.
مهاجرت:
ما خدمات خود را برای درخواستهای زیر ارائه میدهیم:
قوانین مهاجرت و اقامت:
درخواست اقامت موقت :
- اجازه کار
- مدرک دانشآموزی
- مدرک گردشگری
درخواست اقامت دائم :
- سرمایهگذاران
- مدیران اقتصادی
- خود استخدام شدها
- مهاجرت مستقل
- درخواست خانوادگی گروهی
درخواستهای دیگر:
- جوازهای اجرایی
- اجازه بازگشت موقت
- درخواست برای تغییر دوره اقامت (برای مدیران اقتصادی)
- درخواست شهروندی
محل اقامت ثابت:
سرمایهگذاران:
برنامه مهاجرت سرمایهگذار یک برنامه ضمانتی است که بوسیله هر دو دولت کانادا و کبک (Quebee) برای تسهیل مهاجرت به کانادا برای تجارت مردم است. به سرمایهگذاران اجازه دریافت ویزای موقت داده میشود که منجر میشود به اینکه آنها تبدیل به یک شهروند کانادایی شوند که به آنها یک امکان زندگی، کار و تجارت در سراسر کانادا میشود.
به منظور قرار گرفتن در این گروه از افراد باید:
- یک حساب شبکهای در حدود 800000 $ داشته باشید که از راه یک فعالیت اقتصادی قانونی جمعآوری شده باشد.
- داشتن حداقل 3 سال سابقه مفید در کشاورزی، صنعت، تجارت یا یک آژانس دولتی و عهدهداری سرمایهگذاری برای 5 سال با حداقل مقدار 400000 $
- کاندیداها امکان به دست آوردن و رسیدن به دارایی چیزی بالغ بر 280000 که نیازمند سرمایهای در حدود 400000 $ باشد.
مزیتهای تکس
سرمایهگذاران به دنبال مهاجرتهایی هستند که بتوانند به مدت حداقل 5 سال از Tax break اش لذت ببرند.
دسته بندی | تاریخ و ادبیات |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 40 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 68 |
مقدمه
تولد پانزده جمهوری جدید در جامعه جهانی و پیوستن آنها به خیل سایر کشورها از پیامدهای مهم فروپاشی اتحاد جماهیر شوری به شمار میرود. به دیگر سخن، میتوان چنین اذعان داشت که نه تنها تشکیل جمهوریهای جدید الاستقلال از پیامدهای فروپاشی اتحاد شوروی به شمار میرود، بلکه یکی از دلایل فروپاشی آن امپراتوری عظیم نیز محسوب میشود.
اگر چه بسیاری از تحلیلگران مسائل شوروی سابق، روند مستمر پیکار و ستیز با فطرت خداپرستی، پایمال کردن حقوق مسلم انسانها در انتخاب عقاید باطنی، جایگزین کردن افکار خشک و خشن کمونیستی در ذهن و فکر مردم، از بین بردن آزادیهای اجتماعی، تحمیل سیستم حکومتی بسیار متمرکز، اجرای مقرارت غیرمنطقی اقتصادی، رواج دگماتیسم در زمینههای اجتماعی، شرکت در مسابقه تسلیحاتی فزاینده، ایجاد مناطق ناامن در سر تا سر جهان، تحمیل جنگهای نطقهای به ملتهای جهان سوم، همگامی با امپریالیسم غرب در غارت جهان و . . . را از مهمترین دلایل فروپاشی اتحاد شوروی سابق قلمداد مینمایند. اما یکی از مهمترین عوامل که در فروپاشی اتحاد شوروی نقش اساسی داشت و دلیل عدم شناخت تحلیلگران سیاسی غرب از آن همچنان اهمیت آن نادیده گرفته شدهاست مسئله قومیتها و تأثیر مجموعه ناهمگن قومی اتحاد شوروی سابق و مقاومت این اقوام در برابر برنامه استحاله قومی و فرهنگی کمونیزم میباشد.
برای اثبات این ادعا که عامل مذکور بعنوان یکی از پایههای مهم تحولات شوروی بوده است اشاره به این نکته کافی است که نخستین آثار فرو پاشی شوروی با جدایی خواهی قومیتهای مختلف آغاز گردید و در ادامه آن گورباچف آخرین رئیس جمهوری اتحاد شوروی با هیچ تمهید و تدبیری نتوانست تداوم حیات امپراتوری عظیم و وسیع اتحاد شوروی را میسر گرداند و سرانجام نیز با اعلام استقلال تمامی جمهوریهای اتحاد شوروی سابق، حیات سیاسی آن به پایان رسید. دلیل دیگر، تداوم تضادهای موجود در جماهیر استقلال یافته شوروی سابق ناشی از مسئله قومیتهای متفاوت است، به طوری که در زمان تدوین این کتاب هنوز هم در بسیاری از جمهوریهای مستقل جدیدالتأسیس و درگیری ناشی تضاد از قومیتهای مختلف وجود دارد که از جمله آن میتوان به موارد ذیل اشاره نمود:
1- روسیه RUSIA
الف- استقلال طلبی جمهوری خود مختار تاتارستان Tatarstan در شرق فدراسیون روسیه در نزدیکی فزاقستان، این منطقه در قرن نوزدهم تحت سلطه روسیه تزاری قرار گرفته است.
ب- روسیه با تقاضاهای مختلفی از سوی «منطقه ساراتوف» Region Saratov که اهالی آن آلمانی تبار هستند و در سال 1941 بوسیله استالین استقلال خود را از دست دادهاند مواجه است.
پ- جمهوری چچن و اینگوش (Chechen- ingush) واقع در دامنههای شمالی کوههای قفقاز) نیز خواستار استقلال از فدراسیون روسیه است.
ت- شورای عالی جمهوری «باشقیر» BASKOR واقع در نزدکی شمال قزاقستان نیز استقلال خود را از فدراسیون روسیه اعلام کرده است.
2- اوکراین UKRAINK
الف- مهمترین اختلاف اوکراین با روسیه در مورد گروههای قومی و شبه جزیره کریمه است که در دهه 1940 استالین[1] تاتارهای مسلمان را مجبور به ترک آنجا کرد.
ب- مناطق ماوراء «کارپات» Carpth که در غرب اوکراین واقع شده است نیز از کانونهای بحران است زیرا «روتینها» Ruthenians در پی کسب خودمختاری و شناسایی بعنوان یک ملت مستقل هستند. این درگیریها قابلیت امتداد یافتن تا مرزهای مجارستان و چک و اسلواکی را دارد.
پ- مهمترین مسئلهای که اوکراین با آن روبرو است حضور ده میلیون روس بخصوص در مناطق «خارکف» Kharkiv و «سواستوپول» Sevastopol است. در این مناطق نیز جنبشهای استقلال طلب وجود دارند.
3- مولداوی MOLDOVA
خطرناکترین شرایط در مولداوی وجود دارد. کشوری که در سال 1940 استالین آنرا به مجموعه اتحاد منظم ساخت. در این جمهوری اقلیت حاکم خواستار حفظ استقلال مولداوی است ولی اکثریت به رهبری جبهه خلق خواستار وحدت با رومانی است.
4- جماهیر قفقاز
الف- آذربایجان و ارمنستان در مورد منطقه خود مختار ناگورنو قرهباغ Nagorno- Karabakh که اکثریت جمعیت آن ارمنی هستند و در داخل خاک آذربایجان قرار گرفته است درگیر جنگ خونینی هستند.
ب- جمهوری گرجستان (GEORIA) با جدایی طلبی اوستیهای جنوبی South Ossetians که خواستار پیوند با اوستی شمالی در فدراسیون روسیه هستند مواجه است. همچنین اختلاف بر سر ناحیه «آبخاز» Abkhazia گرجستان با فدراسیون روسیه تاکنون بارها منجر به درگیری نظامی شده است.
5- جماهیر آسیای مرکزی
الف- قزاقستان Kazakhstan بزرگترین و مهمترین جمهوری آسیای مرکزی، دشوارترین شرایط را دارد. در این جمهوری حاکمیت قزاق در برابر یک اقلیت قابل توجه از روسها قرار گرفته است که نسبت آن حدود سی و شش درصد میباشد. این اقلیت روس در مناطق ولگا Volga و ارال ural که قبلاً جزء روسیه و مناطق غربی قزاقستان بودهاند در اوایل دسامبر 1991 برای خود اتحادیههایی بوجود آوردند. نزدیکی آنها سبب بروز گرایشات ضد روس در قزاقستان شده است و هراس از شکلگیری یک جنبش استقلال طلب روس، رهبری قزاقستان را تحت فشار قرار داده است. گروههای ناسیونالیست روس در داخل فدراسیون روسیه نیز این گرایشات را تشویق میکنند.
ب- مهمترین اختلافات ارضی در میان جمهوریهای آسیای مرکزی در میان ازبکستان و تاجیکستان بوده است که شهرهای عمده فارسی زبان نشین سمرقند و بخارا در ازبکستان قرار دارن که مورد ادعای تاجیکستان است. بخشی از «خجند» نیز که در تاجیکستان قرار دارد مورد ادعای ازبکستان است.
پ- ازبکستان در مورد دره «فرغانه» Farghona که در ایالت «اش» Osh قرقیزستان قرار دارد دعاوی خود را مطرح کرده است.
ت- ازبکستان در مورد بخشهایی از جنوب قزاقستان و شرق ترکمنستان نیز ادعاهای ارضی داشته است.
ث- قرقیزستان و تاجیکستان نه تنها در مورد اینکه مرزهایشان کجا باشد اختلاف دارند بلکه اساساً در مورد اینکه کجا هستند نیز توافق ندارند. در تابستان سال 1989 این اختلاف نزدیک بود به درگیری مسلحانه بیانجامد.
به دور از ذکر تیتروار مشکلات ناشی از وجود قومیتهای مختلف در جماهیر شوروی سابق، اشاره به وجود بخشی از دشواریهای فوق در روسیه، صحت این ادعا را که یکی از دلایل اصلی اضمحلال شوروی وجود ناهمگن قومیتهای مختلف در این امپراتوری بزرگ بود را بیشتر نمایان میسازد. زیرا مسأله جدی قومی روسیه در قفقاز شمالی در همان حدی است که شوروی سابق با اقوام غیر روس مواجه بود. همان طور که در سطور بالا نیز ذکر شد، امروزه جمهوری مسلمان نشین چچن و اینگوش ادعای استقلال داشته و مناطق مسلمان نشین «کاباردین» Kabardin و «بالکار» Balkaria و «چرکس» Cherkassi و «داغستان» DAGESTAN جمهوری مسلمان نشین تاتارستان و جاهای ملسمان نشین دیگر میل به استقلال روز افزون است. ارتباطات تاریخی و قومی این اقوام با سایر مسلمانان نیز بخصوص در قفقاز، همواره تشدید کننده این مشکلات بوده است. به این ترتیب ملاحظه میشود که بحران قومی نه تنها منجر به شکست سیاستهای حکام کمونیزم از لنین تا گورباچف شده، بلکه بانیان شعار استقلال جماهیر شوروی سابق مانند یلتسین نیز هنوز از این موضوع در هراس هستند و تلاش وسیعی را به منظور کاهش اثرات بحرانهای قومی آغاز کردهاند.
به هر روی، با توجه به اینکه کمونیستها در طول هفتاد سال حکومت خود بر شوروی در محو ملیتهای ریشهدار و با فرهنگ و جانشین ساختن پدیدهای جدید بر مبنای ایدئولوژی مارکسیسم به نام ملت شوروی شکست خوردند، تلاش روسیه برای فائق آمده به این مشکل در پردهای از ابهام قرار دارد و آینده نامشخصی را برای این جمهوری ترسیم مینماید.
البته نقشی که قومیتهای مختلف در فروپاشاندن اتحاد شوروی بر عهده گرفتند چندان هم دور از انتظار نبود زیرا اتحاد شوروی به عنوان پهناورترین سرزمین جهان، پیش از اضمحلال یکی از چند ملیتی ترین کشورهای جها به شمار میرفت. بر اساس سرشماریی که در سال 1979 در این کشور به عمل آمد، صد و یک گروه قومی مشاهده و به ثبت آمارگران رسید. ترکسب چند قومی جمعیت شوروی که در قرون گذشته و حاکمیت تزارهای روس ریشه داشت، در دهه های پس از انقلاب اکتبر 1917 یا دوران «نظم آهنین» در پرتو حکومت کاملاً متمرکز و تسلط همه سویه حزبی مشکل خاصی ایجاد نمینمود اما با آغاز حرکت موازی دو پدیده بحث برانگیز پروستریکا و گلا سنوست اقوام موجود در شوروی مسئله آفرین شدند.
میخائیل گورباچف مدافع تاریخی حرکتهای آغاز شده در شوروی در ژوئن 1988 در کنفرانس حزب کمونیست، چنین عنوان داشته بود که «یکی از بزرگترین دستاوردهای سوسیالیسم، تأسیس اتحادی از ملل و خلقها با حقوق مساوی در کشور ما بود. این مسئله اجازه میدهد که امروز با اطمینان زیادی بگوییم که از این به بعد نیز تنها اجرای یکپارچه سیاست لنین در قبال ملیتها میتواند اساس سالمی برای توسعه ما فراهم کند. » از تاریخ بیانات مذکور زمان کوتاهی نگذشت که اعلام استقلال جمهوریهای مختلف این کشور، بیپایه و بیاساس بودن سخنان وی روشن شد. زیرا تحولات بسیار سریع و دامنه دار سیاسی در شوروی، موجب شد که شمار گروههای قومی از صد و یک گروه در سال 1979 به صد و بیست و هشت گروه در سال 1988 افزایش یابد.[2] این افزایش و یا در حقیقت ظهور بیش از بیست قوم جدید به این مفهوم بود که حکومتهای سالهای گذشته نه تنها وحدت ملی سراسری مورد نظر را تامین نکرده و نتوانسته بودند انسان آرمانی مورد نظر کمونیزم را پرورش دهند، بلکه در عمل، انشعاب گرایی و گرایشات خودمختاری و استقلال طلبانه را دامن زده بودند. بر این اساس در دو سال آخر حکومت گورباچف و حیات سیاسی اتحاد شوروی سابق دو پدیده در گیریهای قومی و استقلال طلبی جمهوریها یه دیگر مشکلات گورباچف افزوده شد. درگیریهای ارمنستان شوروی و برخوردهای ارامنه با اقوام رقیب نخستین نشانه این روند بود که در ادامه آن بحران آذربایجان بسیار پراهمیت تلقی گردید. ارمنیهای جمهوری ارمنستان که خواهان الحاق شهر «ناگورونو قره باغ» آذربایجان به خاک خود بود ند به این دلیل استناد میورزیدند که اکثریت اهالی این شهر را ارامنه تشکیل میدهند. به دنبال چنین ادعای که از سوی ارمنستان صورت گرفت و با اوج مخالفتها و خشونتهای قابل انتظار مسلمانان آذربایجان روبرو شد، بحران بین دو جمهوری شدیدتر و عمیق تر شد، به حدی که کرملین ناگزیر از دخالت شد. گورباچف با این اطمینان که به علت وابستگیهای اقتصادی و اقدامات هفتاد ساله فرهنگی ، مسئله جدی به نام خواستههای ملی بخصوص در بین اقوم آسیایی شوروی وجود ندارد، و علی رغم شعارهای فریبنده گلاسنوست، به شیوه اسلاف خود به سیاست مشت آهنین روی آورد و به سرکوب خونین این حرکتهای مردمی پرداخت. اما به دنبال این رخدادها، استقلال خواهی جماهیر بالتیک نیز به یکی از حساسترین و اصلیترین مسایل و مشغولیتهای سیاسی دولت مرکزی شوروی مبدل شد. این وضعیت جدا از اضطرابها و نگرانیها، ضایعات اقتصادی عظیمی را نیز به همراه داشت، به طوری که بر اساس آمار منتشر شده از سوی دولت این تنشها و ناآرامیهای سیاسی، باعث از کف رفتن نه میلیون روزکار شد.
رهبری اتحاد شوروی پس از آنکه ماههای آخر سال 1989 را با نگرانیهای فراوانی سپری کرد، در آغاز سال 1990 نیز بار دیگر در تداوم موج استقلال خواهی جمهوریها، با جدایی طلبی جدی جمهوری لیتوانی روبرو شد. بدین ترتیب که در یازدهم مارس 1990، شورای عالی لیتوانی که قبل از آن، موضع خود را با مرکزیت حزب در مسکو مشخص ساخته بود، طرح اعاده حق مالکیت و استقلال این جمهوری را که به اعتقاد این شورا در سال 1940 - در زمان حکومت استالین - با حمله یک نیروی خارجی از بین رفته بود، تصویب کرد. [3]
در این اوضاع آشفته، حزب کمونیست استونی ESTONIA از دیگر جماهیر بالتیک نیز رابطه خود را با جزب مرکزی مسکو قطع و اعلام استقلال کرد، ضمن آنکه گرجستان نیز خواستار استقلال گردید. لذا رهبری شوروی سعی کرد تا با متقاعد ساختن جمهوری لیتوانی مبنی بر اقدام برای استقلال در چارچوب قانون اساسی جدید شوروی از یک سو التهاب رویارویی موجود را فرو نشاند و از سوی دیگر از سرایت موج استقلال طلبی به دیگر جمهوریها جلوگیری نماید. اهمیت این مسئله از آن جهت بود که بدانیم دیگر جمهوریهای شوروی به دقت به واکنش مسکو در قبال لیتوانی چشم دوخته بودند تا در صورت اخذ نتیجه دلخواه توسط آن جمهوری، آنها نیز اقدامات لازم را در جهت کسب استقلال به عمل آورند. اما گورباچف که حاضر به عقب نشینی در این رابطه نبود، عملکرد رهبران جمهوریهای بالتیک را غیرقانونی خواند. رئیس جمهور شوروی رهبران لیتوانی و لتونی را به چشم پوشی از دستورات دولت مرکزی، بر احترامی به نیروهای نظامی و اشاعه تعصبات ملی در این جمهوریها متهم ساخت و گفت که با هر گونه تلاش سازمانها و شخصیتهای سیاسی در جهت به دستگیری قدرت از طریق توسل به شیوههای خصمانه مقابله خواهد کرد. گورباچف در همین رابطه طلی مصاحبهای در مسکو اعلام داشت که تنها را حل اختلافات موجود بین رهبران بالتیک و دولت مرکزی را بر سر استقلال این جمهوریها، مراجعه به افکار عمومی و انجام رفراندوم میداند.
در هر صورت گورباچف در پی تداوم اعطای قدرت به ارتش و افزایش نقش آن در داخل کشور و نیز وارد آوردن فشار لازم به جمهوریهای جدایی طلب، در هفت ژانویه 1991، نیروهای تقویتی نظامی به سه جمهوری استونی، لتونی ، و لیتوانی اعزام کرد.
او در لیتوانی خواستار اعمال مجدد قانون اساسی شوروی شد. اما بدلیل مخالفتهای مردمی با این خواست، چهارده نفر کشته و بیش از صد و پنجاه نفر مجروح شدند. در لتونی نیز حمله کماندوهای شبه نظامی شوروی به وزارت کشور د ر «ریگا» REGA پایتخت آن جمهوری شش کشته بر جای نهاد. کشورهای حوزه دریای بالتیک به این سادگی از احقاق حقو خود دست بردار نبودند بنابراین در هفتم فوریه طی یک نظر خواهی در لیتوانی ، نود درصد رأی دهندگان به استقلال رأی موافق دادند. در سوم مارس نیز مشابه این انتخابات در استونی و لتونی برگزار شد که مردم با اکثریت آراء به استقلال رأی دادند. اما از آنجایی که گورباچف حار نبود فروپاشی شوروی در زمان حکومت وی انجام گیرد و در صدد بو د با اجرای پروستریکا این کشور را نجات دهد از اقدامات پیشگیرنه مأیوس نشد و برای جلوگیری از فروپاشی بزرگترین امپراتوری جهان، طرح حفظ وحدت را بر اساس نیاز جمهوریها به یکدیگر، پیشنهاد کرد و آنرا به امضای مسئولان ده جمهوری رساند. این طرح پس از مباحثات پیگیر و حساس در مجلس نمایندگان خلق شوروی نیز به تصویب رسید و به این ترتیب شکل جدیدی از اتحادمیان جمهوریها مطرح شد. خلاصه طرح یاد شده این بود که رهبران جمهوریهای امضاء کننده طرح توافق کردند که:
الف- همه جمهوریهایی که مایل باشند میتوانند قراردادی در زمینه اتحاد جمهوریهای مستقل در میان خود تهیه و تصویب کنند، که بر پایه آن نحوه پیوستن هر جمهوری به این پیمان و اتحاد جدید از سوی خود آن جمهوری تعیین گردد.
ب- به همه جمهوریها صرفنظر از موقعیتشان پیشنهاد میشود سریعاً با برقراری یک اتحادیه اقتصادی در میان خود، زمینههای همکاری در قابل یک بازار آزاد اقتصادی را فراهم نمایند تا به این ترتیب زمینه لازم را برای انجام اصلاحات اقتصادی و جریان عادی اقتصادی تضمین کنند.
ج- تا زمان تنظیم و تصویب قانون اساسی جدید، جمهوریها برای تصمیمگیری در زمینه مسایل مشترک، ارگانهایی به شرح زیر ایجاد نمایند:
1- شورای جمهوریها که در آن بیست نماینده از هر جمهوری شرکت خواهند داشت.
2- شورای جمهوری که از رهبران عالی شورای و رهبران برجسته جمهوریها تشکیل شده و مسئول پاسخگویی به مسایل داخلی و خارجی در چهارچوب منافع مشترک جمهوریها خواهد بود.
3- یک کمیته اقتصادی موقت که همه جمهوریها در آن از حقوق برابر برخوردارند و این کمیته مسئول هماهنگی در مسال اقتصادی و انجام اصلاحات لازم خواهد بود.
د- درباره مبانی امنیت جمعی در زمینه دفاعی قراردادی میان جمهوریها به امضاء میرسد که شامل حفظ نیروهای مسلح و چهارچوب استراتژیک نظامی است. بر پایه این قراراداد و با توجه به استقلال هر جمهوری، اصلاحات اساسی در ساختار نیروهای مسلح، سازمان امنیت شوروی، وزارت کشور و دادستانی کشور انجام میگیرد.
ه- اتحاد شوروی به همه قراردادها و تعهدات بینالمللی از جمله در زمینه خلع سلاح، کنترلی تسلیحات و قراردادهای اقتصادی وفادار خواهد ماند.
و- بیانه ای در زمینه حقوق و آزاد یهای مدنی شهروندان، صرفنظر از ملیت، محل زندگی، وابستگی حزبی و دیدگاههای آنها و نیز بیانهای در مورد حقوق اقلیتها به تصویب جمهوریها خواهد رسید.
این طرح در هفدهم مارس 1991 به عنوان نخستین رفراندوم تاریخ شوروی پیرامون حفظ وحدت برگزار شد. پس از برگزاری این رفراندوم، شش جمهوری از انجام این نظرخواهی سرباز زدند و کشورهای حوزه بالتیک، مولداوی، گرجستان و ارمنستان نیز به وحدت جدید جمهوریها رأی منفی دادند. در روسیه نیز هفتاد درصد از مردم رأی دهنده خواستار یک رژیم جمهوری در این سرزمین شدند و به این ترتیب اولین رفراندوم حفظ وحدت در شوروی با شکست مواجه شد.
در ادامه جدایی جمهوریهای اتحاد شوروی در نهم آوریل 1991 پارلمان گرجستان به طور یک جانبه استقلال این سرزمین را اعلام داشت و در روز چهاردهم همین ماه «زیادگامسا خودردیا» Gamsakhurdia را به ریاست این جمهوری منصوب کرد. در دوازدهم ژوئن نی زبوریس یلتسین با کسب پنجاه و هفت درصد از آراء به ریاست فدراسیون روسیه، مهمترین جمهوی شوروی انتخاب بد. دراین بین اگر چه کودتای هیجدهم اوت 1991[4] روند اضمحلال شوروی را کند نمود و بار دیگر خطر ظهور مجدد جنگ سرد را مطرح کرد، اما از آنجایی که گورباچف بخش اعظم قدرت خود را پس از شکست کودتا و بازگشت به قدرت از دست داد و بوریس یلتسین، مهمترین شخصیت مطرح و قدرتمندترین را پیگیری نمود، بار دیگر موج استقلال طلبی در جمهوریها بالا گرفت و سرانجام با تشکیل جامعه کشورهای مشترک المنافع (CIS) در بیست دسامبر 1991 توسط یازده جمهوری[5] و همچنین عزل گورباچف، حیات اتحاد شوروی پایان یافت.
یکی از اشتباهات بزرگ گورباچف، که در اجرای سیاستهای اقتصادی و فضای باز سیاسیاش که فروپاشی شوروی را تسریع نمود این بود که تصور میکرد در پروسه هفتاد ساله سوسیالیسم و حاکمیت مطلق حزب کمونیست، اقوام و ملل مختلف شوروی، هویت ملی خود را در مقابل مجموته شوروی از دست دادهاند. بر این اساس هنگامیکه برای اولین مرتبه در تاریخ شوروی و در مقام رهبری حزب کمونیست، سیاسیت فضای باز سیاسی (گلاسنوست) GLASNOST را مطرح نمود، باور نداشت که در صورت اعطای آزادی به مردم، با فریاد استقلال خواهانه اقوام و ملیتهای مختلف در این کشور روبرو شود. از اینرو همان گونه که در سطور پیشین اشاره گردید، گورباچف در برخورد با این مسئله دقیقاً پا جای پای اسلاف خود گذارد و تا پایان حیات سیاسی خود نیز حاضر به اعطای استقلال واقعی به جماهیر شوروی نگردید. گورباچف در گزارشی که به بیست و هفتمین کنگره حزب کمونیست در فوریه سال 1986 ارائه داد، بر خلاف سیاستهای واقعگرایانه قبلیاش همانند به پایان بردن جنگ سرد، تأیید اتحاد دو آلمان، از بین بردن سلطه حزب کمونیست در کشور، بیرون بردن ارتش سرخ از افغانستان و . . . که در انجام آنها خود را از قید اعتقادات حزبی رهانیده و روش جدیدی را در تعیین واقعیتهای سیاسی اتخاذ نموده بود، در بحث مربوط به حفظ اتحاد شوروی و مخالفت با استقلال خواهی جمهوریهای آن کشور، به تکرار حرفهایی همانند سخنان استالین و برژنف پرداخت و بدون توجه به پیوندهای بالقوه گسسته ملل اتحاد شوروی، بر رسیدن به فضای سیاسی- اقتصادی واحد شوروی تاکید نمود و با چشم پوشی بر حقایق آشکار، تصور کرد که با اجتناب از ناسیونالیسم میتوان به هدف فوقالذکر رسید.
گورباجف در مخالفت با موج استقلال خواهی جمهوریهای شوروی چنان افراطانه برخورد نمود که حاضر نبود حتی در آخرین لحظات حیات سیاسی خود استقلال جماهیر بالتیک را که بر اساس یک توطئه مشترک از سوی استالین و هیتلر ضمیمه خاک شوروی شده بود را به رسمیت شناسد. البته این تنها مشکل گورباچف نبود، زیرا نه تنها چهارده جمهوری جزوه بالتیک، آسیای میانه و قفقاز برای کسب استقلال در برابر وی صف آرایی کرده بودند، بلکه روسها نیز که طبیعتاً صاحب اصلی اتحاد شوروی محسوب میشدند با پی بردن به این موضوع که کمونیستها تاریخ و هویت ملی آنها را نیز مصادره کردهاند، اعلام استقلال نمودند. حتی وجود این حقیقت که این روسها بودهاند که حاکمیت و تاریخ اقوادم غیرروس اتحاد شوروی را تحریف و نابود کردند، مانع از اقدامات صرفاً ملی گرایانة آنن نشد، زیرا افشای حقایقی از دوران حاکمین گذاشته شوروی و ذکر فجایعی که صورت گرفته بود، کافی بود که پی به نابودی اقتصاد و فرنگ خود در طول هفتاد سال حاکمیت حزب کمونیست ببرند و نسبت به آن واکنش نشان دهند. لذا از همین مقطع بود که مبارزه با ایدئولوژی مخرب کمونیسم بعنوان دشمن هویت ملی از سوی روشنفکران روسیه آغاز گردید. رهبری این جریان در دست بوریس یلتسین قرار داشت که همواره گورباچف را به دلیل روند کند اصلاحات در شوروی مورد ملامت قرار میداد. وی در مارس 1989 در انتخابات کنگره نمایندگان مردم که در حقیقت اولین انتخابات آزاد در شوروی محسوب میشد، توانست با پیروزی شگفتآوری بر رقیبش «یوگنی براکف» بعنوان رقیب سرسختی برای گورباچف در صحنه سیاسی اتحاد شوروی ظهور کند و بلافاصله با توجه به دیدگاههای نزدیکش به جهان غرب از حمایت تبلیغاتی وسیع آنها نیز برخوردار شود.
اقدام یلتسین در مخالفت با گورباچف، خصوصاً پس از کودتای اوت 1991 نقش قدرتمندی در صحنة سیاسی روسیه به وی بخشید و سپسی اعلام تشکیل اتحادیه کشورهای مشترک المنافع با جماهیر اوکراین، روسیه سفید و آسیای میانه که به استعفای گورباچف نیز منتهی گردید، تیر خلاصی بود که بر پیکر فرو افتاده امپراتوری اتحاد شوروی شلیک شد. ذکر این موضع لازم است که مخالفت سرسختانه یلتسین با ساختار اتجاد شوروی که قدمهای اساسی برای فروپاشاندن آن را برداشته بود، به معنای چشم پوشی کامل روسها از اندیشة امپراتوری روسیه نبود، زیرا یلتسین در صدد جبران اشتباهات رهبران گذشته و از جمله استالین بود که به جای تشکیل امپراتوری روسیه، هویت ملی روسها را نیز از بیسن برده و به جای آن اتحاد جماهیری بزرگی بوجود آورده بودند که تحت عنوان اتحاد شوروی از آن یاد میشد. یلتسین برای جبران این اشتباه در پی آن بود که با اعصای استقلال به جماهیر سابق شوروی، ضمن تحکیم پایههای قدرت و زنده کردن هویت ملی روسها ، نه تنها مسئولیت حمایت اقتصادی روسیه از جمهوریهای سابق شوروی بخصوص جماهیر آسیایی - را قطع نماید بلکه تا آنجائیکه امکان دارد از توانهای اقتصادی آنان نیز در جهت توسعه اقتصادی روسیه استفاده نماید. از سوی دیگر روسیه بعنوان وسیعترین کشور جهان و با پتانسیلهای بالای اقتصادی حتی میتواند از جماهیر سابق آن امپراتوری بعنوان یک کمربند امنیتی و نیز منطقه گسترش نفوذ، حداکثر بهرهبرداری را بنماید.
پس از این مقدمه، خلاصة وضعیت تاریخی، سیاسی، اقتصادی و نظامی پانزده جمهوری جدیدالتاسیس، را بعنوان مهمترین پیامد فروپاشی شوروی مرور میکنیم:
فدراسیون روسیه Russian Fedaration یا به عبارت دیگر وارث اکثر دارائیهای شوروی سابق با مساحتی حدود هفده میلیون کیلومتر مربع که بعنوان وسیعترین کشور جهان مطرح میباشد، با وجود مشکلات عدیده اقتصادی و سیاسی، هنوز هم قدرتی بزرگ و قابل توجه محسوب میباشد. این کشور با جمعیت یکصد و چهل و هفت میملیون نفری، زمانی اهمیت خود را بیشتر می نمایاند که بدانیم مجموع چهارده جمهوی خود اختصاص دادهاند و در کل از یکصد و چهل میلیون نفر جمعیت برخوردار هستند.
روسیه، علاوه بر برتری سرزمینی و جمعیتی خود بر سایر جماهیر شوروی سابق، به دلیل سرمایه گذاریهای تولیدی و کارخانجات و وابسته بودن تولیدات تک محصولی این جمهوریها به کارخانجات و تکنولوژی روسیه، از برتری اقتصادی مطلقی نیز برخوردار است که موارد یاد شده به خوبی قدرت نابرابر روسیه با سایر جمهوریها را آشکار میسازد. موقعیت ممتاز جغرافیایی این کشور که در اثر گستردگی وسعت آن از اروپا تا امریکا به وجود آمده است و همچنین نزدیکی بازارهای مصرف بزرگ دنیا در آسیا، اروپا و آمریکای لاتین به این کشور میتواند نقش مهمی در فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، پیامدهای مثبت و مهمی در جهان بر جای گذارده است و بسیاری از تهدیدهای ناشی از قدرت مخوف شوروی سابق از بین رفته است، اما این حادثه پیامدهای منفی را نیز باعث گردیده است که از جمله آن میتوان تشدید تهدیدات امنیت بینالمللی را نام برد.
[1] ژوزف جوگاشویلی استالین دیکتاتور شوروی (متولد 1879- درگشت 1953) در گرجستان به دنیا آمد پس از لنین به نخست وزیری رسید و در کنفرانسهای 1943 تهران 1943 تهران و 1945 یالتا نقش مهمی به عهده داشت.
[2] منظور گورباچف از سیاست یکپارچه لنین در قبال ملیتها اشاره به آن بخش از افکار لنین بود که میپنداشت انسان ایدهآل شوروی ، انسانی است که در جامعهای در چهارچوب امپراتوری شوروی تحت حاکمیت پرولتریا و بریده از گذشته و ارزشها و هویت ملی و فرهنگی با کسب ارزشها و هویت و فرهنگ پرولتری زندگی میکند و براساس این افکار بود که لنین به گسترش جغرافیایی روسیه با هدف نهایی مستحیل کردن هویت ملی جمهوریهای مستقل در هویت روسی اقدام کرد.
[3] لیتوانی از جمله جماهیر مستقلی بود که در سال 1940 همزمان با تصرف خاک کشورهای اروپایی توسط هیتلر، به دستور استالین و به همراه دو جمهوری لتونی و استونی به تصرف نظامی درآمد و ضمیمه خاک شوروی گردید.
[4] این کودتا هنگامی که گورباچف در تعطیلات تابستانی به سر میبرد توسط کمونیستهای مرتجع و به رهبری «گنادی یانایف» معاون رئیس جمهور و از دوستان نزدیک گورباچف صورت گرفت اما با مقاومت و سرسختی بوریس یلتسین رئیس جمهور روسیه در مقابل کودتاگران، کودتا پس از گذشت سه روز با شکست مواجه شد و گورباچف به موضع قبلی خود بازگشت.
[5] جماهیر بالتیک با کسب استقلال در سپتامبر 1991 لزومی به شرکت در جامعه کشورهای مستقل مشترک المنافع نداشتند و گرجستان نیز از عضویت در این جامعه خودداری نمود. متعاقب آن در پی عدم رسیدن به نقطه نظرات مشترک توسط اعضای این جامعه، در آوریل 1993 نیز سه عضو دیگر یعنی اوکراین، مولداوی و ترکمنستان به خروج از جامعه کشورهای مشترک المنافع اقدام نمودند. در حال حاضر تنها کشورهای روسی، قزاقستان، روسیه سفید، ازبکستان، ارمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان ( از جمع پانزده جمهوری سابق شوروی) در عضویت این جامعه باقی ماندهاند.
دسته بندی | تاریخ و ادبیات |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 68 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 147 |
فصل اول: طرح تحقیق
1- عنوان ............................
2- مقدمه ............................
3- هدف از انجام تحقیق................
4- اهمیت موضوع مورد مطالعه...........
5- تبیین فرضیه ها....................
فصل دوم: ادبیات تحقیق
1-2- دوران لنین ] ثبات امپراطوری [....
2-2- دوران استالین ] وحشت و ارعاب [...
3-2- دوران خروشچف ] شکست های بزرگ [...
4-2- دوران برژنف ] اقتدار جماهیر [....
5-2- دوران گورباچف ] اصلاحات ناموفق [..
6-2- پیامدهای فروپاشی شوروی..........
1-6-2- تولد پانزده جمهوری جدید
2-6-2- تهدید امنیت............
3-6-2- اروپای واحد...............
فصل سوم: روش مراحل اجرای تحقیق
1-3- روش انجام تحقیق.................
2-3- جامعه آماری.....................
3-3- محیط پژوهش......................
4-3- ابزار گردآوری اطلاعات............
5-3- اصطلاحات.........................
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته ها:
فصل پنجم: خلاصه تحقیق و پیشنهادها
1-5- نتیجه...........................
2-5- پیشنهاد.........................
3-5- منابع:..........................
شکی نسیت که لنین، رهبر بلشویک ها، در انقلاب پیروز شد. تاکتیک های پیروزمندانه اش شامل انحلال یکجانبه مجلس نمایندگان، دادن وعده های دروغین، و بالاخره پشت سر گذاشتن مخالفانش بود. لنین وعده دموکراسی داد، و رژیمی توتالیتر و سرکوبگر عرضه داشت. او به دهقانان وعهده توزیع مجدد زمین داد، و مزارع اشتراکی دولتی را تحویل داد. لنین به نواحی غیر روسی که امپراتوری روسیه آن ها را تصرف کرده بود وعده استقلال داد، و جماهیر شوروی را عرضه کرد. او زمینه همه حکومت های کمونیستی آتی را فراهم آورد.
یان گری تاریخ نگار هدف فوری لنین را پس از به دست آوردن قدرت بدین سان توصیف می کند:
" لنین در دولت و انقلاب، دقیقاً مراحلی را تنظیم و عرضه کرد که برای بر انداختن جامعه سرمایه داری و ایجاد نظمی نو لازم بود… او می دانست که بی رنگ باید از راه پشتیبانی عامه مردم، به ویژه توده دهقانان، موضع حزب را مستحکم کند"
برای موفقیت، لازم بود که لنین نشان دهد مشغول اجرای وعده هایش در مورد زمین و صلح طلبی است. ولی او به راستی قصد نداشت اصلاحاتی در مورد زمین به عمل آورد. در عوض، کوشید تا دهقانان را مجاب کند که هدف اصلی او، یعنی اشتراکی کردن دولتی زمین، برابر است با همان توزیع مجدد زمین. کارش نتیجه نداد.
در این احوال، پیش از آن که لنین بتواند به وعده هایی بپردازد که به توده ها داده بود، کوشید کنترل حزبش را بر کشور مستحکم تر سازد. انلاقب اکتبر پایان تلاش بلشویک ها برای کسب قدرت نبود.
بلشویک ها به قدرت می رسند
انقلاب اکتبر، که فرمانروایی بلشویک ها را استوار کرد، بیش تر نوعی چنگ انداختن به قدرت یا کودتا بود تا انقلابی واقعی. تزار عزل شده بود و دولت موقت که کوشیده بود جای او را بگیرد در کل مورد قبول عامه مردم واقع شده بود. پس از آن بلشویک ها رهبران این دولت را خلع ید کرده و کنترل مرکز حکومت را در پتروگراد به چنگ آورده بودند. هر چند مقامات رسمی / دولت موقت به اجبار کنار زده شده بودند، بلشویک ها پیروزی نظامی به دست نیاورده بودند و هنوز نیازمند پشتیبانی گسترده مردم بودند.
به دنبال پیروزی بلشویک ها، و در میانه جنگ جهانی اول، روسیه وضعیت متزلزلی داشت. صنایع نوپای کشور برای تامین نیازهای بخش های نظامی و غیر نظامی نارسا بودند، و در همان حال جنگ شدن می یافت. از همه این ها گذشته، فرایند صنعتی شدن هنوز به بخش کشاورزی نرسیده بود، و توده های دهقانان نمی توانستند هم در جبهه خدمت کنند و هم به کشاورزی بپردازند. در نتیجه، کار در هر دو قسمت لنگ بود.
اغلب مردم روسیه بی سواد بودند و عمدتآً از فقر شدید رنج می بردند. راه ها، پل ها، خطوط راه آهن و سایر خدمات عمومی و رفاهی چنان بود که تقریباً بود و نبودشان فرقی نداشت. بدین ترتیب در آستانه برگزاری کنگره شوراهای سراسر روسیه در اواخر اکتبر 1917، بلشویک ها با چالش های جدی روبرو بودند.
لنین دولت تشکیل می دهد
کنگره اکتبر، اجتماع نمایندگانی از شوراها که یا در انقلاب شرکت کرده یا از آن پشتیبانی به عمل آورده بودند، با اکثریت آرا کنترل کشور به دست بلشویک ها را تایید کرد. لنین چنین تاییدی را حقانیت و رسیمت رهبری خویش تلقی کرد، و درصدد تشکیل کابینه ای دولتی برآمد، کابینه ای که " شورای کمیسرهای خلق" نام گرفت. کمیسرها همان وزیران کابینه در کشورهای مغرب زمین هستند. پانزده عضو کابینه لنینی فقط از میان بلشویک ها برگزیده شدند، از جمله خود لنین به عنوان رئیس شورا، و لئون تروتسکی کمیسر امور خارجه. از سمان اعضای کم اهمیت تر کابینه می توان اشاره کرد به " انقلابی گرجستانی حرفه ای کم تر شناخته شده ای به نام ژوزف جوگاسویلی، مشهور به استالین یا مرد پولادین، کمیسر امور ملل " - این توصیفی است که رابرت دانیل آورده است. کمیسرها در راس سازمان های حکومتی بودند.
به هنگام سلطنت تزار، لنین اعلاک کرده بود و عده داده بود حکه بوروکراسی ( کاغذ بازی) را که بر فعالیت های اداری روزمره حکومت سایه افکنده بود از میان بردارد. یکی از بازی های فراوان روزگار در تاریخ شوروی آن است که پس از ایجاد حکومت جدید بلوشیکی، لنین متوجه شد که به بوروکراسی گسترده تری نیازمند است تا بتواند کنترل مرکزی را به دست آورد. آنان که طبق نظریه مارکسیسم انتظار داشتند شوراهای محلی خودگردان باشند، با این جریان به کلی نومید شدند. لنین به سرعت تشخیص داد که باید قدرتی مرکزی ایجاد کند. او می گفت بدون حمایت حوکمت مرکزی بلشویکی، کارگران در سطح محلی، مانند گذشته، در برابر استثمار آسیب پذیر خواهند بود، و، به هر تقدیر، خودگردانی بعداً عملی خواهد شد. لنین از دموکراسی صحبت کرده بود، ولی بعداً اظهار داشت که کشور باید حکومت مرکزی نیرومندی داشته باشد.
نمونه ای از رویکرد لنینی به حکومت، کوتاه زمانی پس از کسبه قدرت و آماده کردن صحنه برای ارعاب تمامت طلبانه آشکار گردید.
پیش از انقلاب اکتبر، لنین درخواست کرده بود که دولت موقت نمایندگان تمام احزاب سیاسی را دعوت کند. کرنسکی مقدمات تشکیل این مجلس به اصطلاح موسسان را فراهم کرده بود. پس از آن که کنگره اکتبر رهبری لنین را تائید کرد، وی تقاضا کرد که تشکیل چنین مجلسی را تا زمانی نامشخص به تعویق اندازد، ولی تروتسکی از لنین خواست که این مجلس طبق برنامه قبلی تشکیل شود.
دانیل دیلر می نویسد: " در مجلس موسسان، حزب بلشویک از 707 کرسی تنها صاحب 170 کرسی شد… مجلس موسسات نخستین بار در 18 ژانویه 1918 تشکیل شد، و بلافاصله با سیاست های بلشویکی به مخالفت پرداخت."
رو بعد، لنین اعلام کرد که مجلس موسسان باید تعطیل شود، و سربازانی به محل مجلس فرستاد تا مطمئن شود که همه نمایندگان آن جا را ترک کرده اند. از آن پس دیگر هیچ انحرافی تحمل نمی شد. نیات لنین اکنون دیگر آشکار شده بود: هر گونه ادعایی مبنی بر این که حکومت روسیه ویژگی های دموکراتیک دارد، رها شده بود.
حزب حاکم بلشویک به سان هرم بود؛ در قاعده هرم؛ عضای معمولی حزب نمایندگانی برای کنگره حزب انتخاب می کردند. که آن ها نیز به نوبه خود کمیته مرکزی را بر می گزیدند. و این کمیته هم پولیت بورو[1] ] هیئت سیاسی [ را انتخاب می کرد. پولیت بورو تشکیل شده بود از وزیران که دستگاه های حکومتی را اداره می کردند و رئیس حزب را بر می گزیدند. لنین حزب را بنیان گذاشته بود و همیشه هم رئیس آن بود. مقررات خاصی در مورد مدت زمان مشخص تصاحب این مقام وجود نداشت. لنین تا زمان مرگ مقام خود را حفظ کرد. کنگره حزب در نوبت های معین تشکیل می شد تا برنامه کاری برای دولت؛ که اکنون مرکز آن در پایتخت جدید؛ مسکو؛ بود؛ تصویب کند. ولی از آنجا که این برنامه. و نیز نامزدهای پولیت بورو و کمیته مرکزی را لنین تعیین می کرد؛ تنها نقش کنگره آن بود که به انتخاب های لنین. بدون هیچ اما واگری؛ مهر تائید بزند.
اگر چه لنین فلسفه سیاسی اش را از نظریه های کارل مارکس برگفته بود که می گفت انقلاب گام به گام به کمونیسم مطلق منجر خواهد شد؛ وی در این نظریه ها تجدید نظرهای عمده ای می کرد. با وجود این. لنین وقت را تلف نکرد و بی درنگ نام حزب بلشویک را به حزب کمونیست تغییر داد؛ و این نشان از آن داشت که حکومت آینده وی حوکمتی مارکسیستی خواهد بود.
راه سنگلاخ سوسیالیسم: صنعت و کشاورزی
کار بزرگ ملی کردن صنایع روسیه چیزی نبود که یک شبه بتوان آن را انجام داد. بدین قرار لنین مرحله به مرحله در جاده سوسیالیسم گام نهاد. او در تغییر مالکیت فردی به مالکیت دولتی، گام هایی به سوی برابری طبقات برداشت و مساوات طلبی اقتصادی و اجتماعی را ارج نهاد. مثلاً در یکی از اعلامیه هایش همه عناوین و تقیم بندی های قانونی طبقاتی را از میان برداشت. در عین حال، این قدام هدف دیگری داشت و آلأن افزالیش تولید بود، هدفی که به طور کامل حاصل نشد. کارگران هم بر اثر مصائب جنگ جهانی اول و هم به سبب یک سال منازعه داخلی بر سر قدرت مطلقاً خسته و درمانده بودند.
دهقانان نیز، که هنوز هم پابه کشاورزی روسیه به شمار می آمدند، همین حال را داشتند، و لنین دریافت که باید به آنان نوید زندگی بهترین در آینده بدهد. بدین ترتیب وی بار دیگر به دهقانان وعهده زمین داد و اجازه داد در فورش محصولات خود تا اندازه ای آزاد باشند. این تصمیمات با فلسفه کمونیستی مغایرت داشت. ولی لنین همواره مصلحت بین بود: ملی کردن صنعت وکشاورزی، کارگران و کشاورزان حق شناس را به پشتیبانی حکومت جدید و همکاری با آن سوق نداد؛ این بود که لنین گامی به عقب برداشت. و فرایند اشتراکی کردن کامل را به تعویق انداخت. ولی برای حصول هدف بلشویکی دیگری؛ این عقب نشینی از اصول کومنیستی ضروری بود. هدف مزبور تجدید سازمان ارتش بود.
تجدید سازمان ارتش و شکل گیری شوراها
لنین در مهار کردن ارتش، کاری که کرنسکی در آن شکست خورد، پیروز شد: در این کار وی دست به دامان آگاهی طبقاتی سربازان عادی شد، سربازانی که در جنگ مایوس شده و پس از شکست از آلمان ها آماده تغییر عقیده بودند. بسیاری از افسران صرفاً به این دلیل از حکومت جدید بلشویکی پشتیبانی کردند که به هر حال یک حکومت بود، و بدین ترتیب به نظر می رسید که خیال آن ها را از بابت دوام شغلشان راحت می کرد.
لنین در ژانویه 1918 ارتش را طبق اصول سوسیالیستی تجدید سازمان داد و نام جدید ارتش سرخ را بر آن نهاد ریچارد پایپیس در توضیح این موضوع می گوید:
" بلوشیک ها حتی بعد از کسب قدرت، به خوار و خفیف کردن آنچه از ارتش قدیمی باقی مانده بود ادامه دادند، و افسران را از آن قدرت ناچیزی که هنوز برایشان باقی مانده بود محروم کردند. ابتدا دستور دادند که افسران انتخاب شوند، و پس از آن سلسله مراتب نظامی را از میان برداشتند، و قدرت فرماندهی را به شوراهای سربازان واگذار کردند."
این ترتیب تا حدودی یاد آور " فرمان شماره یک" بود، که به سربازان اجازه می داد افسران مافوق خود را انتخاب کنند. ولی این جریان کارساز نبود، زیرا با انضباط اساسی ارتش مغایرت داشت. مانند وعده لنین در مورد کناره گیری از جنگ جهانی اول، این فرمان نیز بدین سبب صادر شد که وی پشتیبانی رده های پایین را در ارتش به دست آورد.
زمانی که لنین کنترل ارتش را به دست گرفت، توجه خود را به شوراهای محلی در سراسر کشور معطوف داشت. تحمیل انضباط اکید حزبی بر این انجمن های متنوع، دشوارتر بود. دانیل دیلر رویکرد لنین را بدین سان شرح می دهد: " از آن جا که بلشویک ها در بسیاری از شوراهای شهری و دهقانی، شایسته معرفی نشده بودند؛ ]عمال لنین [ به تاکتیک های مختلف متوسل شدند؛ از مبارزه سیاسی گرفته تا تهدید و ارعاب و به کارگیری نیروهای مسلح." در پایان سال 1918 حکومت جدید بلشویکی با قطعیت کنترل بیشتر قسمت های کشور را به دست داشت. این امر تا میزانی مدیون تاکتیک های ترور ] ارعاب [ لنین بود. تاکتیک هایی که به عنوان مثالی هراس انگیز از بی رحمی حکومتی باقی ماند.
ترور سرخ
همین که لنین به قدرت دست یافت، با شتاب به تحکیم این اقتدار پرداخت. استراتژی او آن بود که سیاست تحمل نکردن انحراف از فرمان های خود را به اجرا گذارد. یکی از نخستین اقداماتش در این زمینه تاسیس سازمان " چکا"[2] بود، نوعی سازمان پلیس مخفی که وظیفه اش جستجو؛ یافتن و کشتن کسانی بود که لنین آن ها را به عنوان "دشمنان خلق" می شناخت. گذشته از اعدام های تعیین شده. عمال چکا غالباً افراد بی گناه را نیز تیر باران می کردند تا جو وحشت را شدت دهند. ریچارد پایپس دلیل تراشی خود لنین را برای آنچه بعدها به ترور سرخ شهرت یافت چنین نقل می کند:" کدام یک بهتر است - این که ده ها یا صدها نفر آشوبگر را؛ بی گناه یا گناهکار؛ آگاه یا ناآگاه؛ به زندان افکنیم؛ یا هزاران نفر از سربازان ارتش سرخ و کارگران را از دست بدهیم؟ اولی بهتر است."
منطق لنین این بود که ایجاد جو و وحشت و ارعاب مانع از اعتراضات ضد دولتی خواهد شد. از این گذشته؛ به همین منظور؛ لنین کوچکترین تردیدی به خود راه نداد که وعده هایی بدهد که اصولآً قصد نداشت به آنها جامه عمل بپوشاند.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 60 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 98 |
انسان از اوان تاریخ تحریری خود به موضوع رهبری علاقمند و کنجکاو بوده است و تاریخ اهمیت رهبران خوب را در زندگی، رفاه، سعادت و ترقی ملتها مبرهن میسازد. در سده اخیرنیز به جهت اهمیت و ارززش موضوع بیش از سه هزار مطالعه و تحقیق تا سال 1980 درباره رهبری انجام گرفته است و تعداد پژوهشها در دهسال گذشته در بیشتر رشتهها بیش از تعداد آن از تاریخ بشر تا آن زمان بوده است. از طرفی هر سال روشن و مبرهن میگردد که رهبری اثربخش، در تمام سطوح جامعه و در تمامی سازمانها، برای حل و انطباق با مسائل اجتماعی و اقتصادی رو به رشدی که جهان با آنها مواجه است، حیاتی میباشد. امروزه مهندسی مجدد ( باز اندیشی بنیادین و طراحی نو و ریشهای فرآیندها) برای دستیابی به بهبود و پیشرفتی شگفتانگیز در معیارهای حساس، دستیابی به کیفیت جهانی ( استانداردهای ISO 9000[1] ) و تشکیل واحدهای فعال پژوهشی نوآوری در محصول و فرآیند) لازمه تولید و عرضه کالاهای با کیفیت بهتر و قیمت مناسبتر به بازارهای جهانی و منطقهای است.
از سوی دیگر ساختارهای گروهی سازمانها تا به آن حد پیشرفتهاند که جزء اصلی سازمانهای نوین را به جای « تک شغل سنتی » گروههای موضوع روز مقوله «تواناسازی» افراد و گروهها و فلسفه «خود رهبری» است. و افزودن بهرهوری مؤسسات تنها با توجه به استفاده از حداکثر تواناییهای کارکنان، ترغیب آفرینندگی آنان، ارتقاء انگیزه و بکارگیری سبکهای رهبری صحیح و کسب رضایت آنان ممکن میباشد.
بنابراین، رهبری سازمانی موضوع بسیار پراهمیت و پیچیدهای است و پژوهشگران و اندیشمندان کشورهای توسعه یافته مساعی بسیاری را صرف شناخت و بهبود آن مینمایند. به عنوان مثال «پژوهشگران ژاپنی با دقت بسیار روند مدلها و تئوریهای رهبری سازمانی را زیر نظر دارند، وبه محض انتشار و ارائه مدلی جدید، آن را در سازمانهای مدلها و تئوریهای رهبری سازمانی را زیر نظر دارند، و به محض انتشار و ارائه مدلی جدید، آن را در سازمانهای ژاپنی آزمون میکنند و نتایج حاصل ار با موشکافی به بحث میگذارند، باشد که گامهای آنها را، در تمدن جهانی سرعت بخشد» ( نقل از خلیلی، صفحه 183).
«لیکن روشنفکران و صاحبان اندیشه در کشورهای توسعه نیافته اکثراً از فعالیتهای علمی کاربردی و پژوهشهای میدانی بومی دور ماندهاند. هنوز بر ما روشن نیست که سازمانهای موفق کشورمان کدامند، چه ویژگیهایی دارند، تاریخچه و سابقه رشد آنها چیست. نقش مدیران در آنها چه بود، شیوه های مدیریت، آموزش، ارتقاء، استخدام و… در آنجا چگونه است. و صدها پرسش دیگری از این دست بدون پاسخ باقی مانده است» ( نقل از خلیلی، صفحه 182). از طرفی « پژوهش به ویژه در زمینههای سازمان و مدیریت علاقمندان چندانی ندارد، و انگشت شمار علاقمندان هم ابزار و امکانات اجرایی کافی در اختیار ندارند» ( نقل از خلیلی، صفحه 182). « لذا ضروری است که بخش دولتی به صورتی سازمان یافته تحقیق و توسعه را در زمینه مدیریت و سازمان با جدیت تمام آغار نماید، تا از این رهگذر به توان راه حلهای بومی سازمانهای کشور را چشم داشت» ( خلیلی، صفحه 183).
در این جا جنبه های روش شناسی این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد. ابتدا روش پژوهش، جامعه آماری، نمونه آماری، شیوه نمونه گیری، ابزارهای تحقیق و ویژگی های آنها بررسی می شود و در آخر شیوه اجرا و روش تجزیه و تحلیل داده ها بررسی می گردد.
3-1- روش تحقیق
در این پژوهش از روش نیمه تجربی یا شبه تجربی استفاده شده است. زیرا امکان کنترل با دستکاری متغیرها، بطور کامل وجود ندارد. در طرحهای تحقیقی نیمه تجربی، محقق به کنترل و نظارت برخی از عوامل می پردازد که در حوزه تحقیق وجود دارد و سبب بی ارزشی روایی داخلی و خارجی یافته های تحقیق می شود. در واقع این گونه طرحها زمانی به کار برده می شود که امکان اجرای طرحهای تجربی حقیقی ( که بر بنیاد کنترل و بازبینی شدید از تمام عوامل ناخواسته و نامربوط در موقعیت تجربی استوار است) وجود ندارد. البته به علت وجود محدودیت هایی که در گزینش و تقسیم آزمودنی ها و دستکاری شرایط تجربی در تحقیقات علوم انسانی و تربیتی وجود دارد، محققان این علوم اغلب به استفاده از این نوع طرحهای تحقیقی نیمه تجربی ناگزیر می شوند ( نادری و سیف نراقی 1382).
متداول ترین طرح تحقیق شبه آزمایشی شامل دو گروه است: یک گروه آزمایشی و یک گروه گواه. این طرح بصورت زیر نمایش داده می شود:
|
گروه آزمایشی (E) |
|
گروه گواه ( C) |
که در آن پیش آزمون، عمل آزمایشی، عمل کنترل و پس آزمون را نمایش می دهد.
3-2- جامعه مورد بررسی
جامعه آماری در این پژوهش، دانش آموزان پسر سال سوم دبیرستان رشته ادبیات و علوم انسانی می باشند که در سال تحصیلی 84-83 در شهرستان ماهنشان از توابع استان زنجان، مشغول به تحصیل می باشند. تعداد دانش آموزان پسر سال سوم رشته ادبیات و علوم انسانی در سال تحصیلی 84-83 99 نفر می باشند که در چهار دبیرستان این شهرستان مشغول به تحصیل می باشند.
3-3- حجم نمونه و روش نمونه گیری
چون این پژوهش در کلاس های طبیعی صورت گرفته است و امکان انتخاب آزمودنی ها و انتساب آنها در گروه های آزمایش و کنترل وجود نداشت، لذا دو کلاس از بین کلاس های شوم رشته ادبیات و علوم انسانی بصورت تصادفی انتخاب و یک کلاس به عنوان گروه آزمایشی در معرض متغیر مستقل قرار گرفت، یعنی روش آموزش یادگیری مشارکتی در آن اجرا گردید و کلاس دیگر به عنوان گروه کنترل تعیین گردید و به صورت روش آموزشی سنتی، تدریس شد. تعداد دانش آموزان گروه آزمایش، 30 نفر بود که یک نفر در آبان ماه ترک تحصیلی نمود و در نهایت حجم گروه آزمایش 29 نفر گردید و تعداد دانش آموزانی که در گروه کنترل بودند، 26 نفر بود.
3-4- ابزار جمع آوری داده ها
در این پژوهش از ابزارهای زیر استفاده گردید:
الف) آزمون عزت نفس کوپر اسمیت[2]
ب) آزمون مهارتهای اجتماعی ماتسون[3]
ج) آزمون عملکدر تحصیلی معلم ساخت
مقیاس عزت نفس کوپر اسمیت[4] ( فرم آموزشگاهی):
این مقیاس بر اساس بررسی گسترده درباره مبانی، استلزام ها و روابط متقابل عزت نفس فراهم شده است. اغلب مواردی که در این مقیاس گنجانده شده، مواد تنظیم شده مقیاس راجرز و دایمون (1954) است و مواد دیگری هم به آنها افزوده شده است (رویا حسینی 1375).
مقیاس عزت نفس به منظور سنجش باز خورد نسبت به خود در قلمروهای اجتماعی، خانوادگی، آموزشگاهی و شخصی فراهم شده است. از جمله ویژگی های مثبت این آزمون ساده و قابل فهم بودن جملات، کوتاه بدون مقیاس و قابلیت اجرای گروهی است. آزمون عزت نفس کوپر اسمیت در ایران توسط دادستان (1371) ترجمه و هنجاریابی گروه است. آزمون 58 سئوالی ( ماده ای) کوپر اسمیت، احساسات، عقاید یا واکنش های فردی را توصیف می کند و آزمودنی باید به این مواد با علامت گذاری در یکی از مربع های مربوط به گزینه های "بلی" یا "خیر" پاسخ دهد. در هر دو شکل آموزشگاهی و بزرگسال ترکیب مواد فهرست مشابه است.
تعداد سئوالات در مقیاس های مختلف این آزمون به گونه ای است که در جدول زیر می آید:
مقیاس |
مواد |
|
مقیاس عمومی |
26 |
G |
مقیاس اجتماعی |
8 |
So |
مقیاس خانوادگی |
8 |
F |
مقیاس آموزشگاهی |
8 |
SC |
مقیاس دروغ |
8 |
L |
کل |
58 |
T |
به دلیل مطالعات زیادی که درباره عزت نفس در کشور صورت گرفته و از آنجایی که اغلب آنها برای سنجش عزت نفس از پرسشنامه عزت نفس استفاده کرده اند. پایایی این آزمون بارها در مطالعات مختلف محاسبه شده است. بطور مثال پورسینا، فلسفینژاد، مجدیان، ابراهیم ( به نقل از تقی لو، 1383) به ترتیب ضریب پایی 86/0، 83/0، 81/0، 83/0 را بدست آورده اند. تقی لو نیز ضریب پایایی 78/0 را بدست آورده است. در این پژوهش نیز با استفاده از روش آلفای کرونباخ، ضریب 83/0 بدست آمد.
مرویان حسینی ( به نقل از پورسینا 1382 ) ضریب روایی 86/0 را برای این آزمون بدست آورد.
نحوه نمره گذاری: شیوه نمره گذاری کوپر اسمیت مبتنی بر قاعده زیر است:
عبارات شماره 26، 32،36،41،45،50،53،58 عبارات مقیاس دروغ سنج می باشد. هیچ نمره ای به آنها تعلق نمی گیرد.
برای عبارات شماره:1،4،5،8،14،19،20،27،28،29،33،37،39،42،43،47، "بلی" نمره یک می گیرد و "خیر" نمره صفر می گیرد. در بقیه عبارات، "خیر" نمره یک می گیرد و "بلی" نمره صفر می گیرد. دامنه نمرات بین صفر و50 است و هر چه نمره به 50 نزدیکار باشد عزت نفس بالاتر است ( علیزاده، 1373به نقل از پوسینا 1382).
در تحقیقی که بیابانگرد (1370) بر روی 230 نفر از دانش آموزان سال سوم دبیرستانهای شهر تهران انجام داد. میانگین 4/25 را بدست آورد. لذا افرادی که در این آزمون بیشتر از میانگین مذکور نمره بدست آوردند دارای عزت نفس بالا و افراد کمتر از آن دارای عزت نفس پایین خواهند بود ( بیابانگرد، 1374).
مقیاس سنجش مهارتهای اجتماعی ماتسون[5]
برای سنجش مهارتهای اجتماعی دانش آموزان در این پژوهش، از مقیاس سنجش مهارتهای اجتماعی ماتسون که توسط ماتسون و همکاران در سال 1983 برای سنجش مهارتهای اجتماعی افراد 4 تا 18 ساله تدوین گردیده است، استفاده شد. فرم اولیه این مقیاس دارای 62 عبارت بوده که توسط یوسفی و خیر (1381) تحلیل عاملی شده و به 56 عبارت کاهش یافته است که مهارتهای اجتماعی افراد را توصیف می کنند. برای پاسخگویی به آن آزمودنی باید هر عبارت را بخواند و سپس پاسخ خود را بر اساس یک شاخص 5 درجه ای از نوع مقیاس لیکرت با دمنه ای از نمره 1 ( هرگز / هیچوقت) تا 5 ( همیشه) مشخص نماید. برای این مقیاس، 5 مقیاس فرعی در قالب پنج عامل جداگانه به شرح زیر تعریف شده است:
1- عامل اول: مهارتهای اجتماعی مناسب[6] است که رفتارهای اجتماعی از قبیل داشتن ارتباط دیداری با دیگران، مودب بودن، بکار بردن نام دیگران، و اشتیاق به تعامل با دیگران به طریق مفید و موثر را در بر می گیرد.
2- عامل دوم: جسارت نامناسب[7] است که رفتارهایی مانند دروغ گفتن، کتک کاری، خرده گرفتن بر دیگران، ایجاد صداهای ناهنجار و ناراحت کننده، وزیر قول خود زدن را شامل می شود.
3- عامل سوم: تکانشی عمل کردن و سرکش بودن[8] است که رفتارهایی از قبیل: به آسانی عصبانی شدن، یا یک دندگی و لجبازی، را دربردارد.
4- عامل چهارم: اطمینان زیاد به خود داشتن[9] است و در بردارنده رفتارهایی در مورد به خود نازیدن و به دیگران پزدادن، تظاهر به دانستن همه چیز و خود را برتر از دیگران دیدن است.
5- عامل پنجم: حسادت / گوشه گیری[10] است که در بردارنده تنهایی و حسادت می باشد ( یوسفی وخیر، 1381).
علاوه بر نمراتی که پاسخگو در هر کدام از عوامل یاد شده بدست می آورد، جمع نمرات 56 عبارت موجود در مقیاس نیز یک نمره کلی که بیانگر مهارت اجتماعی آزمودنی است بدست می دهد ( ماتسون و همکاران، به نقل از یوسفی و خیر 1381). لازم به تذکر است که در جمع نمرات به منفی یا مثبت بودن عبارات باید توجه شود.
تعداد سئوالات مولفه های مقیاس مهارتهای اجتماعی مطابق با جدول زیر است:
مولفه |
تعداد سئوال |
مهارت اجتماعی مناسب |
18 |
رفتارهای غیر اجتماعی |
11 |
پرخاشگری و رفتارهای تکانشی |
12 |
برتری طلبی، اطمینان زیاد به خود داشتن |
6 |
رابطه با همسالان |
9 |
بررسی روایی و پایایی مقیاس مهارتهای اجتماعی
تحقیقات نشان داده اند که مقیاس مهارتهای اجتماعی ماتسون از ثبات روان سنجی، پایایی بالای بازآزمایی و روایی افتراقی قابل قبولی برخوردار است ( ماتسون و الندیک[11]، 1988، ماتسون و همکاران، 1983، 1990، به نقل از یوسفی وخیر، 1381). ماتسون و همکاران برای بررسی پایایی مقیاس مهارتهای اجتماعی، از ضریب آلفای کرونباخ و تنصیف استفاده کردند. مقدار ضرایب آلفای کرونباخ و تنصیف بدست آمده برای کل مقیاس یکسان و برابر 86/0 بود. در این تحقیق ضریب پایایی 81/0 برای این مقیاس بدست آمد.
جهت بررسی عملکرد دانش آموزان در درس روان شناسی، یک آزمون معلم ساخته مورد استفاده قرار گرفت. از نظر بندورا 2001 ( به نقل از تقوایی 1381) هنگام سنجش عملکرد افراد می بایست به عملکرد واقعی آنها توجه داشت و عملکرد واقعی هنگامی ظاهر می شود که انجام تکلیف از نظر آزمودنی اهمیت داشته و انگیزش بالایی برای آن وجود داشته باشد. از میان آزمونهایی که دانش آموزان با آن مواجه می شوند هیچ کدام به اهمیت آزمون پایانی نیست، برای همین در این پژوهش برای ارزیابی عملکرد دانش آموزان در درس روان شناسی، امتحان نیم سال اول که در دی ماه برگزار می شود، ملاک قرار گرفت.
برای سنجش عملکرد تحصیلی دانش آموزان در درس روان شناسی یک آزمون 40 سئوالی به صورت چهار گزینه ای ( معلم ساخته ) تهیه شد و در اختیار چند نفر از دبیران روان شناسی و دارای مدرک کارشناسی ارشد روان شناسی قرار گرفت و آنها روایی آن را تایید کردند. البته چند تا از سئوالها به پیشنهاد آنها تغییر بافت. برای بدست آوردن ضریب پایایی این آزمون از روش تصنیف استفاده شد و ضریب پایایی 79/0 بدست آمد.
روش اجرا:
در ابتدا با هماهنگی اداره آموزش و پرورش شهرستان، ماهنشان، تعداد کلاسهای سال سوم دبیرستانی چرانه، رشته ادبیات و علوم انسانی مشخص شده و همین طور آمار دانش آموزان پسر سال سوم رشته ادبیات و علوم انسانی نیز استخراج شد. سپس از میان این دبیرستانها دو دبیرستان بصورت تصادفی برای انجام پژوهش انتخاب شدند و از هر دبیرستان نیز یک کلاس سوم بصورت تصادفی انتخاب شد. سپس از دو کلاس انتخاب شده یک کلاس به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شده یک کلاس به عنوان گروه آزمایش. سپس با مجوزی که از اداره آموزش و پرورش شهرستان گرفته شد از دانش آموزان هر دو کلاس پیش آزمون تست های عزت نفس، مهارتهای اجتماعی و عملکرد تحصیلی بعمل آمد. سپس روش یادگیری مشارکتی در کلاس گروه آزمایش اجرا شد و بعد از اجرای این روش به مدت یک نیم سال، پس آزمونها از هر دو کلاس به عمل آمد و نتایج مورد تجزیه تحلیل آماری قرار گرفت.
روش تجزیه و تحلیل داده ها
برای تجزیه و تحلیلی داده ها از آمار توصیفی برای نشان دادن میانگین و انحراف استاندارد، استفاده شد و برای مقایسه میانگین های دو گروه با استفاده از فرمول T از آمار استنباطی استفاده شد.
از زمانی که تعلیم و تربیت جنبه رسمی به خود گرفت و افرادی معلم و افرادی دیگر به عنوان دانش آموز و مکانی به نام مدرسه بوجود آمد، تلاش های متعددی نیز جهت کار آمدتر نمودن این جریان صورت گرفت. زمانی وادار کردن شاگردان به حفظ مطالب درسی، از طریق گوش دادن به سخنرانی معلم بدون توجه به درک مطالب و نحوه تفکر، روش عمده آموزش محسوب می گردید، اما آنچه که امروزه در آموزش، بسیار مهم و حیاتی به نظر می رسد این است که باید به شاعر دادن کمک شود تا مهارت خود را در تفکر و استدلال افزایش دهند و اطلاعات موجود را پردازش کنند و آنها را به کار برند، همچنین در حین آموزش، زمینه و تجارب لازم برای برقراری صحیح روابط اجتماعی و همدردی و همدلی با دیگران فراهم گردد و این شرایط رد پرتو روش های آموزش معلم میسر است. ظهور علم روانشناسی و نظریه های یادگیری، کمک شایانی به روند آموزش نمود. در کنار نظریه های یادگیری، نظریه های آموزشی که چگونگی عمل و تاثیر معلم روی یادگیری دانش آموزان را مورد بررسی قرار می دهد، نیز مطرح گردید. با کوشش متخصصان تعلیم و تربیت برای ایجاد نظریه های آموزشی، چندین الگو و طرح آموزشی نیز بوجود آمد که معلمان امروزه فعالیت های آموزشی خود را با توجه به این الگوها ارائه می دهند، آشنایی با نظریه ها و الگوهایی که چگونگی یادگیری دانش آموزان را توضیح و تبیین کنند، برای معلمان ضرورت دارد.
در یک تقسیم بندی قدیمی و کلی، دو الگوی مختلف تدریس دیده می شود:
1- الگوی مکانیکی
2- الگوی ارگانیکی
در الگوی مکانیکی، انسان موجودی غیر فعال، تهی و انفعالی است و فعالیت های او در اثر نیروهای خارجی شکل می گیرد و بر اساساً این الگو، هدف آموزش و پرورش،
انتقال فرهنگ و پرسازی ذهن فراگیران و شکل دهی به رفتار دانش آموزان است (شعبانی 1382).
در الگوی ارگانیکی، مرکز توجه به توانایی ها و شخصیت دانش آموزان جلب می شود و آدمی به عنوان موجودی زنده و فعال در نظر گرفته می شود.
طبق این الگو، هدف آموزش و پرورش، شکوفایی استعدادها و توانایی های بالقوه انسان است ( شعبانی 1382).
قبل از پرداختن به تعریف مفهوم یادگیری مشارکتی، به سایر رویکردهای یادگیری اشاره می شود تا بدین وسیله درک بهتری از مفهوم یادگیری مشارکتی داشته باشیم.
جانسون و اسمیت[12] (1998) خاطر نشان می کنند که بیشتر یادگیری هایی که در موسسات آموزشی دیده می شود بر پایه کلی از رویکردهای یادگیری زیر است:
1- رویکرد فردی[13]: در این رویکرد فرض این است که افراد با هم کار نمی کنند. افراد برای رسیدن به اهدافی که هیچ ارتباطی با اهداف دیگران ندارد خودشان به تنهایی کار می کنند. افراد برای موفقیت فردی خودشان تلاش می کنند. عملکرد فرد بر اساس یک معیار از پیش تعیین شده ارزیابی می شود و امتیازاتی که فرد بدست می آورد تاثیری روی دیگران ندارد.
2- رویکرد رقابتی[14]: در این رویکرد افراد بر ضد یکدیگر کار می کنند. آنها برای بدتس آوردن اهدافی که تنها یک نفر یا تعداد کمی از افراد می توانند به آن دست پیدا کنند با هم رقابت می کنند. افراد به تنهایی کار می کنند و سعی می کنند که از همکلاسی های خود بهتر باشند. عملکرد فرد بر اساس یک منحنی از بهترین تا بدترین، ارزیابی می شود.
3- رویکرد یادگیری مشارکتی[15]: در این رویکرد افراد برای رسیدگی به اهداف مشترک با هم کار می کنند و برای یادگیری خود و یادگیری دیگران تلاش می کنند.
دسته بندی | فنی و مهندسی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 23 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 32 |
اصول کار با PDMS The Principles of PDMS
سیستم مدیریت طراحی کارخانه Plant Design Management System یا PDMS یک نرم افزار کامپیوتری است که به شما اجازه می دهد یک مدل به اندازه واقعی و با تمام جزئیات از تمام قسمتهای قابل توجه یک کارخانه فرآیندی در حافظه کامپیوتر بسازید.
با نصب PDMS روی رایانه های مناسب این کار، PDMS به شمار اجازه می دهد که با پیشرفت کار طراحی پروژه، یک مدل کامل رنگ و نورپردازی شده از کارخانه را مشاهده کنید که این کار باعث می شود، تکنیک های طراحی به حدی به واقعیت نزدیک شود که تا کنون سابقه نداشته است.
در مدل رایانه ای شما می توانید حجم عظیمی از اطلاعات مرتبط با به وضعیت مکانی، اندازه، تعداد قطعات و ارتباط جغرافیایی نسبت به قسمتهای مختلف کارخانه را ذخیره کنید. این مدل به این منبع واحد اطلاعات مهندسی برای تمام بخشها و دیسیپلین های مرتبط با طراحی پروژه تبدیل می شود.
تمام این اطلاعات در یک بانک اطلاعات ذخیره می شود. کانالهای خروجی بسیاری برای دریافت اطلاعات از بانک اطلاعات (Data Base) وجود دارد. این روشها شامل گزارشهای نوشتاری در مورد هر آیتم و نیز نقشه های مهندسی با مقیاس مشخص و اندازه گذاری و نیز نقشه های سه بعدی رنگی است که شما می توانید داخل آن حرکت کرده و مدل طراحی را مشاهده کنید.
با وجود امکانات پیشرفته ای که PDMS ارائه می دهد، کماکان مهمترین روش ارتباط بین طراح و سازنده پروژه، نقشه ها هستند. بدون نقشه های مهندسی، ساخت یک کارخانه امکان ناپذیر است.
برای تامین این نیاز، PDMS می تواند انواع مختلف نقشه، از تصاویر سه بعدی پیچیده گرفته تا نقشه های با اندازه دقیق و نقشه های آیزومتریک لوله کشی را تولید کند.
قابل ذکر است که اگر ما نتوانیم کیفیت اطلاعات طراحی را تضمین کنیم، اطلاعات موجود در یک نقشه PDMS ارزش چندانی نخواهد داشت. در حقیقت دلیل ایجاد کردن چنین سیستم رایانه ای بزرگی، ارتقاء تکنیک های موجود بوده است. PDMS به طرق زیر، کیفیت طراحی را ارتقاء می بخشد:
در محیط طراحی معمول، با استفاده از تکنیک های ترسیم، اندازه هر Fitting باید قبل از ترسیم تعیین شده باشد. این روش بسیار زمان بر است و معمولاً منجر به خطاهای گران قیمتی می شود که فقط در مرحله نصب مشخص می شود. در PDMS، اندازه و شکل هندسی تمام قسمتهای لوله کشی قبلاً در کاتالوگ تعیین شده است. این کاتالوگ که Component Catalogue نامیده می شود، قابل تغییر توسط کاربر نیست. با این روش می توان مطمئن بود که اندازه تمام آیتم ها حقیقی بوده و در تمام مراحل طراحی، بدون توجه به تعداد کاربران ثابت باقی می ماند.
برای اطمینان از طراحی مقرون به صرفه همراه با ثبات اطلاعات از مشخصات بسیار دقیق لوله کشی استفاده شده است. در PDMS مشخصات لوله کشی در داخل سیستم طراحی شده است، بنابراین هر آیتمی که شما به کار می برید، باید جزو یک لوله با مشخصات فنی معین باشد.
خطاهای طراحی به طرق مختلف ایجاد می شود، مانند طول نادرست برای اتصالات، Rating نامناسب برای فلنج، یا خطا در هم راستایی قطعات، PDMS می تواند تمام این موارد را کنترل کند و عدم تناسب قطعات مختلف را با یکدیگر پیداکند. (به طوری که خواهید دید، در طراحی جزئیات لوله کشی نیز مطرح است).
با وجود تمام مهارت و تجربه طراحان، کماکان در تکنیک های معمول طراحی خطای انسانی پیش می آید. قرار دادن لوله های پیچیده در یک نقشه دو بعدی، ناگزیر منجر به تداخل لوله ها می شود یعنی برای دو لوله، فضای فیزیکی واحدی در نظر گرفته می شود. PDMS شما را قادر می کند تا به دو طریق از بروز چنین مسائلی پیشگیری کنید:
1. شما می توانید ضمن طراحی، طرح خود را دوران داده و از نقطه دید دیگری به آن نگاه کنید و در نتیجه مشکلات احتمالی را پیدا کنید.
2. شما می توانید از امکانات ردیابی برخوردها در PDMS استفاده کنید که با این کار هر نوع تداخل و برخوردی در هر کجای نقشه ردیابی می شود.
تمام اطلاعات دریافتی از بانک اطلاعات PDMS از قبیل نقشه های مقیاس دار، نقشه های آیزومتریک لوله کشی یا گزارش ها، شامل اطلاعات به روز هستند که فقط از یک منبع گرفته شده اند. در طی مدت طراحی، اطلاعات به طور مداوم در حال تغییر هستند و باید نسخه های جدید نقشه ها تهیه شود. وقتی چنین اتفاقی می افتد، شما می توانید با صرف حداقل نیرو نسخه های جدید نقشه ها را تهیه کنید و مطمئن باشید که اطلاعات روی آنها به روز هستند.
PDMS نرم افزار بسیار بزرگی است و به همین دلیل به چند برنامه عملیاتی تقسیم شده است که هر یک از آنها با هدف خاصی به بانک اطلاعات دسترسی پیدا می کند. این برنامه ها که Module نامیده می شود و هدفشان در زیر نشان داده شده است.
DESIGN |
|
طراحی مدل 3 بعدی |
DRAFT |
|
تولید نقشه دو بعدی |
ADMINISTRATION |
|
کنترل پروژه و کاربران |
ISODRAFT |
|
طراحی آیزومتریک |
PARAGON |
|
تولید کاتالوگ |
SPECON |
|
تولید مشخصات فنی (Specification) |
PROPCON |
|
تولید خصوصیات (Properties) |
DATAL |
|
فهرست بانک اطلاعات |
DICE |
|
کنترل صحت بانک اطلاعات |
RECONFIGURER |
|
مرتب سازی بانک اطلاعات |
DESIGN، ورودی گرافیکی اصلی در PDMS است. شما از DESIGN برای مدل سازی استفاده خواهید کرد. بانک اطلاعات PDMS حاوی توصیف سه بعدی تمام آیتمهای موجود در پروژه است. با ایجاد مشخصات لوله که فقط اجازه استفاده از ملحقات متناسب با مشخصات لوله را می دهد، شما می توانید انتخاب ملحقات را کنترل کنید.
قابلیت های DESIGN عبارتست از:
فهرست گیری از ملحقات هر لوله و نیز طول لوله و انواع گزارشهای مرتبط.
DRAFT برای ایجاد و دستکاری نوشته ها و اندازه گذاری روی نقشه ها مورد استفاده قرار می گیرد. نوشته های روی نقشه عبارتند از: برچسب عناصر طراحی، Noteهایی که به نقشه اضافه می شود. چارچوبهای نقشه، جدولها و خطوط مورد نیاز.
نوشته روی نقشه باید متصل به یک عنصر طراحی روی نقشه باشد به طوری که هر تغییر در وضعیت سه بعدی عنصر منجر به تغییر نوشته همراه آن باشد. ابعاد عبارتند از تصویر فاصله بین نقاط اتصال (نقاط P) روی محورهای مختصات در نقشه سه بعدی. این ابعاد به طور اتوماتیک محاسبه می شوند و هربار که نقشه تغییر کند، ابعاد نیز تغییر پیدا می کنند. شما می توانید از بانک اطلاعات طراحی (DESIGN Data Base) اطلاعات بگیرید، اما نمی توانید آنها را از طریق DRAFT Module تغییر دهید.
پروژه های وسیعی را که با PDMS طراحی می کنید، باید با توجه به اندازه فیزیکی، پیچیدگی و نوع پروژه به ناحیه های (Areas) مختلف تقسیم کنید (این ناحیهها، می توانند ناحیه های فیزیکی یا ناحیه های طراحی باشند). در یک پروژه وسیع، مدیر سیستم (System Administration) اول باید در مورد تقسیم پروژه به قسمت هایی با خصوصیات زیر با مدیر پروژه و مدیر مهندسی توافق کند.
PDMS مانند یک دفتر طراحی (که دارای رئیس بخش، نقشه کشها و غیره است) شامل تیم (Team) هایی است که از کاربرها (Users) تشکیل شده است. این تیم ها میتوانند شامل تعداد لازم کاربر باشند که در یک ناحیه دلخواه (فیزیکی یا مربوط به دیسیپلین های مختلف) کار کنند.
ترتیب دادن ناحیه های طراحی (DESIGN Areas) با استفاده از Administration Module انجام می گیرد که در این صورت موارد زیر تعیین می شود:
با استفاده از Administration Module، کاربرها فقط می توانند در ناحیه مربوط به خود کار کنند. با اجرای هر یک از Moduleها، PDMS باید فایلهای اطلاعاتی بسیاری را بخواند. در Administration Module، هر Module تعریف شده و نحوه دسترسی آن به فایلهای مختلف تعیین می شود. نوع دسترسی هر کاربر به ناحیه ها و مدارک مختلف نیز در این Module تعیین می شود.
با استفاده از ISODRAFT نقشه های آیزومتریک سمبولیک مقیاس دار لوله کشی برای مقاصد ساخت و نصب تولید می شود. این Module می تواند برحسب نیاز نقشههای آیزومتریک را در فرمتهای مختلف تولیدکند.
امکانات آن شامل موارد زیر است:
PARAGON برای وارد کردن و تغییر دادن کاتالوگ پروژه که در بانک اطلاعات ذخیره شده، مورد استفاده قرار می گیرد. این کار مشابه مراجگعه به کاتالوگ سازندهها در هنگام طراحی به طور سنتی است. کاتالوگ PDMS برای مشخص کردن شکل هندسی، اطلاعات مربوط به انشعابات، Obstruction و اطلاعات تفصیلی ملحقات لوله کشی است.
از PARAGON برای ایجاد کاتالوگ پروژه استفاده می شود که مشابه استفاده از DESIGN برای ایجاد اطلاعات طراحی است. اطلاعات کاتالوگ به صورت طبقهبندی شده در بانک اطلاعات خاصی ذخیره می شود.
هنگامی که یک قطعه در DESIGN انتخاب می شود، یک
Specification Reference یا (SPREF) تعریف شده و در اطلاعات طراحی (DESIGN Data) نگهداری می شود. Specification Reference به Specification Component یا (SPCON) در مشخصات متعلق به Catalogue Referece یا (CATREF) رجوع می کند که آن نیز به نوبه خود به Catalogue Component یعنی (ACOMو BCOM و غیره) در کاتالوگ رجوع می کند.
باید توجه کرد که اطلاعات طراحی مختص هر طراحی خاص است اما کاتالوگها و مشخصات می توانند متعلق به چندین پروژه در شرکت باشند. به عنوان مثال کاتالوگ قطعه خاصی ممکن است در نقشه های دیگری که برای پروژه دیگر در شرکت تهیه می شود، نیز وجود داشته باشد.
SPECON برای وارد کردن و یا تغییر دادن مشخصات قطعات Component Specification مربوط به پروژه مورد استفاده قرار می گیرد.
مشخصات فنی مورد استفاده در PDMS مشابه مشخصات فنی (Specification) مورد استفاده در طراحی دستی لوله کشی است که در انتخاب قطعات برای کاربردهای مختلف به طراحی کمک می کند. تمام قطعات در PDMS باید از مشخصات فنی PDMS انتخاب شده باشد.
در شروع کار طراحی لوله کشی، باید مشخصات فنی مورد استفاده در طی پروژه، تهیه شود. SPECON دارای تسهیلاتی برای وارد کردن مشخصات فنی جدید یا تغییر دادن مشخصات فنی قدیمی می باشد. مشخصات فنی علاوه بر ارجاع (Reference) به کاتالوگ قطعات (Component Catalogue) که حاوی سیمبول های ترسیم، وضعیت هندسی Obstruction و اطلاعات مربوط به انشعابات است، دارای متن های تفصیلی نیز می باشد. این ارجاع به کاتالوگ می تواند ضمن وارد کردن مشخصات فنی باشد یا اینکه در مراحل بعدی طراحی انجام گیرد و نیز بعهدها می تواند تغییر داده شود.
در ضمن تسهیلاتی برای حفظ سازگاری بین اطلاعات طراحی قدیمی و مشخصات فنی که برای تنظیم این اطلاعات مورد استفاده قرار گرفته است حتی بعد از اعمال تغییرات وسیع روی مشخصات فنی، وجود دارد.
این Module برای ساختن اطلاعات در داخل یک بانک اطلاعات خصوصیات Properties Data Base مورد استفاده قرار می گیرد. بانک اطلاعات حاوی اطلاعاتی برای استفاده با نرم افزارهای Stress Analysis می باشد و شامل موارد زیر است:
|
Material Properties |
|
Component Data |
|
Constraint Data |
|
Case Data |
|
Run Data |
این بانک اطلاعات در ابتدا برای اجرای نرم افزار STRESSP تهیه شده بود، اما ساختار اطلاعات در آن طوری طراحی شده است که برای نرم افزارهای محاسبه استرس دیگر نیز مناسب باشد.
فهرست سازی بانک اطلاعات، توصیف کامل تمام یا قسمتی از بانک اطلاعات را به صورت نوشته تولید می کند. البته، خروجی DATAL فرمت قابل قبول برای ورود به Module سازنده (به عنوان مثال DESIGN) را دارد، و روشی برای آرشیو کردن طراحی ها و انتقال طرح ها بین کامپیوترهاست. کاربرد اصلی DATAL تولید اطلاعات “dump” به منظور ثبت مرحله ای از طراحی در زمان خاص است و به این عنوان برای ثبت در آرشیو کاربرد دارد. اما برای تولید مدارک کاری مثل لیست نازلها یا لیست لولهها(Nozzle Schedules or Pipe Lists)، شما باید از امکانات گزارشگیری در DESIGN استفاده کنید.
DICE یا The Data Integrity Checker برای ردیابی و گزارش کردن وضعیت ساختار داخلی بانکهای اطلاعاتی پروژه در PDMS به کار می رود. یکی از نقشهای آن این است که به هماهنگ کننده پروژه اجازه می دهد تا اندازه و کیفیت ذخیره اطلاعات در بانک اطلاعات را کنترل کند.
از آنجائیکه مرتباً عناصری به بانک اطلاعات اضافه شده و از آن حذف می شود، نظم و ترتیب اطلاعات در بانک اطلاعات به هم می خورد و به اصطلاح سوراخ هایی ایجاد می شود و در نتیجه فضای بانک اطلاعات تلف می شود. در این مواقع RECONFIGURER برای نظم بخشیدن به بانک اطلاعات و فشرده سازی آن مورد استفاده قرار می گیرد. از آن می توان برای انتقال بانک اطلاعات بین کامپیوترهای غیر همسان استفاده کرد. در ضمن هنگامی که نسخه جدیدی از PDMS نصب می شود، می توان با استفاده از RECONFIGURER، بانکهای اطلاعات را به روز کرد.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 32 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 62 |
امروزه اهمیت فرایند مدیریت بر کسی پوشیده نیست.((کشورهای صنعتی پیشرفتـه ازدهها سال قبل به این مقوله توجه داشته اند و عملا“ توسـعه خویـش را مدیـون بهبود شیوه های مدیریت میدانند)) (محمدرشـیدی،جایگاه برنامه ریزی آموزشی درفراگردمدیریت،مدیریت دولتی،23،دورة جدید،33،1372 )در حالیکه کشورهای درحال توسـعه هنوز در گیر مسایل و مشکلاتی از قبیل فقر، رشد نرخ جمعیت ،نرخ بالای بیکاری،تورم افسارگسیخته،اتلاف سرمایه های گرانبهای انسانی و مادی و…هستند که سیستم مدیریت بخصوص نظام آموزشی این کشورها از حل آن ناتـوان است.به عنوان مثال:خسارات اقتصادی ناشی از شکست تحصیلی دانش آموزان در مدارس ایران در فاصلة سالهای 1365 تا 1371 مبلغ 394 میلیارد ریال بوده است .
نیاز به مدیریت و رهبری در همه زمینه های فعالیت اجتماعی امری محسوس و حیاتی است.منابع انسانی و مادی عظیم بدون هدایت و رهبری لایق بزودی رو به اضمحلال و نابودی میرود.
(علی علاقه بند،اصول مدیریت آموزشی،تهران،انتشارات دانشگاه پیام نور1369 ص1 )
پیتردراکر در مورد اهمیت مدیران در سازمانها می گوید:
((مدیران کمیاب ترین و در عین حال با ارزش ترین سرمایة سازمانها هستند))peter drucke
اما میـان در میان مدیران آموزشـی به عنوان اداره کنندگان یا مسئولین سازمانـها و واحدهای آموزشی عوامل اصلی و تعیین کننده آماده سازی و تأمین نیروی انسانی دیگر نهادهای تولیدی و خدماتی در جامعه هسـتند که نقش اساسی و حیاتـی در رشد و توسعه جامعه ایفا میکنند و همچنین عامل موفقیت در امر بهسازی و حتی بازسـازی این سازمانها محسوب می گردند،چرا که مدیریـت و مدیران آموزشـی لایق و آگاه قادرند با بهره گیری ازتواناییهای ذاتی،دانش تخصی و تجربیات شغلی اهداف سازمان را با صرف منابع کمتر و کیفیت بهتر تحقق بخشند و اثربخشی و کارآیی سازمان را ارتقاء دهند.
(علی شیرازی ،مدیریت آموزشی،مشهد،انتشارات جهاد دانشگاهی 1373 ص32)
وظیفه اساسی مدیریت آموزشی کمک به فراهم آوردن زمینه ها و شرایط مناسب کار برای معلمین و دانش آموزان وتحقق هدفهای آموزشی و پیشبرد مؤثر آموزش و یادگیری و در نتیجه پیشرفت امور آموزشی است.
اگر مدیران مدارس بخواهند شرایط مناسب تحصیل و رشد دانش آموزان را فراهم آورند تا آنجا که امکان دارد باید ایجاد توسعه و گسترش روابط حسنه بین معلمین ،هدفهای سازمان را از طریـق رضایـت مسندی معلمان بوجود آورنـد. یک مدیـر بوجود آورنده جو مدرسه است. ارزشهـا و اعتقـادات و اقدامـات مدیر بر رفتـار دیگران اثـر میگذارد.
یک مدیر ممکن اسـت نبوغ و خلا قیـت را تشـویـق کند یا مدرسـه را همچـون کارخانه ای اداره نماید. مدیر ممکن است راههای سـازنده را برای نیـل به اهداف پیشنهادکند. ارتباطاتبین اعضا را بهبود بخشد و دیگران را در تصمیم گیریها شریک نماید. در هرصورت اقدام مدیر در انجام کارها بر جو سازمان اثر می گذارد چون:
1-تصمیم اجرایی ،رضایت یا عدم رضایت شغلی را تحت تأثیر قرار می دهند.
2-اعضای سازمان در عکس العمل به عملکرد های مدیریت یکسان نیستند.
3-عملکردهای مدیریت و رسیدن برای تعیین روندها و شرایط محسوب میشوند که می توانند حل مسایل سازمانی را تسهیل نمایند یا اثر بخشی عملکرد سازمانی را مانع شوند.
بیان مسئله:
در زمـان بوجود آمدن علم مدیریـت تا کنون در زمینـه های بسـیاری بـخصوص مدیریت ، پژوهشهای متعددی در کشورهای پیشرفته انجام شده است . با مشخص شدن اثرات مثبت و منفـی آن در زمینه های تحقیقاتی ،پیشـنهادهایی کاربـردی در بهبود کیفی و کمی امر مدیریت ارائه گردیده است.
در کشور ایران نیز پژوهشهای متعددی در زمینـه مدیریت انجام پذیرفته اسـت. با وجود این ،هنوز شیوه های مدیریتی ،بخصوص در مدارس تا حدودی نا شناختـه مانده است و پیشـنهادهای کاربردی مؤثر در بهبود کیفـی مدیریت ارائه نگردیـده است. شناخت و به کار گیری مبانی علمی سبکهای مدیریتی ، از ضروریات مهم و حیاتی در نظام آموزش و پرورش می باشد.لازم است مورد توجه قرار گیرد،اثرات مثبت و یا منفی هر کدام از سبکها شناخته شوندتا شیوه های مؤثر ترغیب و شیـوه –های نا مناسب کنارگذارده شوند.در واقع برای سنجش میزان موفقیت یک مدرسه و یا یک مجتمع آموزشیو یا حتی میزان پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به بررسی نحوة مدیـریت در آن سـازمان می پردازند. لذا در این تحقـیق سـعی خواهد شـد ((رابطه بین نوع مدیـریت مدیران آموزشـی مدارس راهنمائی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان)) بررسی شده و به سؤال تحقیق یعنی ((آیا رابطه ای بین نوع مدیریت آموزشی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان وجود دارد؟)) پاسخ داده شود و با توجه به نتایج تحقیق ، پیشنهادهای لازم ارائه گردد.
اهداف تحقیق به دلیل اینکه تحقیقات علمی کافی در زمینه مطالعه و بررسی رابط بین نوع مدیریت و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان انجام نگرفته است ،و این امر در آموزش و پرورشدارای اهمیت خاص در زمینه اعتلای مسائل علمی،فرهنگی، اقتصادی،اجتماعی و … در جامعه می باشد.
از این رو پژوهش حاضر ، بررسی و مطالعه بین نوع مدیریت آموزشی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را هدف اصلی خود قرار دادهتا از این طریق روشن کند که چه نـوع مدیریت آموزشی بر پیشـرفت تحصیلی دانش آموزان مؤثر اسـت ،تا بـه دست اندرکاران با تـوجه بـه جنبه های مختـلف پیشنهادهای لازم جهـت اعمـال نـوع مدیریت در مدارس را ارائه دهد.
اهمیت و ضرورت مسئله تحقیق:
چیزی که امروز به آن آموزش و پرورش گفته می شود،حتی در بهترین مدارس و دانشکده های ما به طور یأس آوری نا بهنگام و بی مورد است .والدین محصلین از آموزش و پرورش انتظار دارند که بچه هایشان را برای زندگی در آینده آماده سازد. آموزگاران هشدار میدهند که بی بهره شدن از آموزش و پرورش مناسب شانس و اقبال بچه ها را در دنیای آینده تباه می کند.
مدرسه های ما به جای آنکه به جامعه جدیدی که در حال پیدایش است چشـم داشته باشند، به یک سیستم در حال مرگ واپسین می نگرند .همة توانائیشان در این جهت بکار گرفته می شودتا انسـانهایی شبیه به ابزار درست کنند و تحویـل دهند،انسانهایی که بتوانند در سیستم مختصری که قبل از خودشان خواهد مرد به زندگی ادامه دهند.
(الوین تافلر،شوک آینده،ترجمه حشمت ا… کامرانی،چاپ اول ،تهران،انتشارات مترجم،72 ،ص410 )
بی شک در نظام آموزشی فعلی ما تلاشهای فراوانی برای بهبود چنین وضعی صورت می گیرد که سالانه بخش بزرگی از درآمدهای ملی برای گسترش و
بهبود کارهای آموزشی اعم از تهیه تجهیزات آموزشگاهی،احداث مدارس و مؤسسات آموزشی جدید، پرداخت مستمری به کارکنان و بازنشستگان ،ایجاد و تشکیل کلاسهای ضمن خدمت و… صرف می شود .با وجود این مدارس ما هنوز به شیوه هایی که در نیم قرن گذشته شکست آفرین بوده اند اداره می شود .(علی علاقه بند ـمبانی نظری و اصولی مدیریت آموزشی ،چاپ دوم،تهران،انتشارات بعثت،سال71 ص3)
از اواسط قرن بیستم مدیریت و رهبری آموزشی دستخوش تحولات و تغییرات قابل توجهی شده است و از رفتارهای مدیریت و رهبری آموزشی در کشور ایران با تحولات و خلاقیتهای آموزش و پرورش در جهان همخوانی ندارد واز مطالعه و تحقیق در مورد مسائل آموزشی در مدارس خبری نیست.
تا زمانی که اقدام به مطالعه و تحقیق از نوع کاربردی نشود و شیوه های اثر بخش مدیریت در مدارس شناسایی نشود نباید به روابط اجتماعی و اقتصادی صحیح و بالنده و از همه مهمتر به اعتلای فرهنگ خود امیدوار باشیم.
در ادبیات مدیریتی شاهد سبکهای مختلف مدیریتی هستیم که هر یک حاصل تحقیقات دامنه دار و تجربیات گرانبهای مدیران برجسته و نظریه پردازان مشهول مدیریت است.
اکثر این نظریه ها و سبکها اثر بخشی خود را در بوته آزمایش نشان دادند.
مدیرانی که تنها به یک بعد (رابطه-کار)تأکید داشته اند از اثر بخشی مطتوبی برخوردار نبوده اند.
تنهامدیرانی کارا و اثر بخش بودند که همزمان به هر دو بعد رابطه و کار با قوت بیشتر توجه داشته اند . از اینرودر این تحقیق در صدد هستیم نشان دهیم که: 1-آیامدیران مدارس به حضور در محل کار و اجرای مقررات اداری از طرف دبیران تأکید دارند ؟
2-اولویت نیروی انسانی را مورد توجه قرار داده و برای حفظ رابطهدوستانه در محیط کاری تلاشی میکنند ؟
با انجام این تحقیق مدیران میتوانند با یک نگرش اصلاحی به سبک مدیریت خود بازنگری نموده و پیشرفت تحصلی یا عدم پیشرفت تحصیلی دانش آموزان خود را از این زاویه مورد بررسی قرار دهندو از طرف دیگر نتایج این تحقیق میتواند مورد استقاده مسئولان و برنامه ریزان امر تعلیم و تربیت قرار گیردودر جلوگیری از افت تحصیلی با اصلاح سبک مدیریت مدیران مدارس اقدام نمایند.
فرضیه های تحقیق :
فرضیه اهم تحقیق:
(( بین سبک مدیریت دبیران آموزشی و پیسرفت تحصیلی دانس آموزان رابطه وجود دارد.))
فرضیه یک:
((سبک مدیریت رابطه مدار مدیران آموزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه سوم راهنمایی رابطه وجود دارد.))
فرضیه دو:
((سبک مدیریت کار مدار مدیران آموزشی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پایه سوم راهنمایی رابطه وجود دارد.))
تعزیف مفاهیم و واژه گان :
1-سبک عبارت است از تعبیر و تفسیر افراد و گروهها از الگوههای رفتاری ثابت مدیر در کار باما و از طریق آنان .(علی رضاییان ،کدامین سبک مدیریت ،نشریة علوم تربیتی 3-4 ،1367)
2-کلمه سبک دقیقأ برابر است با روشی که رهبر پیروان را تحت نفوذ خود قرار دهد ،(fred luthans .organizatinal.behavior,sixth edition mc grow –hill,1992,P.299 )
سبک عبارت است: از زیر بنای ساختارنیاز فرد ،که رفتار او در وضعیتهای مختلف بر می انگیزد .(خلیلی شورینی-1373،ص35 )
3-سبک رهبری یک فرد عبارت است از (( الگوی رفتاری که مدیر هنگام هدایت کردن فعالیتهای دیگران از خود نشان میدهد.(پال هرسی و کنت بلاز چارد،مدیریت رفتار سازمانی ،ترجمه علاقه بند سال 65 ص85)
سبک رهبری عبارت است از ((رفتار ویژه رهبر به منظور انگیزش گروه برای تحقق پاره ای از هدفها.)) (هنسن،مدیریت آموزشی و رفتار سازمانی ،ترجمه نائلی 1370 ص274)
مدیریت عبارت است از ((کار با، افرادوگروهها به منظور کسب اهداف سازمانی ))
(علی رضائیان ،مدیریت رفتاری سازمانی، سال 72 ص188)
5-مدیریت کارمدار(task oriented) عبارت است از توجه مدیریت به اهداف سازمانی از طریق اعمال قوانین و ساختار رسمی سازمان.در این سبک مدیریت ،مدیر تلاش میکند به اهداف سازمانی برسد،آنچه برای مدیر مهم است رسیدن به هدف سازمان می باشد.
مدیریت کار مدار:
مدیران وظیفه مدار کسانی هسـتند که رضایـت اصلـی را از انجـام کاربه دست می آورند و عزت نفس خود را از دسـت یابی به هـدف حاصل میکننـد نـه از روابطشان با دیگران.(خلیلی شورینی 1373 ص138)
6-مدیریت رابطه مدار عبارت است از :توجه مدیریت به نیازها و مسائل انسانی از طریق برقراری روابط با زیردستان و رسیدن به اهداف سازمانی و یا فردی با توجه
به ابعاد انسانی .
مدیریت رابطه مدار:برخی از مدیران رضایت عمده خود رااز روابط شخص خوب با دیگران بدست می آورند در واقع زمانی احساس راحتی میکنند که روابط خوبی بـا دیـگران داشـته باشند ،عزت نفس آنها تا حدود زیادی بستـه به این اسـت که اطرافیان چه نظری نسبت به آنها ابراز می دارند (خلیلی شورینی 1373 ص138 )
7-پبشرفت تحصیلی Acadamic Achievment ،منظور افزایش کمی نمرات درسی دانش آموزان در یک مقطع زمانی معین یکسال است.
پیشرفت تحصیلی:اصطلاحی به معنای موفقیت در کسب معلومات یا مهارتهای اکتسابی عمومی یا خصوصی در موضوعهای درسی است که معمولا“ بوسیله آزمونهای میزان شده standard dized test وآزمونهای معلم ساخته teacher made test اندازه گیری می شود.(علی اکبر سیف، اندازه گیری و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی ،سال1371 ،ص41)
خلاصه روش اجرای تحقیق:
نوع تحقیق:
نوع تحقیق توصیفی-استنباطی و کاربردی است ! این تحقیق شیوه های مدیریت ، مدیران آموزشی مدارس واسطه آن با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان را بررسی و ارزیابی میکنند.
هدف عمده این تحقیق شناسایی سبک های موجودمدیران آموزشی جامعه آماری میباشد ،به تعبیردیگر شناسـایی سبـک های مدیریتی اسـت که در فرضیه های تحقـیق عنوان شده است و همچنین بررسی رابطه هر یک از سبکهای مورد نظر در جامعه
آماری با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان است .هدف عمده دیگر این تحقیق استفاده کاربردی و عملی است که موقعیت شیوه های مدیران آموزش مدارس مورد نظر را بررسی و تجزیه و تحلیل نموده و از یافته های بدست آمده در جهت ترویج سبکهای اثر بخش و نهی سبکهای غیر اثر بخش استفاده نماید.
در این تحقیق جمع آوری اطلاعات علاوه بر استخراج داده ها از سایت رایانه ای امور امتحانات منطقه 15 شهر تهران از طریق پرسشنامه نیز انجام گرفته است .
خلاصه روش انجام تحقیق :
الف)روش کتابخانه ای :جهت بررسی و مطالعه ای نظری موضوع و دسترسی به اطلاعات اولیه مطالعات کتابخانه ای با استفاده از کتب ،مجلات،نشریات مرتبط با موضوع انجام گرفته است.
ب)روش میدانی :
1)جهت شناسایی و تعیین سبکهای مدیریتی پرسشنامه تهیه شده و در بین دبیران توزیع و جمع آوری گردیده است.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 11 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 15 |
مطالعه میزان مهارتهای مدیریتی (انسانی، ادراکی و فنی) مدیران دوره متوسطه شهرستانهای استان تهران در سال تحصیلی 84-83
مدیریت آموزش از دشوارترین و حساس ترین نوع مدیریت در سازمانهای عمومی و دولتی می باشد. در سازمانهای آموزش و پرورش به لحاظ نوع فعالیت، روشهای اجرا و اهداف پیچیده آن، مدیریت و رهبری آموزشی جایگاه ویژه ای به خود اختصاص داده است. افزون بر اهمیت فوق، شرایط پیچیده نظام آموزش متوسطه لزوم توجه به تواناییهای فکری و ذهنی و مهارتهای مدیران واحدهای آموزشی را بیش از پیش آشکار می سازد.
مدیریت آموزشی در نظام آموزش متوسطه مرکز ثقل فعالیتها قرار گرفته و به عنوان منبع انرژی روانی شرایط مساعد انگیزش را برای کادر تعلیماتی و فراگیران هموار میسازد. از طرف دیگر توسعه و پیدایش بخشهای جدید در واحدهای آموزشی بطور عرضی باعث گسترش سازمان مدارس شده و هماهنگی عوامل انسانی و مادی را دشوارتر می نماید. با توجه به موارد فوق مدیران واحدهای آموزشی ضمن دارا بودن شرایط اختصاصی از قبیل مدرک و رشته تحصیلی متناسب، تجربه آموزشی، تاهل و… باید از مهارتهای فنی، انسانی و ادراکی لازم نیز برخوردار باشند. (محمدلو 1378، ص65)
بررسیهایی که در سالهای اخیر درباره ناکامی های سازمانها و موسسات اجتماعی انجام گرفته است نشان می دهد که درصد بالایی از شکست ها، پیامد مدیریت نالایق و ناآزموده بوده است، مدیرانی که تواناییها و مهارتهای لازم را نداشته اند.
این ناکامی ها توجه بسیاری از اندیشمندان علوم مدیریت را به خود جلب کرده و موجب گردیده است که تحقیقات بسیاری در این زمینه انجام گیرد تا جایی که تئوریهای فراوانی در زمینه سبک و سلوک و مهارتهای مدیریت به منصه ظهور برسد. از شواهد موجود می توان به نتایج پایان نامه بررسی و تعیین نیازهای آموزش مدیران مدارس متوسطه اشاره کرد که در آن مدیران در اکثر زمینه هایی که باید مهارتها و دانشهای لازم را داشته باشند اعلام نیاز به آموزش نموده اند. (مرادی، 1373)
همچنین یکی از صاحب نظران در کتاب خود درباره ضعف مهارتی مدیران و معلمان این چنین بیان می کند: مدارس ما، متاسفانه هنوز به شیوه هایی که در نیم قرن گذشته شکست آفرین بوده اند اداره می شود.
رفتارهای مدیریت و رهبری در آنها، با تحولات آموزش و پرورش در این عصر همخوانی ندارند، ملاکهای عمد و عمل بایدهای اداری است، حتی در برقراری روابط انسانی و رعایت جوانب انسانی کار، نقاط ضعف اساسی وجود دارد.
اغلب معلمان و مدیران ما علاقه چندانی به تفکر درباره کار و وظیفه خود ندارند و چندان نیازی به آموزش فراتر در زمینه فعالیت خود احساس نمی کنند. امر تعلیم و تربیت، به مثابه امور عادی اداری مرسوم در سایر سازمانهای اداری کشور تلقی شده و با معیارهای رایج آن سازمانها اداره می گردد. عدم اعتنا به ابتکار و نوآوری، به مرور، مدیران و معلمان را به مهره ای اداری واجرایی مبدل ساخته است، در نتیجه، بحث و تفکر درباره کار یا آموزش و کسب مهارتهای جدید در زمینه آن، برای آنها بی فایده و فاقد ارزش عملی جلوه می کند. (علاقه بند، 1374، ص3)
صاحب نظران معتقدند که مدیریت در کشورهای جهان سوم یا بحران مواجه است. البته بحران مدیریت نه تنها در مدیریت دولتی و صنعتی بلکه در مدیریت آموزشی نیز به وقوع پیوسته است. برخی بر این باورند که بحران مدیریت در کشور بدین معنی نیست که رشته امور از دست مدیران خارج شده باشد، بلکه بحران در شرایط حاضر، به کمرنگ شدن صلاحیت و قابلیت مدیریت به سبب کاهش مداوم منابع کمیاب و افزایش حجم و نوع مسائل مبتلا به مدیریت اشاره می کند. (کمالی خلخالیان، 1378، ص18)
فیلیپ کومبز (PH.Combs) در کتاب بحران جهانی تعلیم و تربیت یادآور می شود که: «اگر قرار است تحولی در عرصه تعلیم و تربیت به وقوع پیوندد، این تحول و دگرگونی باید از مدیریت آموزش و پرورش آغاز شود. (عسگریان، 1373، ص 248)
بیان این مطالب دال بر اینست که مدیران مدارس دارای ضعف مهارت مدیریتی هستند. قاعدتاً مقطع و مناطق انتخابی محقق نیز از این امر مستثنی نیست. علاوه بر این جز اولویت های پژوهشی قرار گرفتن «مطالعه میزان مهارتهای مدیریتی مدیران مدارس متوسطه» حکایت از آن دارد که مسئولین سازمان ها و مناطق در زمینه میزان مهارت مدیریتی مدیران مدارس متوسطه دغدغه خاطری دارند که آیا واقعاً مدیران مدارس متوسطه از مهارتهای مدیریتی (فنی، انسانی، ادراکی) لازم برخوردارند یا نه؟ همین نگرانی و در اولویت بودن موضوع سندی بر وجود مساله و کوشش در جهت رفع آن می باشد. لذا برای پاسخگویی به سئوال مذکور، قاعدتاً در میان جنگل بی انتهای مدیریت و تئوریهای آن باید کار را از یک نقطه ای آغاز کرد. به نظر می رسد که معتبرترین مدل برای شناخت مهارتهای مدیران مدارس، مدل کاتز باشد که شامل مهارتهای فنی، انسانی و ادراکی می باشد زیرا صاحب نظران علوم تربیتی در مقالات و کتب متعدد خود از بعد مدیریت آموزشی به این مدل پرداخته اند. (آذر، 1374،ص32)
محقق نیز در همین قالب به بیان سئوال اساسی پرداخته است که مدیران مدارس متوسطه تا چه اندازه (میزان) از مهارتهای مدیریتی (فنی، انسانی و ادراکی) برخوردارند؟ تا با سنجش و مطالعه میزان آن، به ارائه راهکارهای عملی و علمی جهت بهبود مهارت مدیریتی مدیران اقدام نماید.
امروزه مدیریت و رهبری آموزشی جایگاهی علمی- تخصصی در جهان پیدا نموده است مطالعات حاکی از آن است که عمده پیشرفت های نظام آموزشی در جهان با عنایت به این موضوع تحقق یافته است در حالیکه در نظام آموزشی ایران شان علمی مدیریت و رهبری آموزشی همچنان اندک است و عملاً از ظرفیت این قلمرو علمی برای حل مسایل آموزشی استفاده چندانی به عمل نمی آید ضعف کارایی و اثربخشی در فعالیتها، تسلط کارکرد مدیریت آموزشی به جای رهبری آموزشی و تکیه بر سبکهای ساختاری و آمرانه به عنوان ضعف های مطرح شده در بخش مدیرت آموزش و پرورش عمدتاً وابسته به این مساله است که مدیران از تخصص و مهارت لازم برخوردار نیستند. (سلسبیلی و دیگران، 1382، ص 73)
علاوه بر این با گذشت زمان و مطابق با تغییرات و تحولات سیستم های اجتماعی و بروز پیچیدگی در سازمانها، اداره آنها نیازمند دانش و معلومات و مهارت های جدیدی است به طوری که به مرور اداره کنندگان آن می بایستی از بینش، ژرف اندیشی و مهارت خاصی برخوردار شوند. (بابارضا، 1377، ص 162)
بنابراین نقش پر اهمیت مدیریت در اداره سازمان و تحقق اهداف آن، سبب می شود که سطح دانش و مهارتهای مدیر در عملیات سازمان مطمح نظر باشد. به منظور افزایش کارایی و عملکرد مدیران و بهسازی مدیریت سازمانهای آموزشی، منطقی است که به میزان مهارت مدیران و آموزش آنان توجه بیشتری شود. (ابطحی، 1373، ص19)
نتایج مطالعات و تحقیقات متعددی که سالیان گذشته در زمینه مدیریت آموزشی انجام گرفته نمایانگر این امر است که کیفیت آموزش و پرورش در مدرسه، ارتباط مستقیم با مهارتها و آموزش مدیران دارد و مداس ممتاز همواره از طریق مدیرانی با قدرت رهبری قوی هدایت می شوند. بدین ترتیب، یکی از راههای بهبود کیفیت آموزش و پرورش در مدرسه، تقویت مهارتهای رهبری مدیران مدارس است. (بازرگان، 1373، ص 12)
پس بهبود کیفیت در آموزش و پرورش مانند زمینههای دیگر از جمله صنعت و بهداشت ضرورت یافته است زیرا عملکرد کیفیت کار مدیران آموزشی، عملکرد نظام آموزشی را در سطح جامعه رقم می زند و عملکرد موثر سازمانهای آموزشی نیز اساس عملکرد یک جامعه و ملت را تشکیل می دهد. بهبود مدیریت در آموزش و پرورش از شاخصهای مهم بهبود سازمان آموزشی محسوب میشود. (حاجی پور، 1378،ص101)
در واقع با بررسی سطح مهارت مدیران مدارس می توان نسبت به کارایی و سطح کیفیت مدیریت اعمال شده اظهار نظر کرد و با ایجاد، اصلاح و تقویت مهارتهای مدیران مدارس می توان نسبت به بهبود کیفیت مدیریت در سطح جامعه امیدوار بود.
در نهایت الیارد استرالیایی مدیر کمیسیون برای آینده (CFF) پارا فراتر می نهد و میگوید: «آینده مکانی نیست که بدانجا می رویم بلکه جایی است که آن را بوجود میآوریم. راههایی که به آینده ختم می شوند، یافتنی نیستند، بلکه ساختنی اند و ساخت آنها هم سازنده راه و هم مقصد را دگرگون می کنند و امیدوارم مدیران مدارس ماهر و توانمند سازندگان جامعه مترقی آینده باشند. (مرعشی، 1378، ص7)
نقطه مشترک همه صاحبان نظریه ها این است که حرکت به سوی آینده مستلزم تغییر و نوآوری در نظام آموزشی کشور وآن هم وابسته به اصلاح ساختار وایجاد مهارت در مدیریت بویژه در مدیریت مدارس است.
پس با توجه به مطالبی که درباره ضرورت و اهمیت مدیریت در مدرسه، نظام آموزشی و جامعه مطرح شد شواهد و مستنداتی که ارائه شد برای بهبود سطح مدیریت جامعه نیازمند مدیریت صحیح در نظام آموزشی و مدارس هستیم و برای مدیریت صحیح در مدرسه نیازمند مدیران ماهر و توانمند هستیم برای اینکه مشخص شود مدیران مدارس متوسطه تا چه اندازه از مهارتهای سه گانه مدیریتی (فنی، انسانی و ادراکی) برخوردارند؟ انجام پژوهش را ضروری می سازد تا براساس نتایج آن نسبت به آموزش مهارتها، بکارگیری بهینه نیروی انسانی و… اقدام کرد.
در این پژوهش هدف کلی مطالعه میزان مهارتهای مدیریتی (فنی، انسانی، ادراکی) مدیران و ارائه رهنمودهای عملی جهت بهبود وضعیت مدیران مدارس متوسطه شهرستانهای استان تهران می باشد. برای بررسی این هدف، اهداف جزئی زیر بیان شده است.
1- مطالعه میزان مهارت مدیران مدارس متوسطه در زمینه مهارتهای انسانی.
2- مطالعه میزان مهارت مدیران مدارس متوسطه در زمینه مهارتهای ادراکی.
3- مطالعه میزان مهارت مدیران مدارس متوسطه در زمینه مهارتهای فنی.
4- تعیین اینکه مدیران مدارس متوسطه از کدامیک از مهارتهای سه گانه کمتر برخوردارند.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 12 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 21 |
چکیده
رویکرد جدیدی که در سالهای اخی بر میدیریت عملیات حاکم شده، رویکود مدیریت زنجیره تامین (SCM) است. زنجیره تامین شبکه ای از تسهیلات و مراکز توزیع است که وظایف تهیه و تدارک مواد خام، تبدیل آن به محصولات نهایی و واسطهای و توزیع این محصولات نهایی به مشتریان را انجام میدهد. امروزه شرکتها نیازمندند تا یکپارچگی منظمی را در تمام فرایندهای تولیدی- از ماده خام تا مصرف کننده نهایی – ایجاد کنند. مدیریت زنجیره تامین به عنوان یک رویکرد یکپارچه برای مدیریت مناسب جریان مواد و کالا، اطلاعات و جریان پولی، توانایی پاسخگویی به این را داراست. و جایگاه اطلاعات و تکنولوژی موثر و کاراشدن فرآیندها در مدیریت زنجیره تامین امری بدیهی می باشد. در این مقاله محی شده است نقش سیستمهای اطلاعاتی در مدیرت زنجیره تامین تشریح گردد.
واژههای کلیدی : مدیریت - مدیریت زنجیره تامین – سیستمهای اطلاعاتی – سیستمهای اطلاعاتی بین سازمانی – تجهیزات اطلاعات و تکنولوژی
مقدمه
سرعت جهانی شدن اقتصاد و همبستگی فعالیتهای اقتصادی در دهههای پایانی قرن بیستم، مرزهای جغرافیایی را به سرعت بیرنگ نموده و ظهور شرکتهای بین المللی شاهدی بر این مدعاست.ظهور این شرکتها به همراه خود روشهای بسیار پیچیدهای را در جستجو و خلق بازارها، روشهای نوین مدیریت در تولید و توزیع و کلیه عملیات بازرگانی، ایجاد نموده است. عرصه رقابت چنان پیچیده شده که شرکتهای بزرگ از ملتهای متقاوت با یکدیگر ادغام شده و برای دست یابی به مزیتهای ویژه در سطح بینالمللی در کلیه بخشهای تولیدی و خدمات، روشهای نوین را به کار گرفته اند.
در این مسیر بکرگیری تکنولوژیهای برتبر در زمینههای اطلاعات و ارتباطات نیز در افزایش سرعت این تحولات سهم بسیار عمدهای را داشته است شبکه جهانی اینترنت باعث شده که در دوردست ترین نقاطه بتوان به اطلاعات گستردهای در زمینههای مختلف دسترسی یافته و فرضیه دهکده جهانی، پایههای خود را محکم کند. در چنین شرایطی به عنوان یک نتیجه گیری از تغییرات مذکور، سازمانها دریافتند باید در مدیریت شکبه همه کارخانجات و شرکتهایی که ورودی سازمان آنها را – بطور مستقیم و غیر مستقیم – تامین می کردند و همچنین شبکه شرکتهای مرتبط با تحویل و خدمات بعد از فروش محصول به مشتری، درگیر شوند.
با چنین نگرشیس رویکردهای «زنجیره تامین» و مدیریت زنجیره تامین پا به عرصه وجود نهادند.
برطبق این نظریه زنجیره تامین در یک تعریف ساده، شامل تمام فعالیتهای مورد نیاز برای ارائه یک محصول به مشتری نهایی بوده و مدیریت زنجیره تامنی در واقع، مدیریت این فعالیتها در زنجیره تامین است.
مفاهیم مدیریت زنجیره و تحلیل آن: ] 4[
یک زنجیره تامین شامل همه تسهیلات (امکانات)، وظایف و کارها و فعالیتهایی میشود که در تولید و تحول یک کالا یا خدمت از تامین کنندگان (و تامین کنندگان آنها) تا مشتریان (مشتریان آنها) درگیر هستند و شامل برنامهریزی و مدیریت عرضه وتقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه زمانبندی محصول یا خدمت، انبار کردن، کنترل موجودی و توزیع، تحول و خدمت به مشتری میشود مدیریت زنجیره تامین همه این فعالیتها را طوری هماهنگ میکند که مشتریان بتوانند محصولاتی با کیفیت بالا و خدمات قابل اطمینان در حداقل هزینه به دست آوردند، مدیریت زنجیره تامین میتواند برای شرکت میزیتی رقابتی ایجاد کند. بنابراین مدیریت زنجیره تامین دارای سه مولفه کلی به صوت زیر است:
1- مدیریت اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی در شبکه تامین
2- مدیریت عملیات و موجودی و جریان مواد در شبکه تامین (مدیریت لجستیک)
3- مدیریت روابط در داخل و بین اعضای شبکه
این سه مولفه در حقیقت سه مشخصه استراتژیک یک شبکه به شمار می رود و در صورتیکه براساس شرایط مورد نیاز شبکه طراحی نشوند و یا بعد از طراحی آنچنان که شایسته است مورد توجه، بازبینی و کنترل یک نظام و سیستم پویا برای تحلیل و بهبود این سه رکن شبکه است زیر شرایط محیطی می تواند بشدت متغیر بوده و همین تغییرات شدید برروی کارایی و حتی حذف یک شبکه موثر باشد. در نتیجه به مجموع سه مدیریت ذکر شده در فوق، بایستی مورد چهارمی اضافه کرد که عبارتست از : مدیریت استراتژیک شبکه تامین
بنابراین می توان یک مدل مفهومی برای مدیریت شکبه تامین (scm) به صورت عام طرح کرد شکل (1) مدل مفهومی در سطح کلان مدیریت شبکه تامین می باشد. توضیحات فوق به خوبی در این مدل بکارگرفته شده اند.
اهمیت اطلاعات در محیط مدیریت زنجیره عرضه هماهنگ
تا قبل از دهه 1980 بسیاری از اطلاعاتی که بین نواحی وظیفهای در داخل یک ارگان و یا ارگانهای عضو زنجیره عرضه جریان داشتند بر روی کاغذ ثبت میشدند: در بسیاری از موارد این نوع محاملات و ارتباطات کند، غیر معتبر، و نزدیک به خطا بود. این نوع تجارت هزینه زیادی در برداشت زیرا باعث کاهش اثربخشی موسسات بازرگانی در قابلیت طراحی پیشرفت، تهیه، تولید، توزیع این محصولات می شد. همچنین این شیوه مانع از ریسک کردن در سرمایهگذاری بین سازمانی میشود که امکان پیشرفت و سود در آنها زیاد است. در طول این دوران، اطلاعات به صورت عامل رقابتی – انتقادی کم ارزشی درآمده بودند زیرا قابلیت آن توسط اعضاء زنجیره عرضه به خوبی قابل درک نبود. اگرچه در این زمان شرکتهایی که مبادرت به استفاده ازمدیریت زنجیره عرضه میکنند متوجه اهمیت حیاتی این اطلاعات و همینطور تکنولوژیهای میشوند که این اطلاعات را قابل دسترسی مینمایند. ] 6[
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 27 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 54 |
یکی از مهمترین مسائل مورد علاقة مدیران این است که چگونه می توانند کارکنان را به انجام دادن کاری که میخواهند، ترغیب کنند. این موضوع به صورت دیگری قابل طرح است و آن اینکه “چرا کارکنان،کاری را که از آنان متصور است، انجام نمی دهند؟” بحثهای تئوریک زیادی تاکنون در این زمینه مطرح شده است و لی آنچه از دیدگاه مدیران بیشتر اهمیت دارد، اطلاع و به کارگیری رهنمودهایی است که در عمل بهترین کاربرد را داشته باشد.
در پژوهشی که بوسیلة یکی از مشاوران مدیریت در ایالات متحده در طی مدت پانزده سال از طریق جمع آوری نظرات بیش از بیست هزار تن از مدیران بعمل آمده، کوشش شده است، دلایل این موضوع جست و جو بررسی شود. همچنین باتوجه به آثار مشخصی که اقدامات مدیر در این جهت داراست،شیوه اقدام و عمل او که موجب میشود کارکنان آنچه از آنان متصور است، انجام ندهند و نتیجة عملکرد مطلوب حاصل نشود، مورد توجه قرار گرفته است.
در استنباط از یافته های این پژوهش، دلایل متعددی در پاسخ به سؤال فوق ، گردآوری و دسته بندی شده و همراه با هر مورد، راه حلهایی برای اجتناب از این امر و در نتیجه دستیابی به عملکرد مطلوب به مدیران توصیه گردیده است.
نتایج حاصل از این تحقیقات، در کتابی تحت عنوان “چرا کارکنان، کاری را که از آنان انتظار می رود، انجام نمی دهند؟ و در این باره چه باید کرد؟” از سوی “فردیناند، ف. فورنیس” به رشته تحریر درآمده است. از آنجا که یافتها و راه حلهای ارائه شده، از موضوعات سودمند و کاربردی است، در این نوشته با رعایت اختصار به بیان آنها می پردازیم.
واژگان کلیدی: نیروی انسانی ، مدیریت نیروی انسانی ، تشویق و تنبیه ، نظارت و ارزیابی ، برنامه ریزی
1- کارکنان دلایل و ضرورت انجام دادن کار را نمی دانند
گاهی اوقات مدیران می خواهند کارکنان بدون هیچ گونه پرسشی کار خود را انجام دهند. دلایلی هم برای این کار دارند؛ مثلاً اینکه آنها حقوق دریافت می کنند و باید کارشان را انجام دهند یا اینکه مدیر وقت ندارد که به پرسشهای آنها پاسخ بگوید و … در نتیجه کارکنان بر اثر عدم آ؛اهی از علت وجودی و اهمیت کار، آن را انجام نمی دهند. اهمیت کار و بیان علت آن از بعد فواید و مضاری که برای سازمان و همچنین نتایجی که برای کارکنان در بردارد، باید برای آنان به نحو مطلوب توضیح داده شود. اینکه چرا کاری باید انجام شود و نیز اینکه چرا باید فرد خاصی آن را انجام دهد، این نکته باید برای فرد مزبور نیز روشن باشد، در غیر اینصورت عملکرد او نامطلوب خواهد بود.
در بسیاری از موارد ، مدیران از اهمیت کارها آگاهی دارند ولی کارکنان از این موضوع بی اطلاع اند. در نتیجه، ممکن است آن را بی اهمیت بدانند و اقدام نکنند. در چنین مواردی تنها با نظارت شدید ممکن است کارکنان کارها را انجام دهند ولی این وضعیت نمی تواند ادامه داشته باشد و راه حل اساسی آن است که دلیل انجام دادن کار برای کارکنان روشن باشد.
راه حلهای مدیر برای پیشگیری:
الف ) مدیر باید قبل از واگذاری کار، کارکنان را از علت و ضرورت انجام دادن کاری که به خاطر آن به استخدام در آمده اند، آگاه کند. منافع و مضاری که برای سازمان دارد و نحوة ارتباط و تأثیر و تأثر با واحدهای دیگر و همچنین مأموریت سازمان را برای آنان تشریح نماید.
ب) مدیر اگر می خواهد اقدامی در جهت حل مشکل برای بهبود کیفیت کار انجام دهد، باید مسئله را به تفصیل توضیح دهد و اهداف را کاملاً مشخص سازد، راه حلها را مشروحاً مورد بحث قرار دهد و مزایا و مضار مورد انتظار را روشن کند.
ج) هنگامیکه کار دشواری است یا عواقب فوری خوشایندی ندارد، منافع بلندمدت ناشی از انجام دادن آن را تشریح و تبیین نماید.
د) توقع نداشته باشد آنان صرفاً برای حفظ حیثیت و مباهات سازمان کوشش کنند بلکه باید کارکنان را در مقداری از منافع حاصل سهیم گرداند.
هـ) پاداشهایی که بر اثر عملکرد خوب نصیب آنان خواهد شد، از قبیل: حیثیت، دانش افزایی ، موقعیت ، آسایش و امنیت و پاداش مالی را برای آنها توضیح دهد. همچنین تنبیه هایی که در نتیجة عملکرد نامناسب و ضعیف مانند از بین رفتن حیثیت، عدم امنیت شغلی و محرومیت از دریافت وجوه و … متوجه آنان می شود، به روشنی بیان کند تا از عواقب عملکرد خود، آگاهی کامل یابند و برای تنبیه و احیاناً خاتمه کار ،اتمام حجتی شده باشد.
2- کارکنان چگونگی انجام دادن کار را نمی دانند.
در بعضی از موارد کارکنان تصور می کنند چنانچه در مورد نحوة انجام دادن کار از مدیر خود پرسش کنند، دلیل ضعف آنان خواهد بود یا اینکه سرزنش خواهند شد و یا به پاسخ مطلوب دست نخواهند یافت. از سوی دیگر، تعدادی از مدیران فکر می کنند چون به کارکنان در ازای انجام دادن کار حقوق پرداخت می شود، نباید به آنها در مورد انجام دادن کار توضیح داد یا فکر می کنند چنانچه به آنان توضیح دهند، در واقع به جای آنها فکر کرده اند و یا کار آنان را انجام داده اند یا اینکه تنگی وقت اجازه چنین کاری را نمی دهد. نتیجه این می شود که کارکنان ندانند چگونه کار را انجام دهند. عوامل رصلی مرتبط با مدیران که موجب این امر میشود، میتوان بدین ترتیب برشمرد:
مدیران فرض می کنند کارکنان نحوة انجام دادن کار را بلد هستند.
مدیران فکر می کنند که نحوة انجام دادن کار را آموزش می دهند، در حالیکه که تنها به گفتن اکتفا می کنند.
مدیران تصمیم می گیرند که وقت را دربارة آموزش تلف نکنند (این کار را تلف کردن کردن وقت می دانند)
مدیران ترجیح می دهند کارکنان جدیدالاستخدام زودتر به کار مشغول شوند اما نمی دانند که بعداً به دلیل عملکرد نامطلوب و کیفیت و کمیت پایین کار و … متضرر خواهند شد.
راه حلهای مدیر برای پیشگیری:
الف) مدیر باید فردی را برای آموزش کارکنان جدیدالاستخدام تعیین کند و او را برای این کار آماده سازد.
ب) برای آموزش، دستورالعمل و راهنمایی تنظیم و آن را استاندارد نماید.
ج) شیوة عمل کارکنان و نحوة عملکرد مطلوب را به آنان آموزش دهد و آنان را در برابر مشکلات و موانع و راه حلهایی که وجود دارد، راهنمایی کند.
در بسیاری ازموارد، مدیران از اهمیت کارها آگاهی دارند ولی کارکنان از این موضوع بی اطلاع اند و ممکن است آن را بی اهمیت بدانند. راه حل اساسی آن است که دلیل انجام دادن کار برای کارکنان روشن باشد.
در بعضی از موارد کارکنان تصور می کنند چنانچه در مورد نحوة انجام دادن کار از مدیر خود پرسش کنند،دلیل ضعف آنان خواهد بود از سوی دیگر، تعدادی از مدیران فکر می کنند نباید به کارکنان در مورد انجام دادن کار توضیح داد یا اینکه تنگی وقت اجازة چنین کاری را نمی دهد نتیجه این می شود که کارکنان ندانند چگونه کار را انجام دهند.
د) در مورد کارهای جدید که ممکن است عملکرد نامطلوب، نقایص مهمی را در بر داشته باشد، امکان شبیه سازی را فراهم آورد.
هـ) آزمونی را به صورت کتبی یا عملی طراحی کند تا از طریق اجرای آن مطمئن شود که کارکنان واقعاً نحوه انجام دادن کار را یاد گرفته اند یانه . اگر کسی ضعیف بود مجدداً او را آموزش دهد. از کارکنان نپرسد که آیا کار را می توانند انجام دهند یا نه بلکه از آنها بخواهد چگونگی انجام دادن آن را تعریف کنند یا آن را از قوه به فعل درآورند.
3- کارکنان نمی دانند انجام یافتن چه کاری از آنها مورد انتظار است.
البته نه به این مفهوم که کلاً بی اطلاع هستند بلکه نمی دانند که کار باید در چه زمانی شروع و در چه موقعی خاتمه یابد یا اینکه نتیجه کار دقیقا باید چه چیزی داشته باشد. در بسیاری از موارد موضوع به طور کامل از سوی مدیر به کارمند تفهیم نشده است و آنچه در ذهن مدیر وجود دارد ، تماماً به وی انتقال نیافته است، در نتیجه مجبور به حدس زدن و برداشتهای متفاوت می شود و در نهایت موجبات ناهمگونی را فراهم می سازد. کلمات و عبارات بکار رفته در هنگام ارتباط نیز ممکن است به طور متفاوتی استنباط شود و مقصود اصلی تفهیم نشده باشد؛ به طور مثال، مفهوم “سروقت آمدن” می تواند به انحاء مختلف تعبیر شود: در رأس ساعت مقرر کارت زدن، استقرار در اتاق محل کار، مشغول به کار شدن و … به هر حال، روشن نبودن رفتار مورد انتظار و قبول و ناآشنایی با شرح وظایف مشاغل ، موجد اشکالات فراوانی میشود.
راه حلهایی مدیر برای پیشگیری:
الف) مدیر باید برای افزایش کارایی، مشکلاتی را که بر اثر عدم اطلاع کارکنان از رفتار مورد قبول بوجود م آید، حذف کند. بدین نحو که شرح مشاغل ، رفتار مورد انتظار و آنچه مورد نظر است به آنها بگوید و مقاصد خود را روشن کند.
ب ) چنانچه می خواهد بداند که آیا کارکنان می دانند چه انتظاراتی از آنان می رود، فقط به پرسیدن اکتفا نکند بلکه از آنها بخواهد که آنچه را که از ایشان متصور است بیان کنند.
ج) در تنظیم شرح شغلها اختصار به کار نبرد و مبسوط عمل نماید.
د) کار مشخص کردن وظایف و رفتار مورد انتظار را به واحد امور کارکنان واگذار نکند،بلکه با آنان در مورد رفتار مورد قبول و عملکرد مطلوب و مورد نظر بحث و توافق نماید. برای آنها توضیح دهد چه کاری را انتظار دارد و از آنان بخواهد شرح دهند چه وظایفی ازآنها متوقع است.مجموع این کارها به معین و مشخص شدن شغلها کمک میکند.
هـ) برای پروژه ها برنامة زمانبندی شده تنظیم کند و مشخص سازد که در این راه چه گامهایی باید برداشته شود.
4- کارکنان فکر می کنند راهکار مورد نظر مدیر مؤثر نیست.
در اینجا کارمند فکر می کند که راهکار انتخابی مدیر او به نتیجه نخواهد رسید و کار را بر مبنای راهکار خود انجام می دهد. این مورد معمولاً در موقعی که فرد شغل جدیدی را آغاز کند یا درهنگامیکه به جای روش قدیمی شیوة جدیدی در کار ارائه شود، پیش می آید.
البته باید توجه داشت، این بحث مربوط به موقعی است که راهکار مدیر کاملاص کاملاً مؤثر است ولی کارمند آن را قبول ندارد نه اینکه راهکار او مناسب نباشد یا مدیر تردید داشته باشد.
راه حلهای مدیر برای پیشگیری:
الف) هنگامیکه مدیر کارهای تازه ای به کارکنان ارجاع می کند ازآنان بخواهد تا نظریات خود را در مورد آن بیان کنند و در صورتیکه با آن مخالف باشند، قبل از شروع کار نسبت به تغییر نظر آنان اقدام کند.
ب) از آنجا که مسئولیت کار با مدیر است باید توضیح متقاعدکننده ای برای آنان داشته باشد و روش خود را ارائه و کارکنان رامتقاعد کند.
ج) متقاعد کردن کارکنان جدید راحت تر است؛ زیرا مدیر به تجربه صحت کارهکار خود را یافته است. در این مورد باید به سادگی توضیح دهد. در مورد کارکنان مجرب ، کار مشکل تر است. اگر قبلاً به راهکار مدیریت عمل شده باشد باید آن را به عنوان گواه صحت عمل معرفی کند و اطلاعات مربوط را ارائه دهد. چنانچه قبلاً انجام نیافته باشد اطلاعات لازم را در مورد اینکه راهکار انتخاب شده موثر است، در اختیار آنان قرار دهد. در هر دو صورت، باید به طور مفصل توضیحات لازم با استدلال کافی ارائه شود.
د) نهایتاً، چنانچه موفق نشد کارکنان را متقاعد کند که راهکار او مؤثر است، از آنها بخواهد که کار را با مسئولیت او انجام دهند. چنانچه نتیجه مساعد باشد، قهراً نظر مدیر مورد تأیید قرار می گیرد. ضمناً باید مواظب باشد که آنان از راهکار تعیین شده منحرف نشوند؛ زیرا ممکن است بر اثر این انحراف نقصی به وجود آید و این نقص متوجه مدیر شودو مورد سرزنش قرار گیرد (زیرا ظاهراً راهکار مدیر، انتخاب گردیده ولی در حقیقت بدان عمل نشده است)
بسیاری از مدیران غیرمحتمل ترین دلیل برای انجام ندادن کار و عملکرد نامطلوب را عدم ارائه پیامد مثبت به کارکنان می دانند؛ زیرا نمی دانند پیامد مثبت دادن به آنان از دیدگاه آنها چیست؟
5- کارکنان فکر می کنند راهکار خودشان بهتر است.
در مورد قبل، کارکنان فکر می کردند راهکار مدیر مؤثر نیست، یعنی آن را قبول نداشتند ولی در اینجا آن را قبول دارند اما فکر می کنند راه خودشان بهتر از راه مدیر است. آنان موضوعات را با منطق خود بررسی می کنند و روشن است چنانچه بر این مبنا فکر خود را بر فکر مدیر تریج دهند به راهکار خود عمل خواهند کرد. البته این مربوط به موقعی است که آنان چنین می پندارند، نه اینکه واقعاً راهکار خودشان بهتر باشد. دلیل این امر هم آن است که اطلاع کافی نسبت به مسائل ندارند تا متقاعد شوند که راهکار مدیر بهتر است.
راه حلهای مدیر برای پیشگیری:
الف ) مدیر باید با قبول اینکه ممکن است برای انجام دادن کارها راه حلهای مختلفی وجود داشته باشد، کوشش کند در مواردی که مؤثر و منجر به عملکرد بهتر است، نوآوری انجام شود، ولی از گزینش راهکار تازه ای از سوی کارکنان که منجر به عدم موفقیت می گردد، اجتناب کند. احتمال دارد علت انتخاب طریق نامناسب از سوی کارکنان، عدم اطلاع آنان از اطلاعات و تجربیات مدیر باشد. مدیر باید آنان را درجریان امر قرار دهد تا راهکار او را به مورد اجرا گذارند.
ب) مدیر باید قبل از شروع کار از اینکه آیا فکری در ذهن آنان نسبت به نحوة انجام دادن کار وجود دارد یا نه ، آگاهی حاصل نماید و از آنها بخواهد چنانچه راه بهتری برای انجام یافتن کار به نظرشان می رسد،بیان کنند. قبل از اینکه عملکرد نامطلوبی حاصل شود باید به این موضوع مورد توجه قرار گیرد.
ج) مسئولیت متقاعد کردن کارکنان بر عهدة مدیر است. با استفاده از اطلاعات خود باید آنان را متقاعد سازد که راهکارشان بهترین راه نیست. با بیان مشروح و تفصیلی موضوع و ارتباطات و روابط علت و معلولی و نتایج مورد انتظار و پیش بینی وقایع و… راه حل خود را با راه حل آنان مقایسه کند و نهایتاً موجب شود آنها نظر وی را بپذیرند. این کار همیشه باید صورت پذیرد.
د) نباید اجازه دهد که کار به طور غلط انجام پذیرد تا معلوم شود او درست فکر می کند. این کار باعث اتلاف وقت و امکانات است. باید کارکنان را به گزینش و عمل به راه مورد نظر ترغیب کند.
هـ) نهایتاً، اگر تمامی تلاشهای متقاعد سازنده او بی نتیجه ماند، از کارمند خود بخواهد تا چنانچه راه حل ممکن دیگری برای متقاعد کردن او وجود دارد، بیان نماید و در صورتی که هیچ راهی وجود نداشت، او را به انجام دادن کار مطابق راه خود مکلف سازد.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 19 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 30 |
فهرست
مقدمه: تبیین مفاهیم مدیریت شهری و آلودگی هوا
1- توجیه پلان
2- علت انتخاب موضوع
3- فوائد
4- مدیریت شهری
5- آلودگی هوا
6- ارتباط مدیریت شهری با آلودگی هوا
بخش اول: سازمانهای مرتبط با آلودگی هوا با توجه به موارد مربوط به هر منبع آلوده کننده
1- وسایل نقلیه موتوری
2- منابع تجاری و خانگی و متفرقه
3- کارخانجات، کارگاهها و نیروگاهها
بخش دوم: راهکارهای جلوگیری از آلودگی هوا
1- کوتاه مدت
2- میان مدت
3- بلند مدت
پلان مربوطه از یک مقدمه و دو بخش تشکیل شده است. در مقدمه به ذکر کلیات بحث نظیر علت انتخاب موضوع، اهمیت و ضرورت موضوع (فوائد عملی، نظری و تکنیکی)، مفهوم مدیریت شهری، مفهوم آلودگی هوا و ارتباط این دو با هم پرداخته میشود. در واقع یک دید و نگرش کلی از موضوع برای ما فراهم می آورد. در بخش اول که اختصاص به سازمانهای مرتبط با آلودگی هوا با توجه به موارد مربوط به هر منبع آلوده کننده می باشد در حقیقت با ذکر هر عدد، چگونگی اعمال مدیریت شهری در کنترل آلودگی هوا مطرح می شود (یعنی موضوع یا عدد مربوطه به هر ماده قانونی یا منبع آلوده کننده ارائه و سپس سازمانهای مرتبط با آن ذکر می شود).
نحوه ارائه مطلب به این شکل بخاطر آن است اولاً از پیچیدگی مطلب می کاهد و ثانیاً با ذکر هر مورد قانونی می توان دریافت چه سازمانهایی در رابطه با آن موضوع درگیر هستند. و در نهایت در بخش دوم که اختصاص به ذکر راهکارهای جلوگیری از آلودی هوا دارد، ارائه راهکارهای مربوطه ما را به نتیجه در راستای دستیابی به کاهش آلودگی هوا و توجه بیشتر به آن رهنمون می کند.
بطور کلی به دو دلیل این موضوع بنظر اینجانب دارای اهمیت در انتخاب می باشد یکی بخاطر ارتباط این موضوع (آلودگی هوا) بعنوان یک معضل و پدیده مهم شهری با مدیریت شهری یعنی رشته تحصیلی اینجانب (خودم) و دیگر اینکه آلودگی هوا خصوصاً در شهرهای بزرگ مثل تهران (یعنی شهری که در آن زندگی می کنیم) که از آلودگی بالائی برخوردار است و در تمام لغات بطور جدی و عینی اثرات آن انسانها را تهدید می کند بسیار جلب نظر می کند.
قبل از پرداختن به موضوع میزان شناخت بسیار سطحی بوده است ولی با پرداختن به آن بعنوان یک پروژه درس باعث دقت و کنکاش بیشتری در مطلب شده و جوانب موضوع برای دانشجو بهتر روشن می گردد مثل آلودگی هوا، آلاینده ها، اثرات آلودگی هوا بر انسان، سازمانهای مرتبط با آلودگی هوا و مدیریت شهری، موارد قانونی و غیره در واقع میزان اطلاع دانشجو از ادبیات موضوع هرچند مختصر افزوده می شود و از طرف دیگر توجه به راهکارها با در نظر گرفتن امکان بکارگیری آن چه بسا اگر بدرستی انتخاب و اجرا گردد می تواند موجبات کاهش آلودگی هوا را فراهم کند هرچند موضوعی با این درجه اهمیت و ضرورت نیازمند تحقیقات گستردهتری می باشد و در حد یک پروژه درس چندان کارساز نخواهد بود چرا که این تحقیق زمانی در عمل قابلیت اجرا خواهد داشت که به ریز (تفضیلی) نحوه اجرا و مراحل آن ارائه شود البته بطور خلاصه راهکارها فقط در قالب کوتاه مدت و بلند مدت ارائه شده اند و تنها زمانی امکان اجرا پیدا می کند که اولاً زمان بیشتری صرف آن نمائیم و ثانیاً از نزدیک با سازمانهای مربوطه و متخصصین این امر جهت استفاده مشورتی و وظایف این سازمانها و مشکلاتی که در این راستا قرار دارد شناخت داشته باشیم.
بطور کلی با رشد شتابان شهرها و تمرکز (جمع شدن) جمعیت در آن (رشد طبیعی، کاهش مرگ و میر، مهاجرتها، رشد کلیدی، افزایش کارخانجات و فعالیتهای آنها) زمینه پیدایش مشکلات جدیدی در شهرها بدلیل عدم امکان ارائه خدمات زیربنائی کافی، ضرورت توجه به مدیریت احد شهری و بهبود ارائه احد شهر و برنامه ریزی برای یافتن راه حلهائی برای این مشکلات که در واقع هدف اصلی مدیریت شهری است خواهم شد. (بعضی از اهداف: حفاظت از محیط فیزیکی شهر، بهبود شرایط کار و زندگی کلیه شهروندان، سازماندهی و بهبود کیفیت محیط فیزیکی زندگی شهری شهروندان). بروز مشکلات شهری و توجه به آن بطور جدی به انقلاب صنعتی (قرن 18 م) و خصوصاً بعد از آن باز می گردد.
از جمله عواملی که به توسعه و رواج شهرنشینی پس از کشف قوه بخار در سال 1765م انجامید عبارت بودند از: اختراع برق، اتومبیل، لوکوموتیو، اختراع ماشین چاپ، وسایل ارتباط جمعی، هواپیما، و غیره که به توسعه و بسط راهها انجامید و در واقع بروز این تحولات به انقلاب صنعتی مرسوم گردید نتیجه این تحولات افزایش مهاجرتها، تحول در حمل و نقل، ظهور تحقق و تقسیم کار، افزایش جمعیت و کاهش مرگ و میر (که افزایش جمعیت موجب افزایش نیازها و در نتیجه افزایش صنایع و حمل و نقل را به دنبال دارد)، تمرکز صنعت و تجارت (بخاطر جمعیت، تخصص، مواد اولیه، تنوع مشاغل، موقعیت و غیره)، و غیره بود.
لذا توجه به مدیریت در امر شهر و برنامه ریزی در خصوص آن ضروری می باشد و در نهایت با توجه به توضیح فوق ارائه تعریفی از مدیریت شهری عازم می باشد. مدیریت شهری عبارت از اداره امور شهر به منظور بهبود توسعه پایدار (توسعه پایدار مبتنی بر سه اصل شامل 1- رشد تولید (موجب رشد اقتصادی)، 2- بهبود شرایط اجتماعی و فرهنگی، 3- حفظ منابع پایدار (منابع پایدار همان منابع محیط زیست شامل آب، خاک، هوا، جنگل و مرتع)) مناطق شهری با در نظر داشتن و پیروی از اهداف، سیاستهای ملی، اقتصادی و اجتماعی کشند.
در گذشته اداره احد شهرها بطور جسته و گریخته (پراکنده) و محدود (بسته) توسط حکام، پادشاهان و حکومتها اعمال می شد ولی در حال حاضر عمدتاً شهرداریها این امر را بعهده دارند هرچند که هنوز پراکندگی در اداره احد شهر بین سازمانها و وزارتخانه ها و همچنین عدم وجود هماهنگی بین آنها (در لیوان) وجود دارد که موجبات عدم برنامهریزی صحیح و دقیق را بدنبال داشته است.
بطور کلی جدیت در پرداختن به موضوع آلودگی هوا بیشتر به انقلاب منطقی و بعد از آن مربوط می باشد چرا که در این دوران سوخت متداول ابتدا ذغال سنگ و بعد نفت شد که در اثر استفاده از این سوختهای فسیلی (نفت، گاز، ذغال سنگ، بنزینی و غیره) آلودگی هوا وجود می آید. هرچند که قبل از آن نیز این آلودگی وجود داشته لیکن با توجه به جمعیت محدود و زندگی ساده آن زمان، طبیعت توان از بین برده این نوع آلودگی را در آن زمان داشته است.
آلودگی هوا با شروع انقلاب صنعتی (قرن 18م) به دلیل افزایش فعالیتهای صنعتی (یعنی ایجاد کارخانه ها و کارگاهها و افزایش تولید آنها موجب بهره برداری فراوان و بیش از حد از مواهب طبیعی مثل استفاده روز افزون از سوختهای فسیلی) و بدنبال آن دفع آلاینده های خطرناک (ریزش بیش از حد فضولات کارخانه ها و سموم) به سوی محیط زیست بصورت معضلی جدی در آمد بطوریکه ضرورت توجه به آن با در نظر گرفتن رشد سریع جمعیت و شهرنشینی موجب بروز و ظهور مشکلات اساسی خصوصاً در قرن بیستم زمینه وضع قوانین در این خصوص جهت رفع آن را مطرح کرد. در اثر فعالیتهای آلوده کننده در دهه های 1950م (1330ش) و 1960م (1340ش) توجه به مسائل زیست محیطی آغاز شد. تصمیم به برگزاری کنفرانس بین المللی زیست محیطی در سال 1968م (1347ش) و برگزاری اولین کنفرانس جهانی در این خصوص در ژوئن 1972م (مرداد 1351ش) در استکهلم و بدنبال آن صدور بیانیه محیط زیست انسانی و برنامه عملی و 106 توصیه نامه را می توان از جمله آن دانست (که در آن توجه به استفاده منطقی از منابع، کاهش آلودگی، آموزش همگانی برای حفاظت از محیط زیست به تحقیقات زیست محیطی و تاسیس سازمانهای بین المللی زیست محیطی است).
مهمترین مصداق آلودگی هوا مربوط به مرگ 4000 نفر در دسامبر 1952م در لندن و آلودگی هوا اتفاق افتاد که پس از آن قوانینی در انگلیس (1955م) و آمریکا (1956م) در خصوص آلودگی هوا و بطور کلی محیط زیست به تصویب رسیده و بشر بطور جدی متوجه آلودگی محیط زیست شده در رابطه با آلودگی هوا تعاریف متعددی ذکر شده است که در اینجا به ذکر یک نمونه از آن می پردازیم. آلودگی هوا (طبق بند 2 ماده یک آئین نامه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب 29/4/1354) عبارت از وجود یک یا چند آلوده کننده در هوای آزاد به مقدار و مدتی که کیفیت آن را طوری که مضر به حال انسان و یا سایر موجودات زنده یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد، تغییر دهد.
بطور کلی آلودگی هوا به دو صورت پدید می آید یکی آلودگی طبیعی هوا که ناشی از منابع طبیعی است مثل آتشفشانها، وزش باد که موجب بلند کردن ذرات خاک به هوا می شود و دیگری آلودگی در نتیجه فعالیت انسانها مثل وسایل نقلیه موتوری، صنایع و واحدهای تولیدی، منابع خانگی و تجاری و منابع متفرقه، و در نهایت نیروگاهها و تاسیسات هسته ای اما آنچه بیشتر در این پروژه درس مدنظر می باشد عبارت از آلودگی هوا ناشی از وسایل نقلیه موتوری، صنایع و واحدهای تولیدی (کارخانه ها و کارگاهها) و بالاخره صنایع تجاری و خانگی و متفرقه که در قانون شهر و شهرداری بر روی آن تمرکز شده است. در اثر فعالیت این سه منبع ذکر شده (یعنی وسایل نقلیه موتوری، کارخانهها و کارگاهها، منابع تجاری و خانگی و متفرقه) یکسری آلایندههایی در هوا پخش می شوند که مختصراً به آن اشاره می کنیم.
مهمترین آلاینده های هوا عباتند از اکسیدهای گوگرد (مثل دی اکسید گوگرد)، اکسیدهای نیتروژن (مثل دی اکسید نیتروژن)، اکسیدهای ازت، اکسید سرب، مونوکسید کربن، هیدروکربنها.
استفاده از سوختهائی مثل مازوت، گازوئیل، نفت و ذغال سنگ در کارخانه های فولاد، پالایشگاهها، ایستگاههای تولید برق (مثلاً احتراق گازوئیل پالایش نشده در موتورهای دیزل) و غیره پخش آلاینده های به نام اکسیدهای گوگرد (مثل دی اکسید گوگرد) در هوا می شود که از جمله اثرات آن بارش بارانهای اسیدی است (یعنی نایروی جنگلها، آلوده شدن رودخانه ها و آبها و موجودات آبزی)، بروز عوارض عصبی در انسان، کاهش حساسیت انگشتان، ضعف حافظه، اختلالات بینائی و غیره.
استفاده از سوختهای فسیلی در وسایل نقلیه موتوری به نام اکسیدهای نیتروژن (موجب بیماریهای ریوی، سندره گلو و غیره می شود)، اکسیدهای ازت (موجب اختلالات بینائی، سوزش چشم، تشدید بیماریهای ریوی و غیره می شود)، اکسید سرب (که در اثر استفاده از بنزین سرب دار در موتور اتومبیل ها موجب بیماریهای ریوی می شود)، مونوکسید کربن (موجب ناراحتی های عصبی، اختلالات بینائی، بیماریهای مشی و عروضی و غیره می شود) موجب پخش آلاینده هایی می شوند.
هیدروکربن ها از جمله دیگر آلوده کننده های هوا می باشند که به علت فرار بود مواد نفتی و تبخیر آنها از پالایشگاهها و مخازن ذخیره مواد نفتی و نیز از مخازن سوخت وسایل نقلیه موتوری به مقدار زیاد وارد هوا می شوند و در نتیجه با اکسیدهای نیتروژن در مجاورت اشعه خورشید مواد آلوده کننده خطرناکی به نام دودمه بوجود می آورند که موجب تلفات جانی، حساسیت پوست و چشم می گردد.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 21 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 43 |
مدیریت سرمایه و ایمنی جهت ساختارهایی زیر بنایی با جلوه تر:
دریافت از راه دور و تکنولوژی اطلاعات فضایی، جهت کاهش در تاخیر، بهبود نگهداری ساختارهای زیربنایی و مدیریت در سرویس و نگهداری صحیح از مخترعین و ارزشیابی سرمایه ها ایجاد تنوع در ابزارهای جدید را پیشنهاد می کند.
درخواست تکنولوژی دریافت از راه دور پتانسیل خوبی جهت بررسی نواحی غیر پیشرفته برای آزاد کردن دارد که با دقت بیشتر و روشهایی با هزینه کمتر جهت تشخیص دارایی ها و ثبت موقعیت و میزان سرمایه های محلی و منطقه ای و یافتن محلهایی که در آن سرویسهای حمل و نقل حذف شود (احتیاجی به حمل و نقل نباشد)، اهمیت دارد.
امروزه روی زمین، سیستمهای واقعه نگاری تصویری مربوط به زمین در مکانهای مختلفی در حال استفاده می باشند. لیزر شرایط رویه جاده را ارزیابی می کند و محلی را که مشکلی وجود دارد مشخص می کند. تکنولوژی تشخیص این مورد، علامت را پیدا کرده، ارتفاع را اندازه گرفته و همچنین عرض شانه راه را اندازه گرفته و به طور خودکار اطلاعات زیربنایی ساختار را جمع آوری می کند. زیرا این می تواند خطرهای احتمالی جاده را برای رانندگانی که در اتوبان حرکت می کنند رفع کند. انتقال هوایی و ماهواره ها دارای ارزش افزوده و فوائد خوبی است. اغلب از چندین نقطه برای عکسهای هوایی و بررسیهای فتوگرامتری برای بررسی کار استفاده می شود. LIDAR یک تکنولوژی جدید است که در نمایندگیهای ایالتی مقدار تغییرات سیگنال که در مدار حرکت می کند را به طور سریع جمع آوری می کند (ثبت می کند).
گروه NCRST مطالعات برجسته و ویژه ای در مورد درخواست LIDAR انجام دادند که رویه هدایت پرواز را تکمیل می کند و اجرای آنرا (از لحاظ امنیت، هزینه و فواید) با روش فتوگرامتری مقایسه می کند. این مطالعات راه را بر ای نقاط مشخص شده با قبول این تکنولوژی که مثل کاتالیزوری در تحویل سریعتر پروژه است آسفالت می کنند – گروه NCRST همچنین فوائد مهم علمی دریافتن خواص فیزیکی جاده از ماهواره ها و شبیه سازی هوایی برای متمایز ساختن رویه های آسفالت و ساختار آن را به دست آوردهاند. یک روش بصری جهت تشخیص هویت پلهای توسعه یافته است. Dots می توان اکنون صحت و دقت محل قرار گیری پلها را در فهرست اموال پلهای ملی (NBI) بازرسی و آزمایش کند. و طبق نیاز آنها را بهبود ببخشید.
نیروی جاذبه مولکولی بین ذرات و تغییرات آنها در منطقه وقوع، بررسی و شبیه سازی شده (در بوستن و لوس آنجلس) و برای ارزیابی کفایت ساختار زیربنایی و اطمینان آن گروه NCRST یک سیستم پشتیبانی شبیه سازی کوچک ترافیکی ساخته اند و در حال بررسی حالت ارتجاعی سیستم ترابری هستند. بالاخره اینکه نیاز به ساده کردن پیچیدگیهای مهم در تجزیه ها، مدلسازی اطلاعات، فهرست کردن شاخصها حس میشود. به علت پشتیبانی فوائد تصویرسازی و نمایش پردازنده ها تحقیقات NCRST جهت کارکرد با همکاری در ایالات ادامه دارد و ناحیه خصوصی خودکار که تولید و برگرفته از نقشه های GPS است و مدلهای اطلاعاتی را گسترش می دهد جهت ترابری و گسترش راه حلهای جاده سازی حمل و نقل و اطلاعات زیربنایی آن و دستیابی به اطلاعات ژئومتری آن ادامه دارد.
q مشاهدات مافوق طیفی شهری و نقشه برداری راهها:
دریافت از راه دور ساختارهای زیربنایی ترابری در مناطق شهری به مراتب چالش انگیزتر از مناطق روستایی است. به علت تنوع در مواد پوشاننده زمین و جاده که در آن یک نشانه مشخص گم می شود. به طور مثال جاده های آسفالتی خیلی شبیه مناطق با سقف مرکب است. برای آسان تر کردن شناسایی سطوح مثل سطوح بتنی و آسفالتی، NCRST یک کتابخانه وسیع از طیفهای شهری احداث کرده: جاده ها – پارکینگها_ زمین تنیس – سقفهای بتنی، مناطق مختلف سقف و انواع موارد مهم که اغلب در تجزیه و تحلیلها با مراتب بالای فوق طیفی امروزه در دسترس است.
تعداد زیادی از سلولهای تصویر ناهمگون هستند. مشخصه آنها با مولفه های مواد آنها مخلوط شده اند. این تحقیق بر جداسازی دو بخش آن یا "عضو آخر" تاکید دارد یعنی بر تفکیک پذیری طیفی مواد مطالعه می کند.
شناسایی جاده ها اغلب توسط اطلاعات AV[R]S در مورد مناطق شهری تا حدودی موفق است. موفقیت در طرح جاده ها ممکن است با اطلاعات مفهومی اضافی بهبود پیدا کند. همان طور که موضوعات تصویری طبقه بندی شده بهبود پیدا کرده بخصوص از زمانی که تفکیک پذیری طیفی مواد سطح جاده های مختلف به طور مساعدی بهتر شده. روشهای مافوق طیفی باید در مناطق روستایی ساده تر و موفق تر باشد زیرا نشانه رویه جاده کمتر متمایل به از هم پاشیدگی از مواد اطرافش است میدان بررسی در مناطق روستایی کم هزینه تر است و روش دریافت از دور قدرت استدلال بهتری دارد.
تحقیقات نتایج جایی که مشروط به اثر شرایط سطح جاده و شرایط طیفی خواص جاده است را نشان می دهد. شرح کلی عمر رویه جاده و نقص سطح خصوص جاده در مواردی مثل از هم گسیختگی و ترک و تخمین خواص آنها از طریق AVIRIS ممکن است. سایر پارامترهای کیفیت رویه معمولی (مانند شکستگی و ترک) اغلب در راه حلهای AVIRIS یافت نشدنی است. زیرا سیستم روشهای مافوق طیفی مثل AVIRIS در حال حاضر دارای پیچیدگیهای خاص و هزینه های بالا است. این تحقیق مسئله را به استفاده از چند طیف نوری جهت درخواستهای عمومی تر تعمیم می دهد. در صورتی که نشانی یابی علمی مواد، قابل تمایز از اتحاد مواد سخت فرا طیفی است. امروزه سیستم چند طیفی، محدودیتهای طیفی معناداری در پیدایش نقشه برداری جاده های مناطق با محیطهای شهری نشان می دهد که ناشی از محدودیتهای طیفی و خاصیت پهن بالی آنهاست و جهت آنها جهت حل مشخصات طیفی متمایز از مواد جاده های شهری و انواع پوششهای مختلف است. این تحقیق نشان می دهد که پتانسیل خوبی در آینده جهت استفاده حس کننده ها با استفاده از چند طیف نوری طراحی شده جهت استفاده در مناطق شهری و نقشه های جاده ها در مقیاس بزرگتر و با ارزش افزوده بیشتر وجود دارد.
q محاسبه مسافت طی شده در جاده ها جهت نظارت و اجرای FHWA:
قبول سیستم نظارت اجرای اتوبان با اداره کل اتوبان فدرال (FHWA) به اطلاعات سالانه بر روی طول کلی جاده های عمومی که توسط تمام استانهایی که جاده در آن قرار دارد نیاز دارد.
به پشتیبانی اتوبان ایالتی مکزیک و دپارتمان ترابری (NMSHTD)، برنامه سرعت مجاز در جاده ها، NCRST، نظارت اجرا بر سرعت در اتوبانها و جاده ها و محاسبات (PMC) آنرا تهیه کرد که توسط FHWA درخواست شده بود و شامل موارد زیر بود: طول مسافرت و مسافت جهت جاده های عمومی. (RMC) اطلاعات مربوط به سرعت طی شده در اتوبانها را از منابع اطلاعات دیجیتال و (NMSHTD) که جهت بازبینی و قانونی کردن مسافت طی شده در اتوبانها که از استانها گزارش شده بود. جهت واگذاری به FHWA تهیه کرد. از آنجایی که این اطلاعات جهت تخصیص دادن وجود استفاده می شود. دقت و صحت آن بسیار بالا است. RMC جهت مشخص کردن و شناختن و محاسبات تعداد و مسافتهای طی شده در زمان در جاده های کشور به NMSHTD اجازه داد. اطلاعات پایه همچنین شامل نام خیابانها و اطلاعات نوع سطح رویه جاده ها جهت همکاری در نگهداری طرح بود. RMC یک فرم نمای قوسی شکل GIS است که دیدن و بررسی اطلاعات دیجیتال که با نگهداری جاده ها توسط کشورها جهت ارائه دادن یک لیست خلاصه از آن اطلاعات و چاپ نقشه هایی که شبکه راه را نشان می دهد، را به کاربران اجازه می دهد. (شکل1). اطلاعات منابع ورودی شامل نقشه های 911 جاده اضطراری است که با دید ماهواره ای با کیفیت بالا و به روزه رسانده شده می باشد.
یک برنامه جهت به روز ماندن نقشه های ماهواره ای با کیفیت بالا و دید خوب تهیه شده بود این اطلاعات به روز رسانی نقشه ها را، توسط تهیه کردن یک مرجع سه بعدی در برابر نقشه های مقایسة نقشههای از رده خارج، آسان می کند.
q کاربرد LIDAR در طراحی و ساخت اتوبان:
توسعه مسیر اتوبان یک برنامه دراز مدت است که برای یک پروژه سخت بین 7 تا 10 سال و یا بیشتر زمان احتیاج دارد. در پاسخ گویی به درخواست عمومی، کارگذاران اتوبان در جهت کاهش این زمان می کوشند که کارشان با بهبود حساسیت جهت نگرانیهای عمومی و محیطی همراه است. جهت طراحی مقدماتی و اولیه اطلاعات منطقه زمین درخواست می شود.
جریان روش بدست آوردن مدلهای زمین بر مبنای روشهای تصویری و مکمل آن در مرحله آخر توسط بررسی از محل پروژه به دست می آیند. روشهای تصویری و عکس نیازمند عکسهای هوایی است که در زمان خاصی که در آن زاویه نور خورشید مناسب باشد، گرفته شود ( معمولاً بهار در آب و هوای شمالی) دقیقاً مثل ساعتهای زیادی از زمان پردازش مراجع مربوط به زمین و شبیه سازی های سه بعدی، جهت محاسبه مقدار ارتفاع (تراز مبنا از سطح دریا) که معمولاً از آنجا جاده بروی یک مسیر بحرانی طراحی و محاسبه می شود. این پروژه عکسهای فتوگرامتری معمولاً حدود 24 ماه به طول می انجامد. علاوه بر این، راه های عریض جهت مطالعه در ارزیابی های محیطی به متغیرهایی اساساً متفاوت به مراجع بالا تسلیم می شوند. توسعه تولیدات فتوگرامی برای کلیه راه های عریض پر هزینه و وقت گیر است اما تصمیمات بعدی که در مرحله بعدی توسعه طرح اتخاذ می شود را آسان می کند مثل انتخاب مسیر جاده از بین گزینه های مختلف، این هزینه اضافی در جدول برنامه پروژه سرشکن می شود.
LIDAR یک تکنولوژی نسبتاً جدید است که توانایی در سرعت و بهینه ساختن هزینه ها در توسعه دقیق مدل زمین از سکوهای هوایی را دارد. استفاده از LIDAR وابسته به فصل و زاویه خورشید نیست زیرا از یک حس کننده فعال استفاده می کند. تحت شرایط خاص LIDAR می تواند در سایه درختان نیز نفوذ کند و همچنین در زمین برهنه و بدون پوشش که جهت محاسبات خاکریزی و طراحی نهایی لازم است.
نتایج LIDAR را می توان در حداقل زمان و با نازلترین هزینه کامل کرد. (در مقایسه با تهیه نقشه های متداول). اگر چه تلاشهای دستی، جهت صاف کردن و تسطیح گیاهی به طور موثر هنوز مورد نیاز است. دقت در راستای عمودی تا حدی کمتر از روش تهیه نقشه ها از روی عکسهای هوایی است و این محدودیت LIDAR در طراحی نهایی مدل است.
این تحقیق، دقت LIDAR را در سطوح متعدد دلخواه جهت طراحی اتوبان و طرح مهندسین آزمایش می کند. که شامل سطوح باتلاقی مانند نهرهای آب و سطوح نور شده و سطوح سخت مانند جاده ها و مناطق گیاهدار مانند صحراهای خشک و جنگلها است. تحقیق همچنین توانایی تجاری LIDAR در تولید، جهت آماده کردن یک مدل زمین برهنه از یک سرزمین. (بدون درخت و ساختمان) را ارزیابی می کند. نتایج مشخص می کند که LIDAR نمی تواند جایگزین مناسبی برای فتوگرامتری در همه پروژه ها باشد که این به علت محدودیت در دقت است. (آبریزها یا خطوط شکسته) اگر چه می تواند به طور ترکیبی فتوگرامتری به طور موثر در کاهش هزینه و زمان مؤثر واقع شود. با LIDAR مدل جاده طیفی سریع تر در دسترس خواهد بود و مدلهای مشتق از LIDAR می توانند محدودیتهای جاده را از بین ببرند. اگر عکسهای هوایی در در مراحل مختلف توسعه جمع آوری شوند، مقدار کمتری عکس با دقت بالا جهت تکمیل کردن بازدیدهای محلی نیاز است که می تواند در مراحل بعدی پروژه تکمیل شود که بخصوص مهندسین طراح به آنها احتیاج دارند. و صرفه جویی در هزینه و وقت در یک نمونه پروژه بزرگ میتواند حدود 250 هزار دلار (حدود 50درصد) و 11 ماه (حدود 45 درصد) برای توسعه پروژه باشد.
q کاربرد LIDAR برای طراحی مهندسی:
از آنجایی که LIDAR نسبتاً یک تکنولوژی جدید فضایی است، جهت اطلاعات به دست آمده، در مقایسه با تکنولوژی فتوگرامتری موجود، رویه استانداری هنوز موجود برای آن 6 رویه استانداردی هنوز موجود نیست. در نتیجه LIDAR در ایالتها و استانها جهت نقشه برداری طراحی مهندسی هنوز به آسانی پذیرفته نشده است. ایالتهای شرکت کننده در کنفرانس حسگرهای از راه دور با پایه NCRST در تکنولوژی حس کننده های از راه دور هوایی تحقیقات بیشتر انجام داده اند که به ویژه به دقت و با تکنولوژی موجود، فوائد، مقایسه ترکیب اطلاعات و پتانسیل های کاربرد آن بر می گردد. با اطلاعاتی که توسط محققان NCRST آماده شده، اطلاعات LIDAR با اطلاعاتی که از روش فتوگرامتری موجود برای یک اتوبان در Iowa ی شرقی ارزیابی شده است، مقایسه می شود. ارزیابی سطحی برگرفته از آنالیز LIDAR که از نقطهای به طور خودکار اقتباس شده از عکسهای دیجیتال هوایی برای مقیاس بزرگ و مقیاس کوچک مساحت سرزمینهای مورد استفاده مختلف با هم مقایسه شده بود.
نتیجه تحقیقات یک ارزیابی اولیه از LIDAR و یک ارزیابی از عکسهای دیجیتال تهیه کرده و آنرا با LIDAR مقایسه کرد.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 23 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 19 |
مقدمه
نگرش سنتی به «مدیریت بحران» نگرشی منفی بوده، همانند «فرونشانیدن آتش» توسط مدیر تلقی می شده است؛ با این تعبیر که «مدیر بحران» در انتظار خراب شدن کارها می نشیند و پس از بروز تخریب، سعی می کند تا ضرر ناشی از خرابیها را محدود کند؛ ولی در تطور معانی این واژه، به تازگی معنای مثبت و بهتری برای آن پیدا شده است.
براساس معنای اخیر، همواره باید مجموعه ای از طرحها و برنامه های عملی برای برخورد با تحولات احتمالی آینده در داخل سازمانها تنظیم شود و مدیران باید دربارة اتفاقات احتمالی آینده بیندیشند وآمادگی برخورد با رخدادهای غیر مترقبه را کسب کنند؛ بنابراین، مدیریت بحران بر ضرورت پیش بینی منظم و کسب آمادگی برای برخورد با آن دسته از مسایل داخلی و خارجی که به طور جدی شهرت، سودآوری یا حیات سازمان را تهدید می کنند، تأکید دارد. البته باید توجه داشت که مدیریت بحران با مدیریت روابط عمومی بسیار متفاوت است. مدیر روابط عمومی برای خوب جلوه دادن سازمان تلاش می کند؛ در حالیکه مدیر بحران سعی می کند تا در شرایط دشوار، سازمان را در موقعیت خوب نگه میدارد. مدیریت بحران به منزلة یک رشتة علمی، به طور کلی در حوزة مدیریت استراتژیک قرار می گیرد و به طور خاص به مباحث کنترل استراتژیک مرتبط می شود (شری واستاوا و میترف[1]، 1987 ،ص 60).
مدیران پیشرو تلاش می کنند تا با استفاده از یافته های مدیریت بحران و تلفیق آن با دستاوردهای مدیریت استراتژیک و مدیریت سیستم های کنترل، از امواج خطرناک رخدادهای غیرمترقبه، اجتناب نمایند. برای مدیریت بحران ها، آشنایی با ویژگی های آنها ضرورت دارد؛ بنابراین ابتدا مبحث شناسایی انواع بحران مطرح می شود.
کارشناسان مدیریت بحران، با دسته بندی و تعریف انواع بحران ها، حرکتی مبنایی را برای شناسایی و تفکیک بحران ها آغاز کرده اند. همانطور که در نمودار 1-16 ملاحظه می شود، محور افقی نمودار بحران های داخلی و خارجی را از هم متمایز می سازد و محور عمودی، بحران ها را از حیث ماهیت فنی بودن یا اقتصادی بودن در برابر اجتماعی بودن یا سازمانی بودن تفکیک می کند؛ به این ترتیب، می توان چهار وضعیت کلی را متمایز ساخت. در نمودار مذکور، برای هر وضعیت کلی، نمونه هایی از بحران های شناخته شده، مشخص شده اند. برای مثال، بحران ناشی از «تعمیم نمادین» (در وضعیت)، حاکی از شرایطی است که «موقعیت یک سازمان» فقط به خاطر آنکه نام آن، تداعی منفی می کند ه خطر می افتد؛ برای مثال کسانی که به طور افراطی از حقوق حیوانات طرفداری می کنند، به آن دسته از تولید کنندگان مواد غذایی که در استفاده از گوشت حیوانات زیاده روی میکنند، آسیب میرسانند. هر چه این گونه اقدامات عجیب و غریب تر باشد، افزایش آمادگی مدیران برای مواجهه با بحران های ناشی از آن اقدامات، ضرورت بیشتری دارد (میتروف و دیگران، 1978، ص287).
1- بحران های فنی- اقتصادی داخلی: |
2- بحران های فنی- اقتصادی خارجی: |
کاهش میزان محصولات یا خدمات؛ بروز نواقص یا سوانح صنعتی در محیط کار؛ خراب شدن رایانه ها و دستگاه ها؛ نارسایی درسیستم های اطلاعاتی مدیریت؛ ورشکستگی مالی؛ استهلاک منابع فنی و اطلاعاتی. |
بحران های ملی، دولتی و بین المللی؛ بروز سوانح طبیعی؛ تخریب گسترده محیط؛ خرب شدن سیستم های بزرگ؛ ورشستگی سازمان های مادر؛ ظهور فناوری های جدید در بازار. |
3- بحران های سازمانی- اجتماعی داخلی: |
4- بحرانهایسازمانی-اجتماعیخارجی: |
قصور در انطباق با تغییر؛ تخریبعمدیدستگاههاورایانههاتوسطکارکنان؛ شایعه سازی، بهتان زدن، سعایت، و شوخیهای رکیک در سازمان. اخذ رشوه توسط کارکنان برای ارائه محصولات و خدمات؛ جعل محصولات توسط کارکنان؛ ارتکاب فعالیت های غیرقانونی. |
تعمیم نمادین؛ تخریبعمدیسیستمتوسطنیروهایخارجی؛ شایعه سازی و بهتان زدن به سازمان؛ گروگانگیری مدیران سازمان و اخذ رشوه از سازمان، توسط عوامل ذی نفوذ محیطی؛ جعل محصولات توسط رقبا؛ اعتصاب، تحریم و آدم کشی برای اخذ امتیازات غیرقانونی. |
نمودار1-16: طبقه بندی انواع بحران ها در چهار وضعیت متمایز
برنامه ریزی برای کنترل بحران از چهار مرحله تشکیل می شود (نمودار2-16): نخست باید حوادث ناگوار پیش بینی شوند، سپس باید برنامه های اقتضایی تنظیم گردند، پس از آن باید گروه های مدیریت بحران آموزش داده شوند و سازماندهی گردند، و سرانجام باید برای تکمیل برنامه ها، به صورت عملی تمرین شود (مک کانکی، 1987، ص40-45).
نمودار2-16: مراحل اصلی برنامه ریزی برای کنترل بحران
در ممیزی بحران از روش های منظمی برای یافتن نقاط بحران خیز و ضربه پذیر استفاده میشود. هنگامی که مدیران زنجیره ای از پرسش هایی نظیر «چه خواهد شد، اگر چنان شود؟» و «اگر چنین شود، چه پیش خواهد آمد؟» را مطرح می کنند، سناریوهای «حوادث ناگوار» موضوع بحث قرار می گینرد. در این مرحله، ممکن است استفاده از الگوهایی نظیر «طبقه بندی بحران ها» در نمودار 1-16، مفید و مثمرثمر باشد. وقوع برخی از بحران ها نظیر مرگ نابهنگام یکی از مدیران اصلی، برای همه سازمان ها محتمل است؛ از این رو به راحتی قابل تصور است؛ ولی باید توجه داشت که هر سازمان، با توجه به ویژگی های خاص خود، ضربه پذیرهای خاص خود را دارد و باید برای مقابله با آنها برنامه ریزی کند؛ برای مثال، «سقوط هواپیما» یک بحران مصیبت بار، کاملاً واقعی، و قابل تصور برای شرکت های هواپیمایی مسافربری است.
برنامه های اقتضایی برای مواجه با بحران های محتمل، در قالب یک مجموعه برنامه پشتیبانی تنظیم می گردند تا در صورت بروز مشکل، مورد استفاده قررا گیرد. برنامه های اقتضایی باید به گونه ای تنظیم شوند تا حتی المقدور، «کلیه علایم هشدار دهنده حوادث و سوانح را مشخص کنند»، «اقداماتی برای خنثی سازی یا تعدیل وضعیت بحرانی طراحی نمایند» و «نتایج مورد انتظار از هر اقدام را پیش بینی کنند». در تنظیم برنامه های اقتضایی باید کاملاً به جزئیات امور توجه شود؛ به طوری که حتی گاهی باید پیش بینی کرد که در هنگام مواجهه با بحران، چه کسانی باید از ماشین های تکثیر «برای آگاه ساختن مردم از وقوع یک سانحه مصیبت بار» استفاده کنند. همچنین باید مشخص شود که دقیقاً در چه شرایطی چه اقداماتی باید صورت پذیرد و در صورت عملی نشدن اقدامات اولیه، چه اقداماتی باید جایگزین آنها گردند. در برخی از سازمان ها، یک نفر را به عنوان «سخنگوی سازمان» معرفی می کنند تا پاسخگوی سئوالات مطبوعات باشد و در مواقع بروز حوادث بحرانی، با مردم ارتباط برقرار کند.
همچنین گاهی فهرستی از اسامی افراد و مدیرانی که باید در جریان وضعیت های بحرانی و اضطراری قرار گیرند تهیه می شود و در اختیار عوامل ذی ربط قرار می گیرد. در مواردی نیز شماره تلفن های برنامه های شامگاهی و سحرگاهی رادیو و تلوزیون محلی، در دفتر کار مدیران، بر روی رادیو نصب می شود (ردلف، 1986، ص53).
حداقل سالی یک بار باید برنامه های اقتضایی مواجهه با بحران را بهنگام ساخت، بنابراین ممیزی بحران نیز باید بهنگام گردد. البته در صورت ضرورت، باید در فواصل زمانی کوتاهتری برای بهنگام سازی «ممیزی بحران» و تنظیم «برنامه های اقتضایی مقابله با تهدیدات ناشی از بحران» اقدام کرد.
گروه های مدیریت بحران در سازمان ها، با گروه های ضربت در نیروهای انتظامی که برای برخورد با وضعیت های فوق العاده (نظیر گروگانگیری) تشکیل می شوند، شباهت دارند.
این گروه ها برحسب نوع بحران هایی که که احتمال وقوع دارند، از تخصص های متعدد و متنوعی برخوردار می گردند؛ برای مثال، گروه بحران وزارت نیرو ممکن است از یک کارشناس مصاحبه با مطبوعات، یک مهندس برق. یک کارشناس امور مشترکین، و یک مشاور حقوقی تشکیل شود. قابلیت ارائه واکنش سریع و آگاه کردن به موقع و اثربخش مردم و قربانیان هر بحران، از ویژگی های برجسته و ضروری برای هر گروه مدیریت بحران است؛ برای مثال، در سال 1979 میلادی، شعبه کانادای شرکت مواد شیمیایی و دارویی «دوا» با یک سانحه بحرانی مواجه شد. به این ترتیب که یکی از واگن های حامل مواد شیمیایی شرکت در جوار شهر تورنتو از خط خارج شد. مخاطرات ناشی از «نشت مواد شیمیایی» به تخلیه اجباری حدود دویست و پنجاه هزار نفر از سکنه انجامید. پس از خاتمه بحران، شرکت تصمیم گرفت تا توان خود برای «مواجهه با بحران و کنترل آن» را بهبود بخشد. از آن زمان به بعد شرکت دفترچه هایی را تهیه کرد که اطلاعاتی را در مورد عواقب مصرف محصولاتش، در اختیار متقاضیان قرار دهد. همچنین برنامه هایی را تدارک دید تا فنون مصاحبه را به مدیران عالی شرکت بیاموزد.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 16 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 46 |
با توجه به پیشرفت روز افزون تکنولوژی در صنایع ساختمان سازی و حجم انبوه پروژه های عمرانی در کشور، توجه به دانش مدیریت پروژه در علم امروز ساخت و ساز امری غیرقابل اجتناب است.
بدون شک با به کارگیری اصول مدیریت پروژه و ساخت، با آمیزش علم و تکنولوژی می توان بر کلیه جهات پروژه های عمرانی تاثیرگذار بود.
درس روشهای مدیریت پروژه که در مقطع کارشناسی ارشد مدیریت پروژه و ساخت تدریس می گردد، هدف نهایی فوق را دنبال می کند.
تحقیق حاضر، که به عنوان پروژه تقدیم می گردد، شامل دو بخش است، در بخش اول ضمن تشریح مباحث پیش ساخته سازی در صنعت عمران، تصمیم گیری بین روشهای مختلف ساخت و ساز برای مدیر پروژه به عنوان بالاترین تصمیم گیرنده تشریح می گردد و در قسمت دوم که از مباحث خاص مدیریت است به تشریح روشهای برآورد مالی و مهندسی هزینه پرداخته می گردد.
پیش ساخته سازی
انواع مختلف روشهای ساختمان سازی در ایران با رویکرد صنعتی کردن ساخت و ساز انواع روشهای ساخت و ساز را می توان به هفت دسته عمده زیر تقسیم بندی نمود:
این نوع ساختمان سازی از ابتدای تاریخ ساختمان سازی بشر آغاز و تا عصر حاضر نیز ادامه دارد و هنوز در روستاهای کشور و در حاشیه شهرها نیز به نوعی به این گونه ساخت و سازها پرداخته می شود در این روش، قسمتهای باربر از خشت و گل و یا چوب و گل و یا گل و سنگ و یا گل و گچ و سنگ و یا خشت و آجر ساخته میشود و پوشش آنها از طاق خشتی و یا تیر چوبی و الیاف گیاهی ساخته می شود. نیروی انسانی به کار گرفته شده در این ساختمانها بعضاً غیر ماهر و یا نیمه ماهر بوده و از مصالح سنتی در دسترس محلی استفاده می شود.
ساختمان سازی با این گونه روشها حداقل مقاومت را در مقابل حوادث طبیعی (زلزله، سیل، طوفان و…) داراست و می توان تنها بعنوان یک سرپناه موقت از آن ذکر نمود.
در این روش، عملیات ساختمانی با استفاده از وسایل ابتدائی توسط افراد متخصص و نیمه ماهر و غیرماهر انجام می شود. ساختمان های با دیوار آجری باربر در این تقسیم بندی منظور می شوند. برخی از حرفه های دست اندرکار با این شیوه عبارتند از: کارگر ساده، بنا، گچ کار، نقاش، آهنگر، لوله کش، سیم کش، عایق کار، کاشی کار، آسفالت کار، شیشه بر و…
سرعت اجرای کار ساختمان با این روش بطور متوسط در ایران 14 تا 18 ساعت برای هر مترمربع زیر بنا می باشد.
در حال حاضر در اکثر مناطق غیر شهر و بعضی مناطق شهری یا اطراف شهرهای بزرگ و یا برخی ساختمانهای خاص (مدارس و مساجد در روستاهاو…) از این گونه، روش ساخت و ساز استفاده می شود. ماهرترین استادکاران بنایی و نازک کاران و نجاران سنتی در بین این گونه سازندگان یافت می شوند.
حداکثر طبقات مجاز با این روش ساخت 4 طبقه و ارتفاع مجاز 12 متر تجویز میشود. به دلیل تحمل بار قائم ساختمان توسط دیوارهای باربر بر ضخامت دیوارهای طبقه زیرین افزوده می شود که یکی از عوامل بازدارنده در افزایش بیشتر طبقات و یا ارتفاع می باشد. با ایجاد تمهیداتی نظیر شناژهای افقی وقائم بتنی، می توان از صدمات زلزله کاست.
این روش که ساختمان سازی پیشرفته یا بهبود یافته نیز نامیده می شود، عبارت از: اجرای کار توسط افراد و متخصصان ذکر شده در روش قبلی که از ماشین آلات و تجهیزات ساختمانی مکانیکی به منظور اضافه نمودن سرعت و حجم کار استفاده مینمایند.
ساختمانهای با اسکلت فلزی و یا اسکلت بتنی در این تقسیم بندی منظور میشوند، برخی از لوازم و تجهیزات مورد استفاده در اینگونه ساخت و سازها عبارتند از:
انواع جرثقیلهای ثابت و متحرک، بالابرهای برقی، داربستهای فلزی، دستگاههای تهیه کننده بتن (ثابت و متحرک) و دستگاههای سیمان پاش و رنگ پاش، ماشین های جوش و… .
سرعت اجرای کار ساختمان در این روش 20 تا 48 ساعت برای هر متر مربع زیربنا بطور متوسط می باشد.
یعنی سرعت اجرای عملیات ساختمانی را می توان با استفاده از تجهیزات مکانیکی و برقی تا حدود زیادی افزایش داد. به دلیل استفاده از اسکت بتنی و فلزی، تعداد طبقات و ارتفاع کل ساختمان را بیش از 50 طبقه و 150 تر نیز می توان پیش بینی کرد. سرمایه گذاری اولیه برای بکار بستن این روش، در رابطه با حجم عملیات ساختمانی و خرید یا اجاره تجهیزات قابل توجه می باشد. توقف کار به دلیل مسائل کارگری و یا مشکلات مالی از نکات منفی می باشد و باعث زیانبار شدن پروژه میشود.
در حال حاضر، اکثر ساخت و سازها در مناطق شهری از این روش بهره می گیرند و با معتبر شدن کارگران و متخصصان در رشته های مربوطه و ابداع وسایل و تجهیزات جدید و بکارگیری فن آوریهای نوین، این گونه ساختمانهای مسکونی و یا عمومی در مدت زمان کمتنر و با صرفه و ایمنی بیشتر ساخته می شوند.
در این روش از قطعات آماده شده از قبیل بلوکها، تیرچه ها، پانلهای پیش ساخته، تیرها و ستونهای فلزی و بتنی، شبکه های فلزی، قطعات گچی و بتنی و… استفاده میشود. و اکثر عملیات با استفاده از تجهیزات و لوازم کارگاهی بطور مکانیکی انجام می شود.
انواع کفراژهای یکپارچه فلزی از قبیل کفراژهای صفحه ای، تونلی، لغزنده و کفراژهای مدوله و کفراژهای ساخته شده از مواد سبک و همچنین کفراژهای پلاستیکی و بازشو و لغزنده ها نیز در این روش جهت بتن ریزی سریع ساختمانها در چهار فصل سال مورد استفاده قرار می گیرند.
تعداد تخصصها و افراد کارگر در این روش از نظر کمیت کمتر از روش های قبل است، ولی از نظر کیفیت باید از افراد متخصص در سطح بالای مهارت و دقت فنی استفاده شود.
سرعت اجرای کار در این روش بین 9 تا 14 ساعت برای هر متر مربع می باشد. با برنامهریزی مناسب و بکارگیری فناوری های مناسب، این روش می تواند با پیشسازیهای سنگین نیز رقابت نماید. در حالی که تعداد کارگران ماهر و نیمه ماهر آن در مقایسه بیشتر بوده ولی سرمایه گذاری اولیه کمتر از روش های پیش ساخته میباشد.
در صورتی که بیش از 50 درصد عملیات ساختمانی در کارخانه ساخته شود به سیستم ساختمانی صنعتی اطلاق می شود.
استفاده از روشهای پیش ساخته سنگین در مورد ساختمانهای پیش از یک طبقه مفهوم دارد و در آن کلیات قطعات ساختمان از قبیل دیوارها، نماها، سقف ها و پلکانها و غیره در کارخانه بتنی، پیش ساخته می شود و توسط ماشین های سنگین به کل کارگاه ها حمل و نصب می گردند.
حمل قطعاتی که دارای وزنی تا 12 تن می باشند توسط تریلی و برپایی آنها به جرثقیل های سنگین ثابت و یا متحرک نیاز دارد.
به دلیل سنگینی وزن قطعات، فاصله حمل تا 60 کیلومتر از محل کارخانه، حرفه اقتصادی دارد و جهت بیشتر از آن می بایست توجیه اقتصادی لازم آنرا مد نظر قرار داد.
هزینه احداث کارخانه و یا به نوعی سرمایه گذاری اولیه در سیستم پیش ساخته سنگین بالا بوده و مستلزم برای مکانی و اقتصادی دقیقی می باشد. به تجربه ثابت شده است که برای احداث کارخانجات پیش ساخته سنگین، حداقل یک یا دو پروژه مسکونی با حدود هزار واحد و یا هر پروژه دیگر با متراژ زیربنای حدود 100000 مترمربع در شعاع عملکردی 60 کیلومتر مورد نیاز است.
کارخانه قطعات بتنی تهران، وابسته به سازمان ملی زمین و مسکن که از سیستم آلمانی کستینگ استفاده می نماید در طبقه بندی سیستم پیش ساخته سنگین قرار دارد.
در این سیستم وزن قطعات حداکثر 5 تن می باشد. اسکلت ساختمان فلزی و یا بتنی است. سقف و دیوارهای خاری از قطعات بتنی و جدا کننده های داخلی از صفحات گچی مسلح شده و یا چوبی در نظر گرفته می شوند.
وزن قطعات نما و ابعاد آن بصورتی در نظر گرفته می شود که بالا بردن و نصب آنها با جرثقیلهای سبک امکان پذیر باشد.
با توجه به اسکلت فلزی و یا بتنی باربر که می تواند بصورت پیش ساخته و در کارخانه انجام پذیرد محدودیتی از نظر ارتفاع طبقات وجود ندارد. منظور شدن ابعاد ستونهای بتون آرمه در طبقات پائین از عوامل تعیین کننده ارتفاع این گونه اسکلت ها است و در ساختمانهای بالاتر از 50 طبقه قابل ملاحظه می باشد در اتصال قطعات پیش ساخته نما باید دقت بسیار زیاد نمود زیرا، در زلزله ارمنستان اکثر قطعات پیش ساخته از نما جدا شده و مشکلات زیادی ببار آورد.
این گروه پیش سازیها بیشتر در مورد ساختمانهای یک طبقه و یا جهت نماسازیهای ساختمانهای بلند مرتبه با اسکلت فلزی و یا بتنی بکار گرفته می شوند. جهت ساخت مدارس و خانه های بهداشت روستایی، استراحت گاههای خارج از شهر و یا خانه های متحرک (Mobile Homes) می توان از این روش استفاده نمود.
اسکلت باربر ساختمان و سقف و دیوارهای خارجی و داخلی از یک ماده و یا ترکیبی از مواد و فلزات سبک نظیر آلومینیوم، چوب، فایبرگلاس، ورقهای فلزی فرم داده شده، فیبر، فرآورد های پتروشیمی، بتن متخلخل، بتن سبک و… ساخته شده اند.
از نظر وزنی پیش ساخته های سبک بصورت قطعه و یا ترکیب یکپارچه کمتر از دوتن در نظر گرفته می شوند. بطوریکه حمل و نقل آنها با بالابرهای برقی و یا مکانیکی و جرثقیل های سیار کوچک امکان پذیر است.
برای امکان موقت و اضطراری و خانه های کچی و دارس و درمانگاهها نیمه موقت و استقرار پرسنل کارگاههای ساختمانی می توان از این روش بخوبی استفاده کرد. در جریان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران بکارگیری این نوع روش، موقعیتهای مناسبی را در صرفه جویی زمان و سرعت پوشش مکانی بوجود آورد.
در صورتی که در اجرای ساختمان با این روش و بکارگیری جزئیات اجرایی مناسب دقت شود، بعد از نصب در یک مکان و پایان عملکرد کاربری آن، می توان ساختمان را با حداقل ضایعات بازکرده و قطعات آنرا بصورت مجزا به محل دیگری برای نصب و استفاده مجدد حمل کرد.
صنایع پیش ساخته سبک به روش پانلهای ساندویی یا (3D Panel) که از آخرین پدیده های صنعت ساختمانی بشمار می رود، از جمله دست آوردهایی است که همزمان با افزایش نیاز به مسکن، سرعت فوق العاده در اجرای برنامه های ساخت و ساز بوجود آورده است. با بررسی های مقدماتی که از سال 1372 آغاز گردید، صنعت پیش ساخته سبک در ایران و جهان مورد مطالعه قرار گرفت و متعاقب آن ایده استفاده از صنعت پیش ساخته سبک شکل گرفت که مزایای عمده آن سبکی وزن ساختمان، سرعت، مقاومت و کیفیت بود.
پی آمد مطالعات انجام شده مقدماتی، بررسی منابع برای کسب دانش فنی و انتقال تکنولوژی بود. با ارزیابی تکنولوژی موجود در کشورهای اروپایی و استعلام بهای خرید کارخانه و انتقال تکنولوژی، گرایش به ساخت داخل بوجود آمد که نتیجه آن صرفه جویی قابل توجهی در هزینه های راه اندازی کارخانه و عدم وابستگی به کشورهای صنعتی بود. سیستم ساختمانی پیش ساخته با پانل های ساندویچی با دو لایه شبکه های مش در طرفین و لایه مبانی عایق از فوم پلی استایران یکی از اختراعات جدید و پیشرفته ای است که در بسیاری از کشورهای پیشرفته، برای احداث ساختمانهای ویلایی و بلند مرتبه ارزان قیمت مورد توجه و استقبال فراوانی قرار گرفته است.
ساندویچ پانل به تناسب نیاز در اندازه های مختلف تولید شده و کاربردهای گوناگونی در دیوارهای باربر جدا کننده، کف یا سقف و دیوار خارجی دارند.
در هنگام احداث بنا، ابتدا کف سازی شده و شالوده با میل گرد انتظار آماده میشود سپس پانلهای ساندویچی در امتداد شالوده داخل آرماتورهای انتظار قرار گرفته و به یکدیگر بسته می شوند.
پانل های سقف نیز کاملاً تراز شده و با مفقول های تقویت روی دیوارها نصب میگردند.
پس از نصب تاسیسات و برش کلیه بازشوها شامل درها و پنجره ها، بتن پاشی سطوح داخل و خارج انجام (البته ساندویچ پانلهائی که با دو ورقه گالوانیزه ساده و یا رنگی پوشش داده شده باشند دیگر هیچ نیازی به انجام نمای خارجی و داخلی ندارند و خود استحکام و زیبایی لازم را دارند) و در نهایت عملیات تکمیلی روی سطوح انجام می شود.
در ساختار کلی صنعت پیش ساخته سبک، سه رکن اصلی وجود دارد:
مهمترین رکن این صنعت توان تولید قطعات پیش ساخته است به نحوی که وابستگی به کشورهای خارجی نداشته باشیم و هم اکنون ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز کارخانه اعم از (ماشین های تمام اتوماتیک تولید مش، تولید پانل و بلوکهای پلی استایرن) با استعداد موجود ساخته شده و قابل بهرهبرداری می باشد.
اجرای طرحهای ساختمانی به نوبه خود از اصول فنی و اجرایی، طراحی و استانداردهای خاصی تبعیت می نماید روش اجرا، تجهیزات، مدیریت و برنامه های آماده سازی و تجهیز کارگاه با توجه به تفاوت آن با روش های سنتی موجود تجربه شده است و تا کنون پروژه های انبوه سازی متعددی در نقاط مختلف کشور اجرا گردیده است.
فعالیتهای این بخش در زمینه های تدوین دانش فنی و استانداردسازی، توسعه، بهینهسازی و طراحی است و تولید پانلهای ساندویچی و اجرای ساختمانهای پیش ساخته سبک براساس اصول طراحی ساختمان و عملکرد سازه ها انجام می شود و الزاماً تدوین آئین نامه ها و ضوابط سازه ای و استانداردسازی آن از ارکان مهم این صنعت به شمار می رود.
- کاهش زمان احداث
- کاهش قیمت تمام شده
- کاهش وزن عمومی ساختمان
- بهره برداری بهینه از فضا
- افزایش سرعت در تجهیز کارگاه (در حجم انبوه سازی)
- کاهش مصرف مصالح و جلوگیری از دو ریز مصالح و منابع ملی
- تقلیل حجم پی ها
- اقتصادی بودن حمل و نقل
- مقاومت بهتر در مقابل زلزله (اتصالات فیکس و نیز پیوستگی سازه)
- عایق بودن در مقابل حرارت و برودت
- دوام در مقابل آتش سوزی
- انعطاف پذیر بودن معماری ساختمان
- مقاومت و نفوذناپذیری ساختمان در مقابل حشرات، قارچها و عوامل طبیعی و…
- کنترل کیفیت متمرکز در کارخانه (به دور از مشکلات اجرایی، منطقهای، اقلیمی)
- امکان بازکردن اجزای مختلف ساختمان و حمل و نقل و نصب آن در محل مورد نیاز دیگر و استفاده مجدد (البته بیشتر در مورد ساختمانهای یک طبقه که قابلیت و زیبایی خود را حفظ کرده باشند).
نیاز روز افزون به مسکن، مدرسه و… بدون شک روش های سریع، آسان و ارزان مسکن را اقتضا می نماید. ابداع روشهای این چنین در تولید انبوه مسکن به استعدادهای فنی و مهندسی کارا نیاز دارد و بکارگیری این استعدادها می بایست با ملاحظات اقتصادی توام باشد.
بررسی های انجام شده در زمینه های تقاضای بازار، توان فنی و حرفه اقتصادی که از آن است که صنعت پیش ساخته سبک در تمامی ابعاد قابل توجیه است و طراحی و اجرای موفق آن می تواند پاسخگوی نیازهای جامعه باشد.
«تکنولوژی صنایع پیش ساخته در صنعت ساختمان»
افزایش روز افزون جمعیت و تقاضای شدید برای شرایط بهتر اقتصادی و زندگی آسوده تر در محیطی امن و سالم، به راه حل های اقتصادی ویژه ای در زمینه صنعت ساختمان نیاز دارد، در این زمینه طرح جامعی که ضمن اقتصادی بودن و زمان کوتاه ساخت، از کیفیت برتر و ایمنی بالائی برخوردار باشد مورد استقبال دست اندرکاران، صاحبنظران، کارفرمایان و مصرف کنندگان قرار خواهد گرفت استفاده از صنایع پیش ساخته به طور اعم و بتن پیش ساخته به طور اخص می تواند پاسخ مثبتی در جهت تامین نیازهای انسان امروزی در این زمینه باشد.
با توجه به خاصیت شکل پذیری بتن، قطعات پیش ساخته را می توان در قالب های متنوع جای داد. طراحی مناسب این قالبها می تواند پاسخگوی نیازهای سازه های از یک سو و نیازهای معماری از سوی دیگر باشد. در نتیجه می توان المان های سازهای مقاوم و با دوام و در عین حال شکیل و زیبا را همزمان در یک قطعه بتنی پیش ساخته طراحی و به سادگی اجرا نمود.
کنترل دقیق کیفیت بتن در قطعات پیش ساخته (به سبب تولید انبوه آن در خط تولید کارخانه) موجب افزایش ضریب اطمینان و در نتیجه کاهش هزینه های طراحی و ساخت می شود.
امروزه پیش ساختهسازی یکی از روشهای مرسوم در صنعت ساخت وساز میباشد. با بهره گیری از تکنولوژی روز، سیر صعودی استفاده از قطعات پیش ساخته در امر ساخت و ساز با شتاب چشمگیری ادامه دارد. در دوره کنونی، انواع مختلفی از قطعات پیش ساخته در بسیاری از بناها، مورد استفاده قرار می گیرند. این صنعت بخصوص در هنگام وقوع حوادث غیر مترقبه و پدیده های ناگوار طبیعی، ارزش بیش از پیش خود را آشکار می سازد. سازه های امروزی شامل ساختمانهای مسکونی و اداری، اسکلت فلزی برجها، سازه های فضایی، استادیوم های ورزش، سالن های صنعتی، قطعات پلها و تونلها نماهای ساختمانی، قطعات غیر باربر داخلی ساختمان، شبکه های آبرسانی و فاضلاب، خطوط انتقال نیرو، فرودگاهها پارکینگ های چند طبقه، دیوارهای حائل و صدها نمونه دیگر، مظاهری از این صنعت پیشرفته در جهان می باشند.
همزمان با روند رو به رشد استفاده از فولاد و بتن در سازه های پیش ساخته بکارگیری مصالح جدید با مشخصات کیفی مطلوب به کاهش هزینه، کاهش زمان ساخت، سهولت اجرا و تنوع سیستم سازه ای منجر گردیده و همراه با معماری زیبا و مطلوب صنعت ساختمان را با شکوفایی مناسبی روبرو نموده و به عصر تحولات طلایی در این زمینه نزدیک می کند.
دسته بندی | مدیریت |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 16 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 30 |
مدیریت حافظه برای سیستم های چند رشته ای نرم افزار SDSM
خلاصه:
زمانیکه سیستم های حافظه اشتراکی گسترده نرم افزار (SDSM) چند رشته ای را با بهره برداری از چند پردازشگرهای متقارن فراهم می آورد، اعتراض کردن چگونگی حفظ سازگاری حافظه سازگاری حافظه در راه ایمن است، که به عنوان “ مسئله روز آمد صفحه اتمی” شناخته شده است. در این مقاله، نشان می دهیم که در این مسئله می تواند از طریق خلق دو راه قابل دستیابی مستقل به صفحه فیزیکی و از طریق نسبت دادن مجوزهای متفاوت دستیابی به آنها تجزیه شود. به ویژه، ماسه روشن جدید را با کاربرد سیستم ارتباطی درون پردازشی حافظه اشتراکی V، فراخوانی سیستم جدید molupo و فراخوانی سیستم دو شاخه D علاوه بر کاربرد روش شناخته شده نقشه پردازی فایل پیشنهاد می دهیم. سهم اصلی از این مقاله معرفی راه حلهای متنوع به مسئله روز آمد صفحه اتمی و مقایسه مشخصه هایشان است. تجربیات و آزمایشات برای دسته ای بر پایاه لینوکس SMPS و سیستم ثابت IBM sP Hawk انجام می شود و نشان می دهد که روشهای پیشنهاد شده بر عقب کشی های از روش طراحی قایل غالب میگردد مثل هزینه بالای ارزشدهی آغازین و پاکسازی قطرنها نگاهی میانگیر اضافی به ویژه، روش کاربردی فراخوانی سیستم دو شاخه O فضای کلی نشان را به کاربرد عملی حفظ می کند.
1- مقدمه
سیستم های حافظه اشتراکی گسترده نرم افزار سکوی قدرتی شده است تا فضای نشانی اشتراکی را روی معماریهای حافظه اشتراکی فراهم گردد. سیستم های اولیه SDSM مثل IVY [1] ، طریقه واسطه ای [2]، [3] Munin، و Treadmark[4] گروه های غیر پردازش را می پذیرند، بنابراین تنها یک رشته را در جریان روی گره مجاز میگرداند به طور رایج، جنس ریر پردازنده های خارج از قفسه و ترکیبات شبکه به طور گسترده به عنوان بلوکهای ساختمای برای کامپیوترهای موازی به کار برده می شود. این روند سیستم های دسته ای را شکامل چند پردازشگر متناسب سکوهای جذاب برای محاسبه عملکرد بالا ساخته است. به هر حال، سیستم های اولیه تک رشته ای شده خیلی محدود به بهره داراست چند پردازشگر در رشته های SMP می شوند. نسل بعدی سیستم های SDSM مصل Quark[5]، [6] Brazos ، رشته های DSM[7]، Murk[8] آگاه از چند پردازشگرهایی هستند که آنها بوسیله چند پردازشگر یا چند رشته بهره برداری می گردد. به طور کلی، سیستم های بر پایه پردازش ساده و طبیعی ظرفیت بالای کلید زنی و تأخیرر رابطه ای اضافی درون پردازش را در یک گروه تجربه و آزمایش می کنند، بنابراین تمرکز، در این مقاله سیستم های چند رشته ای SDSM است.
خیلی از سیستم های تک رشته ای SDSM در سطح کاربر از طریق کاربرد مکانیزم گرداندن خرابی صفحه تکمیل و اجرا می شوند این نوع از SDSM دسترسی کاربرد غیر ممتاز را به صفحه اشتراکی از طریق گرفتن علامت SIGSEGV و کاربرد تعیین شده گرداننده علامتی روز آمد را در صفحه غیر معتبر آشکار می گرداند. از نقطه نظر کاربرد، این صفحه روز آمد اتمی است زمانیکه کنترل صفحه به کاربردی تنها بعد از گرداندن علامت برگردانده می شود و کاری روی خرابی تکمیل می کند. به هر حال، جریان گرداندن خطای قرار دادی در محیط های چند رشته ای موفق نخواهد شد زیرا دیگر رشته ها احتمالاً سعی در دستیابی صفحه معین در طی دوره روزآمد دارند. سیستم SDSM با برهانی روبرو می گردد زمانیکه چندین رشته با دستیابی به صفحه غیر معتبر در فاصله کوتاه کامل می گردد. در دستیابی اول به صفحه غیر معتبر، سیستم باید صفحه قابل نوشتن را با جایگزینی مورد معتبر برقرار گرداند. متأسفانه این تغییر همچنین رشته های کاربردی دیگر را به دستیابی صفحه معین مجاز می گرداند. این پدیده به عنوان صفحه ای روز آمد شناخته شده است و مسئله صحیح(7) یا حوزه شرایط mmapo تغییر می گردد. به طور خلاصه، با این مسئله روز آمد صفحه اتمی را فرا می خوانیم راه حل معروفی به این مسئله از طریق سیستم های چند رشته ای SDSM عمده مثل Treadmark[9] ، [6]Brazos وstnings[10] منطبق می شود که طراحی فایل به دو نشانی متفاوت واقعی است. حتی از طریق روش نقشه برداری محیط کاری احتمالاً تحت تأثیر عملکرد این سیستم ها است. روش نقشه برداری فایل به طور ضعیف در برخی موردها اجرا می گردد و برای مثال، سیستم IBMSP Night Hawk با ویرایش Aix 4.3.3PssP این مشاهده تحقیق دیگر راه حل ها را به مسئله روز آمد صفحه اتمی موجب می گردد. به هر حال، نقشه برداری فایل هزینه ارزش دهی بالای آغازین را دارد و فضای قابل دسترسی را کاهش می دهد زیرا SDSM و بخش عمل فضای نشانی است.
ما علت مسئله روزآمد صفحه اتمی را ذکر می کنیم که SDSM و بخش عملی همان صفحه نشانی است. زمانیکه تغییرات SDSM صفحه قابل نوشتن است، صفحه همچنین به کاربرد قابل دسترسی است. راه حل کلی به این مسئله جداسازی فضای نشانی کاربردی از فضای نشانی سیستم برای حافظه فیزیکی است و مجوز دستیابی متفاوتی تکمیل می شود، نشانیهای مهارتی متفاوت احتمالاً مجوز دستیابی متفاوتی دارند حتی اگر آنها به صفح فیزیکی یکسان رجوع کنند. سپس، سیستم می تواند روزآمد بودن صفحه اتمی را از طریق تغییر مجوز دستیابی از صفحه مهارتی در فضای نشانی کاربرد ضمانت کند بعد از اینکه آن روز آمد بودن صفحه را از طریق فضای نشانی سیستم تکمیل می کند. در این مقاله، ما سه راه حل جدید را با کاربرد سیستم ارتباطی درون حافظه اشتراکی، فراخوانی سیسستم mdupo جدید برای نسخه برداری فهرست صفحه، و فراخوانی دو شاخه سیستم O علاوه بر راه حل شناخته شده با کاربرد نقشه برداری قایل پیشنهاد می دهیم. سهم عمده از این مقاله ارائه راه حلهای متنوع به مسئله روز آمد صفحه اتمی است که با مشخصه هایشان مقایسه میگردد. به هر حال، آن مشاهده شده است که آن همیشه ممکن است تا همه آنها را در سیستم دسته SMP در نتیجه محدودیت های متنوع سیستم اجرایی تکمیل گردد. آزمایشاتی روی دسته ای براساس سینوکس ورودی دستگاه IBM SP2 نشان می دهد که روشهای پیشنهاد شده بر عقب کشی هایی از روش نقشه برداری فایل غالب می گردد مثل ارزش دهی آغازین بالای اضافی و پاک زنی و حافظه نگاهی میانگیر اضافی. بویژه، کاربرد روش فراخوانی سیستم شاخه ای o فضای کلی نشانی را به کاربرد نگه می دارد.
این مقاله به شرح ذیل سازماندهی می شود. در بخش دوم، ما از مسئله روز آ,د صفحه اتمی بحث می کنیم. ما به طور خلاصه سیستم SDSM خودمان را در بخش سوم معرفی می کنیم و چهار روش را ارائه می دهیم که مسئله را در بخش چهارم حل می کند چهار روش را از طریق کاربرد نشانه معیار ریز بررسی می کنیم و نتایج آزمایش را با چندین کاربرد در بخش s ارائه می دهیم. بخش 6 خلاصه ای از مقاله است.
2- مسئله روز آمد صفحه اتمی
جریان گرداندن خطای صفحه واقعی از SDSM بر پایه صفحه قراردادی در شکل 1 روشن می شود. به طور کلی این نوع از کاربردهای SDSM و SIGIO و علامتهای SIGSESV برای تکمیل پروتکولهای سازگاری حافظه است. زمانیکه عملکرد صفحه غیر معتبر اشاره شده از طریق A قابل دستیابی است، سیستم عملی علامت SIGSEGV و دسته هایی روی کنترل برنامه به SDSM از طریق راه انداختن برنامه در حافظه با کارانداز کاربر تعیین شده SIGSEGV تولید می گردد. درون کارانداز، سیستم صفحه قابل نوشتنی از طریق خلق متحرک صفحه بی نام یا از طریق بازیابی کردن صفحه از مخزن حافظه اشتراکی اختصاص می دهد که در مرحله ارزش آغازین آماده می شود. سپس سیستم بیشترین صفحه روز آمد را از گروه جزئی درخواست می کند و منتظر صفحه می گردد. زمانیکه درخواست صفحه به گروه جزئی میرسد، سیستم اجرایی جزئی علامت SIGIO و راه انداز کاربر تعریف شده SIGIO که به درخواست کمک می کند تولید می گردد. بعد از آن، SDSM محلی صفحه غیر معتبری به مورد جدید جایگزین می کند و صفحه خوانا را با کاربرد فراخوانی سیستم mprotecto بر قرار می کند.
در سیستم تک رشته ای، این صفحه روز آمد با توجه به کاربرد عملی اتمی است زمانیکه مجموعه هایی از عملیات را اجرا می کند. از لحاظ اتمی. به هر حال، تضمین نشده است زمانیکه چندین رشته دسترسی را کامل می گرداند. به منظور ضمانت صفحه روز آمد اتمی، رشته های دیگر باید از دستیابی به صفحه جلوگیری شود در حالیکه رشته در انتظار صفحه معتبر است. چندین راه حل ممکن می تواند به طریق زیر طبقه بندی شود:
· معلق نگه داشتن همه رشته های کاربردی زمانیکه سیستم به صورت روزآمد صفحه غیر معتبر پایان می یابد.
· اصلاح فهرست گر os که رشته هایی را فهرسست بندی نمی کند که احتمالاً قابل دستیابی به صفحه غیر معتبر است
·تکمیل بسته رشته جدید (7و5)
·نقشه کشی یک فایل به دو نشانی مهارتی و تعیین حواز متفاوت دستیابی به آنها.
روش اولیه قدرت مدارانه همه رشته های کاربردی را به طور موقتی از طریق پخش علامت SIGSTOP در طی دوره روزآمد کردن صفحه به طور معلق حفظ می گردد و رشته هایی مجدداً بعد از روز آمد کردن صفحه بر میانگیزد تا کامل شود. این روش خیلی ساده است اما آن حتی اجرای رشته های غیر مربوطه را به صفحه مسدود می گرداند در نتیجه، این روش بهره برداری cpu را به طور متنوع کاهش میدهد و برتری مورد انتظار ضعیف است. نگرش ثانوی اصلاح شالوده os است تا تنها رشته هایی را فهرست بندی کند که قابل دسترسی صفحه یکسان نیست. Murks[8] این نوع از سیستم است حتی این نگرش مؤثر است، و آن به محل پذیری سیستم صدمه می زند. مورد سوم تکمیل بسته رشته جدید برای کنترل فهرست بندی رشته در سطح کاربر است. رشته های DSm[7] و کوآکس(5) دو سیستم شناخته شده هستند اما آنها محل پذیری ندارند.
دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
فرمت فایل | doc |
حجم فایل | 172 کیلو بایت |
تعداد صفحات فایل | 103 |
بررسی میزان و نحوه گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطه ناحیه 2 شهر یزد
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول : مبادی تحقیق
1- مقدمه 1
2- موضوع تحقیق و تبیین آن .............................. 3
3- بیان مسأله مورد پژوهش (مشکل چیست؟)..................... 5
4- انگیزه محقق در انتخاب موضوع........................... 7
5- هدف تحقیق 8
6- ضرورت تحقیق (اهمیت مسأله مورد پژوهش)............... 9
7- واژه ها و اصطلاحات این تحقیق ..................... 11
فصل دوم : بررسی پیشینه پژوهش
الف- سابقه نظری تحقیق ................... 12
تاریخچه ................................. 21
ب- سابقه عملی تحقیق ..................... 24
1- بررسی پژوهشهای مشابه موضوع تحقیق در جهان 24
2- بررسی پژوهشهای مشابه موضوع تحقیق در ایران 29
3- بررسی پژوهشهای مشابه موضوع تحقیق در محل تحقیق 34
ج- نقد و بررسی پژوهشهای انجام شده مشابه موضوع تحقیق 36
فصل سوم:روش تحقیق (متدلوژی)
الف- فرضیات ............................. 37
1- تعریف فرضیه 37
2- انواع فرضیه 37
3- فرضیات این تحقیق ............................... 38
4- سؤالات پژوهشی 38
ب- جامعه آماری و نمونه گیری ............. 39
1- تعریف جامعه آماری .................... 39
2- جامعه آماری این تحقیق ................ 39
3- تعریف نمونه گیری...................... 39
4- انواع نمونه گیری...................... 40
5- نمونه گیری در این تحقیق .............. 40
ج- جمع آوری اطلاعات....................... 43
1- تعریف روش جمع آوری اطلاعات ............ 43
2- انواع روشهای جمع آوری اطلاعات ......... 43
3- روش جمع آوری اطلاعات در این تحقیق...... 47
4- تعیین روایی روش جمع آوری اطلاعات ...... 47
5- تعیین پایایی روش جمع آوری اطلاعات...... 48
د- روش تحقیق ............................ 48
1- تعریف روش تحقیق ...................... 48
2- انواع و روش های تحقیق ................ 49
3- نوع و روش این تحقیق .................. 50
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات
الف- تجزیه و تحلیل سؤالات چند جوابی پرسشنامه (با جدول فراوانی و درصدی و رسم نمودار ستونی)...... 51
ب- تجزیه و تحلیل سؤالات تشریحی پرسشنامه (با جدول فراوانی و درصدی)................................... 68
ج- تجزیه و تحلیل فرضیات (با جدول فراوانی و درصدی و رسم نمودار دایره ای )........................ 71
فصل پنجم: تفسیر نتایج پژوهش
1- نتیجه تحقیق........................... 78
الف- نتایج کلی و فرضیات.................. 78
ب- نتایج کلی سؤالات تشریحی................ 80
2- پیشنهادات و نظرات اصلاحی............... 82
الف- پیشنهادات محقق...................... 82
ب- استنتاج کلی از پیشنهادات پاسخ دهندگان. 83
3- مقایسه نتایج این تحقیق با پژوهشهای مشابه این موضوع 84
4- محدودیت ها و مشکلات این تحقیق.......... 86
5- فهرست منابع(کتابنامه)................. 87
6- پیوست(ضمائم)
نمونه پرسشنامه
چکیده :
امروزه در سراسر جهان مسئله فراغت از جایگاه خاص برخوردار است ،پیشرفت صنعتی و اقتصادی در سال های اخیر که رفاه و آسایش بیشتری را به ارمغان آورده است و به شمار بیشتری از مردم این امکان را بخشیده است که نسبت به گذشته بخش بیشتری از اوقات خود را به امور معنوی – فرهنگی بپردازند.
در واقع نوع گذراندن اوقات فراغت بازندگی معنوی و فرهنگی هر جامعه بسیار نزدیک است همین امر ارتباط تنگاتنگ جوامع آگاه را برآن داشته تا با اجرای سیاستهای مناسب فرهنگی ،ورزشی ،اتخاذ روش تشویق آمیز و مانند اینها از هدر رفتن آن جلوگیری کند .
این تحقیق با طرح این سؤال که در دانش آموزان دختر مقطع متوسط ناحیه 2 شهر یزد اوقات فراغت خود را به انجام چه کارهایی می پردازند ؟ آغاز می شود و با هدف بررسی چگونگی نحوه ی گذراندن اوقات فراغت و نوع فعالیتهای فراغت و کم و کیف پرداختن به هر کدام از فعالیت های فراغت و تعیین علایق دانش آموزان و نیز بررسی میزان دخالت امکانات در نحوه ی گذران اوقات فراغت می باشد.
این تحقیق شامل 7 سؤال پژوهشی که میزان اوقات فراغت ،سهم والدین و همسالان، تلویزیون ، اینترنت ،موسیقی ،... ،مطالعه ی علمی و غیر علمی و نیز رضایت دانش آموزان از نحوه ی گذران اوقات فراغتشان ،خواست و انتظاراتشان از مسؤلان را می سنجد که نتایج بطور کامل در فصل پنجم آمده است .
اطلاعات این تحقیق از طریق پرسشنامه جمع آوری گردیده است و در قالب جداول فراوانی ،درصدها ،نمودارها تجزیه و تحلیل شده است .
جامعه آماری نیز 120 نفر از دانش آموزان دختر مقطع متوسط ناحیه 2 شهر یزد هستند که بصورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند و پایایی تحقیق هم از طریق آلفای کرابناخ (69%)سنجیده شد.
1- مقدمه :
در سایه ی تحولات عظیم علمی و فناوری های جدید در جهان امروز پدیده ای بنام اوقات فراغت شکل گرفته است پدیده ای که از یک سو زمینه ای مناسب برای رشد ابعاد مختلف وجود آدمی و رسیدن به کمال و سعادت است و بستری مطلوب برای رشد و شکوفایی استعدادهای نهفته در درون و از سوی دیگر آبستن مشکلات جدی و جدیدی برای نسل امروز و نسل های آینده است که اگر با علم و آگاهی با آن روبرو نشویم و برنامه ای مدون و منظم برای برخورد با آن نداشته باشیم ،دچار صدمات و لطمات جبران ناپذیری خواهیم شد .
توجه به این نکته بسیار مهم است که اوقات فراغت بخش جدایی ناپذیر زندگی امروزی است که نحوه ی گذراندن آن هم ممکن است باعث سلامت ،رشد و کمال فرد شود و هم موجب کندی ،انحراف و انحطاط آدمی گردد بخصوص در دوره ی نوجوانی ،اوقات فراغت اهمیت زیادی دارد زیرا نوجوان از یک سو مایل به برقراری ارتباط با دیگران ،به ویژه همسالان است ،از یکنواختی گریزان است و در کارها و امور زندگی خود تنوع می خواهد و از سوی دیگر هنوز به پختگی کامل نرسیده است اگر نوجوان برای گذراندن اوقات فراغت ،درست راهنمایی نشود ممکن است به انجام اموری گرایش پیدا کند که آثار نامطلوبی برای او خواهد داشت .
والدین باید در داخل منزل فضایی بوجود بیاورند که نوجوان بخشی از اوقات خود را در کنار پدر و مادر بگذراند درست است که او به همسالان و دوستان گرایش بیشتری دارد ولی اگر والدین با وی ارتباط عاطفی و اجتماعی مناسب داشته باشند نوجوان با آنان هم صحبت می شود ،از گفتگو با آنان لذت می برد و در برقراری ارتباط با دیگران نیز افراط یا تفریط نمی کند از طرف دیگر چون نوجوان در طول روز در مدرسه به سر می برد و در بیرون از مدرسه نیز عمدتاً با دوستان خود ارتباط دارد ،نقش مدرسه در راهنمایی او برای گذراندن اوقات فراغت بسیار مؤثر است مدرسه می تواند فعالیت های فرهنگی و تفریحی سالم پیش بینی کند و بطور غیرمستقیم رفتارهای دینی ،اجتماعی و فرهنگی مورد انتظار را در دانش آموزان تقویت نماید بویژه در ایام تابستان که دانش آموزان از درس و بحث و تکلیف رسمی فارغ شده اند تنظیم برنامه ی مناسب برای اوقات فراغت آنان لازمه ی رشد و کمال ایشان است والدین و مربیان نباید بطور افراطی در کارهای نوجوان دقیق شوند ، ولی بررسی ،قضاوت و داوری درباره ی رفتار او و نحوه ی سپری نمودن اوقات فراغت را همیشه در نظر داشته باشند.
2- موضوع تحقیق و تبیین آن:
موضوع تحقیق :"بررسی میزان و نحوه ی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطه ناحیه 2 شهر یزد"
تبیین موضوع تحقیق :
فراغت در لغت آسودگی و آسایش معمولاً در مقابل اشتغالات و درگیری های روزمره که نوعاًموجب خستگی می گردد بکار می رود اما فراغت از دیدگاه جامعه شناسی به این استنباط عام محدود نمی شود و تعریف و تبیین آن عملاًبه گشایش باب ویژه ای در حوزه ی این علم تحت عنوان جامعه شناسی فراغت انجامیده است اوقات فراغت را می توان مهم ترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشر دانست این اوقات مستعد است که برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود ،برای عالمان دقائق تفکر و تعمق و برای هنرمندان زمان ابداع و ساختن باشد .
در عین حال برای عده ای نیز اوقات فراغت ملال آورترین لحظه هاست اوقات فراغت از دیدگاه های متفاوت تعاریف متمایزی می یابد اما اغلب در این مورد اتفاق نظر دارند که این اوقات عبارتست از ساعاتی که باید بدون اجبار صرف اموری شود که شخص به آن تمایل دارد تا حد ممکن نباید باشد یا منبع درآمدی برای شخص محسوب گردد بلکه به سبک تنوع ،ایجاد سرگرمی و فراهم آوردن امکانات رشد فکری و جسمی در راستای تعادل و رسیدن به ارزشهای معنوی منجر گردد حال این سؤال پیش می آید که نوجوانان و جوانان اوقات فراغت خود را صرف چه کاری می کنند؟آیا بدنبال بدست آوردن نشاط و تجدید قوای جسمی و روحی خود می کنند یا فراغت آنان صرف از خود بیگانگی و مترادف بیکاری قرار می گیرد؟
این مهم است که این اوقات اگر بصورت صحیح و اصولی مورد بهره برداری قرار گیرد می تواند بخشی از مشکلات اجتماعی و فرهنگی و آموزشی ها را پاسخ دهد و نیز می تواند مانعی برای بروز رفتارهای نابهنجار در نوجوانان و جوانان ،این آینده سازان واقعی جامعه قرار گیرد برنامه ریزی های علمی و سازنده برای گذراندن اوقات فراغت می تواند جوانان و نوجوانان یک جامعه را اعم از دختر و پسر در جهت رشد شخصیت و نیروی خلاق از پیش برد و در عین حال بی توجهی نیز ممکن است سبب تزلزل شخصیت ،انحراف ،کجروی و در نتیجه به هدر رفتن نیروی فعال او شود.
بنابراین سؤال اساسی که در این تحقیق مطرح می شود این است که :
دانش آموزان دختر مقطع متوسطه ناحیه 2 شهر یزد اوقات فراغت خود را صرف چه اموری می کنند ؟ چرا؟
3- بیان مسأله مورد پژوهش (مشکل چیست؟)
اوقات فراغت را می توان مهم ترین و دلپذیرترین اوقات آحاد بشر دانست این اوقات مستعد است برای مؤمنان لحظه های نیایش با معبود برای عالمان دقائق تعمق و تفکر و برای هنرمندان زمان ساختن و ابداع باشد در عین حال برای عده ای نیز این اوقات ،به جای "فراغت"ملال آورترین لحظه هاست.
واقعیت های تاریخی حاکی از آن است که تا مدت ها بعد از انقلاب صنعتی کار همراه با استثمار شدید ،مجالی برای فراغت باقی نمی گذاشت اما به تدریج ساعات کار محدود شد و اوقات فراغت با ابعاد و معانی تازه خود در جامعه شکل گرفت از این جهت باید فراغت را پدیده ای متعلق به عصر جدید دانست چنانکه کارکردهای فراغت را "رفع خستگی و استراحت " ،تفریح و سرگرمی و بالاخره "رشد شخصیت و شکستگی آن "بدانیم طبیعی است نیاز به اوقات فراغت مربوط به قشر خاصی نیست ولی از آن جا که کشور ما در ردیف جوان ترین کشورهای دنیا به اوقات فراغت (با میانگین سنی 16 سال)می باشد هدایت و ایجاد امکانات برای گذراندن اوقات فراغت نوجوانان و جوانان می تواند در شکل گیری شخصیت آنان و سازندگی جامعه نقش بسزایی داشته باشد گفتنی است که یکی از مشکلات پایدار جوامع فعلی فراهم آوردن وسایلی است که نیاز به فعالیت های تفریحی سالم و کافی را تأمین نماید با این که فقدان وسایل تفریحی به هیچ وجه علت منحصر به فرد کجروی نیست غالباً یکی از موجبات آن محسوب می شود تحقیقات متعدد نشان داده است که رواج انواع تفریحات انحرافی در بسیاری از کشورهای غربی و در برخی از کشورهای در حال توسعه ناشی از نداشتن امکانات مناسب تفریحی ،عدم آگاهی ،نداشتن برنامه ی صحیح و نیز اجرای سیاستهای اجتماعی و اقتصادی نادرست در این زمینه است که موجب شده است بسیاری از نوجوانان و جوانان به سوی فعالیت ها و تفریحات ناسالم کشیده شوند پژوهشهای انجام شده در ایران حاکی از این مطلب است که بسیاری از موارد شدید انحرافات در میان نوجوانان و جوانان نتیجه فقدان برنامه ریزی صحیح جهت گذران اوقات فراغت بوده است استکبار جهانی تمام تلاش خود را معطوف کرده تا جامعه ی اسلامی را از داشتن نیروی انسانی مطلوب محروم سازد بنابراین جا دارد به منظور تحقق اهداف انقلاب اسلامی با سیاستگذاری و برنامه ریزی مناسب و وضع قوانین لازم توجه بیشتری به اوقات فراغت نوجوانان و جوانان شود عدم ارائه برنامه لازم و مناسب در این زمنیه موجب خواهد شد مروجین فرهنگ غرب با برنامه ریزی های جامع و منحرف کنندهی خود باعث رواج فساد و ابتذال میان قشر جوان و نوجوان شده ،اهداف شوم خود را تحقق بخشد.
4- انگیزه محقق در انتخاب موضوع
نوجوانی و جوانی فصل شورانگیز زندگی و مظهر نشاط و سازندگی اند روح لطیف و قلب ظریف نوجوانان و جوانان جلوه آفرینش و صحیفه مصفای هستی است جوانی تبلور شور و هیجان ، گذشت و ایثار ،قدرت و توان ،صداقت و صراحت،شجاعت و قاطعیت ،امید و آرزو ،عشق و محبت و خلوص و پاکی است .
در نگاه جوان شور زندگی و آهنگ سازندگی متجلی است پس با توجه به اهمیت و نقش نوجوانان و جوانان بعنوان نیروهای فعال و با توجه به خطراتی که بر سر راه این قشر وجود دارد چگونگی گذران اوقات فراغت اهمیت دارد که ما سعی کردیم ضمن این تحقیق یک نظر اجمالی از نحوه ی گذران اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد "ناحیه ی دو"داشته باشیم .
وجود ضرب المثل هایی چون شیطان همیشه برای دست های خالی کار بدی می یابد. و نیز بیکاری مادر همه بیماری ها است ضرورت توجه به اوقات فراغت و چگونگی گذران آن را یادآوری می کند ] در از دست دادن وقت و صرف بدان ماند که کسی را گویند که "این درخت را بر کن"هر چه او اندیشه کند که بر کند نتواند ،گوید صبر کنم تا قوت یابم ،پس هر قدر صبر کند درخت قوی تر گردد و او ضعیف تر و کندن آن درخت دشوارتر گردد[
در تعریف اوقات فراغت آمده که فراغت دانش آموزان بخشی از مدت زمان روزانه هفتگی ماهانه یا سالانه است که در طی آن فرد می تواند به فعالیت های دلخواه بپردازد بنابراین اوقات فراغت زمان آزادی است که آنان فارغ از تحصیل با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی بدنبال خواسته ها و علائل خویش می روند و یا آن را هدر می دهد.
5- هدف تحقیق :
الف- هدف کلی
بررسی میزان و نحوه ی گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر یزد
ب- اهداف جزئی
1- بررسی میزان اوقات فراغت دانش آموزان
2- بررسی سهم والدین و همسالان (دوستان ) در گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان
3- بررسی سهم تلویزیون ،اینترنت ،موسیقی و ... در گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان
4- بررسی سهم مطالعه ی علمی و غیر علمی در گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان
5- نقش ورزش و فعالیت های ورزشی در اوقات فراغت دانش آموزان
6- میزان رضایت دانش آموزان از نحوه ی گذران اوقات فراغتشان
7- خواست و انتظارات دانش آموزان از مسوولان در زمینه اوقات فراغت
6- ضرورت تحقیق (اهمیت مسأله مورد پژوهش)
بهره گیری مناسب از اوقات فراغت یکی از مشکلات اساسی و پایه ای جوانان است و این امر خود موجب تنش های فراوانی در زمینه انتخاب شیوه ی پر کردن اوقات فراغت می گردد که غالباً آنان را به اضطراب و نگرانی های بسیار دچار می کند و به از بین رفتن تعادل روحی آن ها منجر می شود جامعه شناسان فراغت معتقدند که در صورت فقدان برنامه و آماده سازی برای بهره برداری از اوقات فراغت ،فضای وسیع فراغت دشمن شماره یک انسان های جامعه خواهد بود این امر در مورد نوجوانان و جوانان ابعادی دهشناک خواهد داشت جوانان با نیرو و انرژی و امر و تمایل به فعالیت ،نمی توانند خلأ زمانی را تحمل می کنند و آسیب ها و ناهنجاری های رفتاری و اجتماعی نیز از همین خلأ نشأت می گیرد.
نقش و اهمیت اوقات فراغت در زندگی جوانان ضرورت یک برنامه ریزی دقیق را پیش از پیش جلوه گر می سازد و ما را ملزم به تدوین طرحی جامع می کند به گفته ی دینس گیور یکی از محققانی که در زمینه اوقات فراغت دانش آموزان ،نوجوانان و جوانان مطالعات فراوانی انجام داده است:
« انسان آنقدر که قادر است با سختی ها و مشکلات کنار بیابد و شرایط را بپذیرد نمی تواند با اوقات فراغت وسیع و بی برنامه مواجه شود » اوقات فراغت فرصتی به نوجوان می دهد تا انرژی هایش را آزاد کند و به خلاقیت و خود شکوفایی نایل شود و لیکن در صورتی که این فرصتها به هرز رود و نتواند نوجوان را به مشغولیت برانگیزد زمینه ساز انحرافات و کجروی های او خواهد بود آنچه امروز بعنوان یکی از مشکلات اصلی در جامعه ما مطرح است عدم انضباط و بی برنامه گی اوقات فراغت می باشد.
7- واژه ها و اصطلاحات این تحقیق
- فراغت :در لغت به معنای آسایش ،استراحت ، آسودگی و آرامش است همچنین آن را در معنای فرصت ،مجال و آسوده شدن نیز به کار گرفته اند .
فراغت در برابر کار قرار می گیرد لیکن تعریف آن بدون توجه به مجموعه های اجتماعی ، سطح فنون ،شیوه زندگی ،مدلهای اجتماعی ،فرهنگی مسلط ممکن نیست .
- اوقات فراغت :از دیدگاه های مختلف دارای تعاریف متفاوتی است اما اغلب در این مورد اتفاق نظر دارند که این اوقات عبارتست از :
ساعاتی که باید بدون اجبار صرف اموری شود که فرد به آن تمایل دارد و تا حد ممکن نباید با نفع اقتصادی همراه باشد یا منبع درآمدی برای شخص محسوب گردد،بلکه باید به کسب تنوع ،ایجاد سرگرمی و فراهم آوردن امکانات ،رشد فکری و جسمی در راستای تعالی و رسیدن به ارزشهای معنوی منجر گردد و نیز می توان آن را چنین تعریف کرد :
« اوقات فراغت »:ساعات یا روزهایی که فرد آن را به میل خودش به منظور استراحت ،تفریح ،سرگرمی و افزایش معنویات و توسعه مهارتها یا شرکت داوطلبانه د رامور اجتماعی پس از انجام وظایف شغلی ، خانوادگی ، اجتماعی ، ضروری برای پرداختن به فعالیتها و اشتغالات معین که در این تحقیق «فعالیتهای فراغت » نامیده شده است صرف می کند .
بررسی پیشینه پژوهش : (Research Literature)
الف – سابقه نظری تحقیق (بررسی نظریه ها و فنون مربوط به پژوهش )
اوقات فراغت از دیدگاه جامعه شناسان و دانشمندان
- فاطمه کباری جامعه شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی اوقات فراغت را لحظه هایی می داند که فرد فارغ از کار مسئولیت آن را براساس تمایل شخصی خود تنظیم می کند و برنامه آن در مورد هر کس متفاوت است و به سلیقه نیازهای روحی ،سن و توان مالی فرد بستگی دارد او می گوید :لحظه لحظه اوقات فراغت امروزه از چنان اهمیتی برخوردار است که حتی از آن به مثابه آینه فرهنگ جامعه یاد می کنند به این معنی که چگونگی گذراندن اوقات فراغت افراد یک جامعه تا حد بسیاری معرف ویژگی های فرهنگی و میزان توسعه یافتگی آن جامعه است بنابراین اگر طرح و نقشه زندگی و کار جوانان با برنامه هایی که برای اوقات فراغت خود تنظیم می کند مغایرت داشته باشد و یا تفریحات و فعالیتهای فراغتی آنها با هنجارهای فرهنگی در تضاد می باشد اوقات فراغت به یک مشکل اجتماعی مبدل خواهد شد .
- امان الله قرائی مقدم جامعه شناس و استاد دانشگاه نیز در این زمینه معتقد است که هر کاری که غیر از کار و حرفه روزانه خود ،به اختیار فرد و هر ساعتی از فراغت که مایل است انجام شود اعم از تفریح یا انجام کاری سخت و عقب افتاده باز هم جزئی از گذراندن اوقات فراغت محسوب می شود زیرا بر خلاف کار روزانه هیچ اجباری برای انجام آن ندارد و می تواند زمان آن را تغییر دهد.
- دکتر علی سعیدی کارشناس برنامه ریزی و رفاه با اشاره به اوقات فراغت در سالهای اخیر می گوید در سالهای اخیر اوقات فراغت ،تفریح محسوب شده است در صورتی که هم فرصت است و هم تهدید
د رگذشته به هر نحوی تلاش می کردیم تعطیلات سپری شود در صورتی که اوقات فراغت در تمام سال وجود دارد و متأسفانه سازمانهای دولتی فعالیتهایشان را معطوف به پر کردن این اوقات می کنند .
مکان فراغت محلهای تفریح نیست و اتفاقاً می بینیم که بیشتر اوقات فراغت در خانه می گذرد و کمتر می توان رفتار افراد را در خانه کنترل کرد ، انواع بازیهای الکتریکی بچه ها را منزوی کرده و حتی شاهدیم که در کشورهای غربی در مورد چاقی ناشی از این بازیها هشدار می دهند .
- اوقات فراغت در حال حاضر بعد رسانه ای یافته و بیشترین اوقات فراغت افراد را رسانهها به خود اختصاص می دهند د راین میان رسانه های مکتوب کمترین زمان و رسانههای صوتی و تصویری بیشترین زمان را به خود اختصاص می دهند .
دکتر سعید معید فرد ،استاد دانشگاه تهران در این باره می گوید : علیرغم اینکه میزان تحصیلات وسواد در کشورها به سرعت در حال افزایش است و انتظار می رود که سهم رسانه های مکتوب بیشتر شود اما هنوز در سبد کالای مصرف فرهنگی خانوارها رسانه مکتوب نقش مهمی ندارد.
این جامعه شناس گرایش مردم به سمت رسانه های صوتی و تصویری را بسیار بالا دانسته و ادامه می دهد مطالعات نشان داده که بیش از پنجاه درصد اوقات فراغت صرف رسانه های صوتی و تصویری و کمتر از بیست درصد مصرف رسانه های مکتوب می شوند.
اما این استاد دانشگاه گذراندن اوقات فراغت در پای رسانه های صوتی و تصویری را مانع خلاقیت و نوزایش روحی و روانی افراد دانسته و می افزاید : افراد در برابر این رسانه بیشتر دارای نقش انفعالی هستند در حالیکه در سایر امکانات فراغتی مانند گردش و تفریح افراد قادر به برقراری یک رابطه فعال با دیگران می باشد .
- قرائی مقدم توجه به بعد اقتصادی در برنامه ریزی اوقات فراغت جوانان را بسیار مهم می داند و امکانات محدود تفریحی ،ورزشی و فرهنگی و ... همچنین بالا بودن هزینه های استفاده از امکانات که گاهی برای جوانانی از قشر متوسط و ضعیف جامعه غیر ممکن است اشاره کرده و می گوید :
در واقع برنامه ریزی ما برای اوقات فراغت تحت تأثیر اشتغال ما است و چنانکه عمده خانواده ها توان مالی برای ساماندهی و نظم بخشیدن اوقات فراغت جوانان در میان اعضای خانواده را ندارد و نمی توانند برای سفرهای فصلی ،سالیانه و یا آخر هفته برنامه ریزی اقتصادی داشته باشند و به ناچار جوانهای ما خیلی زود جذب گروه همسالان می شود و اوقات فراغتشان را بیرون از خانه و با دوستان سپری می کنند و به جرأت می توان گفت که یکی از عوامل مؤثر در بروز انواع آسیب های اجتماعی مربوط به عدم مدیریت و برنامه ریزی صحیح برای بهینه سازی اوقات فراغت نوجوانان و جوانان است.
فیلسوف و متفکر شهید استاد مطهری – رضوان الله تعالی علیه – در انجمن ماهانه ی دینی سخنانی تحت عنوان – رهبری نسل جوان – ایراد فرموده اند که چکیده ی آن چنین است:
« رهبری نسل جوان یک وظیفه و مسئولیت عمومی است که متوجه همه می باشد زیرا هر نسل مسئول نسل بعدی است رهبری یک نسل در همه ی احوال و همه شرایط یکسان نیست و یک نسخه ی معین ندارد وسایل در هر زمانی مخصوص خود آن زمان است همانگونه که معجزه ی پیامبران در تمام زمان ها یکسان نبوده است مسأله رهبری و هدایت از لحاظ تاکتیک و کیفیت عمل در زمان های متفاوت در مورد اشخاص متفاوت فرق می کند.
بنابراین ما باید نسل جوان را بشناسیم و بفهمیم دارای چه مشخصاتی ممیزاتی است درد نسل جدید عقلی و فکری است ،دردی که نشانه بیداری آنان است یعنی امروز جوان چیزی راحس می کند که نسل گذشته احساس نمی کرد ،باید شک و تردید جوانان را رفع کرد و با منطق روز به هدایت و رهبری نسل جوان پرداخت »
- در کتاب « جوانی پررنج » تألیف دکتر ناصرالدین صاحب الزمانی در سال 1344 چنین آمده است :
بدبینی ،تردید ،خودخوری ،تنهایی و مردم گریزی بیمار گونه که در منطق الطیر عطار ،بصورت بوتیمار و در نوشته صادق هدایت در قیافه بوف کور جلوه گر می شود در نوجوانی و جوانان ایرانی مشهود و متجلی است .
دکتر صاحب الزمانی اهم مشکلات جوانان را در کتاب خود چنین بیان کرده اند :
1) مسئله تحصیلات : که با کار ناهماهنگ است و تعادل و تناسب و عرضه و تقاضای نیروی انسانی مطرح نیست .
2) مسئله مقبولیت : که خودنمایی جوانان و نوجوانان برای کسب مقبولیت و مطرح شدن است .
3) مسئله جنسی : در نوجوانی اول به صورت عشق عاطفی و در نوجوانی دوم شور جوانی به صورت عشق شهوانی تجلی می یابد.
4) مسئله همسر گزینی و طلاق: جوانان ملاک صحیحی در انتخاب همسر ندارند و چون با تعقل به همسرگزینی نمی پردازند و با عشق صوری و جذبه سکسی به انتخاب همسر می پردازند غالباً به طلاق می انجامد.
5) مسئله تضاد ارزشها : که میان جوانان و اولیاء آنان و عرف جامعه تضاد ارزشی وجود دارد (امروز ما حتی شاهد آن هستیم که نسلی که انقلاب نموده است با نسلی که پس از انقلاب به وجود آمده است یعنی نسل انقلاب دارای ارزشهای متضادی هستند ،نه نسل اول انقلاب ،نسل دوم را قبول دارد و نه نسل دوم نسل اول را).
6) مسئله ناهماهنگی خانه و مدرسه : عوامل تعلیم و تربیت که عبارتند از خانه و مدرسه و جامعه هماهنگ و در حال تعامل نیستند و در تربیت نسل جوان اختلاف نظر دارند .
7) مسئله تفریح : تفریح در ایام فراغت برای تجدید نشاط و نیرو ،کاستن از یکنواختی زندگانی تحصیلی و حرفه ای ، از اصول و لوازم اساسی بهداشت تن و روان است ،نیاز به تفریح از نیازهای اصیل بشر شده است . علاوه بر لزوم تفریحهای مناسب تنوع اقسام آن نیز برای افراد و گروهها و طبقات مختلف جوانان ضروری است بدون شک احتیاجات تفریحی افراد با هم متفاوت است .
متأسفانه ، جوانان ما غالباً فاقد وسایل تفریحی سالم اند و یا اگر وسیله ای برای تفریح آنان یافت شود عموماً مناسب نیست و به طور کافی برای همه به اندازه کافی وجود ندارد و متنوع نیست.
- آبراهام مازلو ( روان شناس انسان گرا)معتقد است بزرگان و پیشروان علم و اندیشه و مصلحان و بزرگ مردان تاریخ کسانی بودند که نگرش آنان نسبت به حیات یک نگرش آزاد ،راحت ،مستقل ، بدور از تعصبات و تنگ نظری ها همراه با ایمان و عشق به طبیعت و نمودهای هستی و جامعه جهانی بوده است ، برای این دسته از افراد اوقات کار و تفریح ،اوقات اشتغال و فراغت و اوقات رنج و استراحت به گونه ای بوده است که هر دوی این اوقات ،باروری و خلاقیت و ابتکار داشته و به خوبی سازگار می شدند . سازگاری این افراد و آرامش و استرس روانی آنها در موقعیت های متفاوت و متضاد ناشی از سعه صدر ، بزرگ منشی و بلندنظری آنها بوده است .
- جان دیوئی فیلسوف و مربی بزرگ معاصر نیز تعبیر مشابهی از اوقات فراغت و اوقات اشتغال دارد و معتقد است : که یک فرد فعال ،سازنده و خلاق در همه شرایط زمانی و مکانی می تواند از تجربیات خود به نحو احسن استفاده کند و دائماًدر بازسازی تجربیات پیشین خود به سر برد .
او معتقد است فلسفه تربیت ، آمادگی برای زندگی نیست بلکه عین زندگی است و اوقات فراغت ، آمادگی برای اشتغال نیست بلکه اگر از همان اوقات نیز به خوبی استفاده شود عین تولید و خلاقیت است.
- ژومر دومازیه ( J.Dumazedier) جامعه شناس فرانسوی براساس فراغت به معنی امروزی دو شرط قائل است : اول اینکه فارغ از اجبارهای مذهبی و عمومی باشد و در آن نوعی گزینش آزادانه فردی مطرح است .
دوم اینکه از سایر فعالیتها که در آن کسب معیشت می کنند جدا شده باشد با این دو شرط دومازیه معتقد است که فراغت تنها در جوامع صنعتی پیدا می شود و در رابطه با زندگی روستا تحت سلطه ارزشهای شهری و صنعتی قرار گرفته و کار کشاورزی به سوی شیوه کار صنعتی گرایش یافته و این امر در مورد مناطق روستایی کشورهای در حال توسعه صادق است.
- پی یر (Pieper) نیز معتقد است که موجودیت و اصالت فرهنگ بر مبنای فرصتها و اوقات فراغت افرادی که در آن اجتماع زندگی می کنند ، پی ریزی شده است .
- ژرژ فرید من (J.fridman) فراغت را به عنوان پاداشی در مقابل از خود بیگانگی ناشی از کار تلقی می کند و آن را لازم می داند .
- اندرسون (Andarson) فراغت را در زمان فروخته نشده ای می داند که متعلق به فرد است زمانی که فرد به میل خود از آن استفاده می کند.
- برتراندراسل درباره ی اوقات فراغت چنین اظهار نظر می نماید :" فنون جدید امکان این را به دست داده که اوقات فراغت تا محدوده اختیارات طبقات ممتاز خارج شده و بین تمام افراد تقسیم گردد".
اوقات فراغت از دیدگاه اسلام :
امام علی (ع) بزرگترین تفریح را کار می داند: پس نوع نگرش به زندگی ،نوع جهان بینی و شیوه تلقی از پدیده های هستی است که شکل دهنده و معنا دهنده ی زمان و مکان و فرصتهای فرد می گردد با این وصف باید اوقات فراغت را به حسب تفاوت های ارزشی و فرهنگی ، نگرش ها ، تجربیات ، شرایط و موقعیت های مادی و معنوی هر فرد تعریف کرد . این بینش پویا با آنچه در مکاتب و نظریه های غربی مطرح است ، به کلی متفاوت است . در مکتب اسلام اوقات فراغت تنها مقدمه ای برای انتصاب و اتصال به مسیر کمال است .
" فاذا فرغت فانصب " هر زمان که فارغ شدی ،متصل شو.
اوقات فراغت در اسلام عین تفریح و تفریح او عین کار است ، مشروط بر آن که از درون بجوشد ، از استعدادهای خود بهره گیرد و به حرمت عزت معطوف خویش تکیه نماید که مصداق " فاما من ثقلت موازینه و فهو فی عیشه راضیه" خواهد بود این مفهوم و برداشت از اوقات فراغت در کمتر مکتب و نظریه ای به چشم می خورد زیرا غالب نظریه های روانشناختی و اساساً آنهایی که کلیت انسان را در دهلیزهای آزمایشگاهی قطعه قطعه کردند، قهراً اوقات زندگی آدمی را نیز به تجربه کشانده و از یکپارچگی آن خارج ساخته اند .
اما پاره ای از نظریه پردازان دیگر به مفهوم واقعی اوقات فراغت نزدیک تر شده اند مثلاً " مید" یکی از نظریه پردازان معتقد است فعالیت آدمی در اوقات تفریح و استراحت شرایطی را فراهم می آورد که به ایمان و صلح و آرامش دست می یابد.
- "ان مع العسر یسرا ، فاذا فرغت فانصب و الا ربک فارغب" : همانا با هر سختی گشایشی است پس هرگاه فراغتی یافتی ، بکوش و به سوی پروردگار خویش گرای.(آیه 7 و 8 سوره مبارکه انشراح )
- از بررسی تاریخ اسلام چنین می توان نتیجه گرفت که بزرگان صدر اسلام به نیروی خلاق و کارایی نسل جوان و ارزش آن همچنین نقش فعالانه در امور مملکتی توجه داشته و برای آن اهمیت خاصی قائل بودند به طوری که پیامبر گرامی اسلام در جهت رشد استعدادها و پرورش جسم و روح جوانان همیشه آنان را تشویق می نمودند و در این زمینه می فرمایند :
-" تفریح کنید ،بازی کنید ،زیرا دوست ندارم که در دین شما خشونتی دیده شود ."
- بهترین سرگرمی مؤمن شنا است ، به فرزندان خود شنا و تیراندازی بیاموزید و آنان را هشدار داده که قدر نعمت های صحت و فراغت را بدانند.
- امام باقر (ع)می فرمایند :
"ایاک والکسل و الفجر فانها مفتاح کل بشر" از تنبلی و کسالت و کم حوصلگی دوری کن زیرا این دو حالت سرآغاز هر بدی است.
در آیین مقدس اسلام تمایل به تفریح مانند سایر خواهشهای طبیعی بشر مورد توجه واقع شده است و به شایستگی ارضاء می شود در برخی از روایات خاطر نشان شده است که شایسته است مسلمان قسمتی از وقت خود را به جلب لذت های صلاح اختصاص دهد و موجبات انبساط خاطر خویش را فراهم نموده و برای فرایض دینی و دنیوی آماده گردد.
ساعات تفریح یکی از بهترین فرصتهای سودبخش در جهات رشد بشر است و در موقع تفریح وسرگرمی محیط زندگی رنگ ذوق و ابتکار به خود می گیرد، لطف و صفای مخصوص پیدا می کند و عواطف و احساسات شکوفا می گردد.